Anasayfa Makale SSD TRIM Komutu Nedir, Ne İşe Yarar?

SSD TRIM Komutu Nedir, Ne İşe Yarar?

SSD’lerde verilerin depolandığı hücrelerin boşaltılmasını sağlayan SSD TRIM işlemine yakından bakıyoruz.

SSD’lerde kullanılan TRIM komutunun detaylarına geçmeden önce, bir önceki nesil olan mekanik sürücülerdeki duruma bir göz atalım; Mekanik sürücülerde yada diğer adıyla harddisk’lerde veriler, çok hızlı bir şekilde dönen (ortalama 7200RPM) metal plakalar üzerine yine çok hızlı hareket eden bir kafa yardımıyla kaydedilir. Kaydedilen her bilginin bu metal plakalar üzerinde mutlaka bir adresi vardır. Veriye ulaşmak için okuma/yazma kafası ilk olarak adresin kayıtlı olduğu bölüme, ardından verinin plaka üzerindeki koordinatına (izine) yönelir.

Mekanik sürücülerde herhangi bir dosyayı sildiğiniz zaman, o dosya fiziksel olarak silinmez, sadece plaka üzerindeki adresi silinir. Kayıtlı bir adres olmayınca okuma/yazma kafası veriye ulaşamaz ve biz veriyi göremediğimiz için silindiğini düşünürüz. Ancak mekanik sürücülerde; adresleri kayıt defterinden silinmiş olduğu halde hala plaka üzerinde fiziksel olarak var olan verilerin üzerine tekrar yazma işlemi yapılabiliyor. Yani; 1GB’lık bir dosyayı tamamen plaka üzerinden kazımadan üzerine başka bir dosyayı yazabiliyoruz.

SSD’lerde ise; mekanik sürücülerde olduğu gibi silinmiş ama fiziksel olarak blok içinde yer alan verinin üzerine tekrar kayıt yapabilmemiz için, 4K büyüklüğündeki blokların tamamen boş olması gerekir. Adres defterinden çıkartıldığı halde içi dolu olan herhangi bir hücreye tekrar kayıt yapılamaz.

TRIM komutu tam bu anda burada devreye giriyor. İşletim sistemi desteği ile, kullanıcının hiç bir müdahalesi yada haberi olmadan 4K’lık hücre bloklarını fiziksel olarak tamamen boşaltılarak sistemin bu boş hücrelere verileri tekrar kaydedilmesi sağlanıyor.

Plextor M5 Pro 256GB (5)

SSD’lerde yer alan Nand Flash yongaların içinde milyarlarca hücre yer alır. Her hücrenin bir silme/yazma ömrü vardır. TRIM komutunun ikinci fonksiyonu ise; hücreler içindeki kayıtlı verileri diğer boş olan hücrelere eşit olarak dağıtmaktır. Bu sayede, ortalama 3000-8000 arası kayıt ömrü olan hücreler eşit zamanda aşınır. Yani forumlarda dolaşan pek şehir efsanesinin aksine TRIM komutu, SSD’lerin ömrünü uzatmaz, hücrelerin aynı zamanda aşınmasını sağlar.

Şu an güncel SSD’lerdeki ömür süresi, günlük kullanımla yaklaşık 6-10 yıl arasıdır. Üretim teknolojinin küçülmesi (nanometre) performans anlamında getiri sağlıyor olsa da, bu durumun SSD’lerin kullanım ömürlerini azalttığını belirtelim. Eğer sahip olduğunuz SSD’yi ekonomik ömrünün sonuna kadar kullanmayı düşünürseniz, hücreler bir süre sonra fiziksel olarak hasar göreceği için üzerilerine yazma/silme işleminin yapılmayacağını ancak verileri okuyabileceğinizi dip not olarak geçelim.