Adım Adım 14 Milyar Yıl!

In Teknoloji by Berker GüngörLeave a Comment

Evren’in 14 milyar yıllık tarihine hızlı bir bakış atmak için bu simülasyonu izleyin.

Illustris Projesi tamanlanması yaklaşık 5 yıl almış bir çalışma, yapanlar ise Harward-Smithsonian Astrofizik Merkezi ve Massachusetts Teknoloji Enstitüsü biliminsanlarının oluşturduğu bir ortak çalışma grubu. Projenin maksadı, eldeki veriler doğrultusunda, Evren’in ilk başlangıç anından günümüze olan yaklaşık 14 milyar yıllık süreyi ve bu arada olup biten kozmolojik gelişimi, bir simülasyon haline getirmekti. Büyük Patlama anından itibaren, günümüze kadar geçen sürede izlenen gelişimi bu şekilde görsel bir sunum haline getirme çabası yeni değil, daha önce de benzer çalışmalar yapıldı. Ne var ki hiçbiri bu kadar büyük çaplı değildi.

Nature dergisinin halkın dikkatine taşıdığı bu çalışma, Evren’in gözlemlenebilmiş kısmındaki olayları, eldeki veriler doğrultusunda simüle ediyor. Burada yaklaşık 350 milyon x 350 milyon ışık yılı büyüklüğünde bir alan söz konusu. Çalışmanın beş yıl sürmesi şaşırtıcı değil, çünkü bu büyüklükte bir alandaki tüm olayları aynen simüle edebilmek için çok büyük bir bilgisayar işlem gücü gerekiyor. Bu olaylar atom seviyesinden, galaksi boyutlarına kadar değişen çaptaki nesneleri kapsıyorlar. Basit bir örnek vermek gerekirse, aynı programı piyasadaki en güçlü dizüstü bilgisayarda çalıştırmaya kalksaydık, işin bitmesi için yaklaşık 2,000 yıl beklemek gerekecekti. Ama neyse ki süper-bilgisayarlar bu gibi işleri artık mümkün kılıyor.

Peki ama bu simülasyon ne işe yarayacak, diye sorabilirsiniz. Biliminsanlarının bu tür simülasyonları yapmalarının ana sebebi, eldeki verileri kullanarak bir büyük resim oluşturmaya çalışmaktır. Bunu bir tür yap-boz bulmaca çözmeye de benzetebiliriz. Eldeki tüm parçaları kullanarak büyük resmi oluşturmak, nelerin eksik ya da yanlış bilindiğini, nelerin bilinmediğini, hangi teorilerin işe yarayıp yaramadığını görmeyi mümkün kılıyor. Sonuçta Evren, elimizdeki en büyük bulmacadır. Nature tarafından yayınlanan kısa videoyu izleyerek olayın boyutlarına kendiniz de şahit olabilirsiniz.