Maymun Özçekiminin Yayın Hakkı Kime Ait?

In Haber by Özay Şen3 Comments

maymun-ozcekim

Birkaç yıl önce bir makak maymunu fotoğraf makinesi ile özçekim yapmıştı. Peki bu fotoğrafın yayın hakkı maymunda mı yoksa fotoğraf makinesinin sahibinde mi?

2011 yılında İngiliz fotoğrafçı David Slater tarafından yayınlanan bir görüntü, internet fenomenleri arasındaki yerini hızla almıştı. Ünlü fotoğrafta bir makak maymunu, Slater’ın fotoğraf makinesini kullanarak kendisini çekmişti. Maymunun yüzlerce fotoğraf çektiğini ve Slater’a da ufak çaplı bir ün kazandırdığını belirtmek gerek.

Yüzlerce fotoğraf arasında 2 tanesi oldukça meşhur. Ancak anlaşılan o ki bu fotoğrafların yayın hakkının kimde olduğuna dair bir yasa ya da uygulama yok. Wikimedia Commons koleksiyonunda bulunan fotoğrafı herkes kullanabiliyor. Üzerinde bir yayın hakkı yok. Ancak Slater’ın açıklamasına göre bu fotoğrafın yayın hakkı kendisinde ve kullanım şartlarına göre para ödenmesi gerekiyor.

Wikimedia platformu üzerinde bunun için bir düzenleme yok. Fotoğrafı insan-olmayan bir hayvan çektiği için herkese açık olarak sunuluyor. David Slater, hakkını arayacağını söylüyor. Bu yüzden bir dava açmaya hazırlanıyor.

Bu davanın sonucu benzer olaylara da örnek teşkil edecek gibi gözüküyor. Fotoğrafın deklanşörüne basan kişi mi yayın hakkına sahip oluyor yoksa fotoğraf makinesine sahip olan mı? Dava sürecini şahsen ben de merak ediyorum. Eğer maymun tarafı haklı çıkarsa, ödeme nasıl yapılacak o da ayrı bir merak konusu.