Astronotlar Park Sorunu Yaşıyor!

Uluslararası Uzay İstasyonu’nun araç trafiği asla azalmıyor, hatta ileride daha da artacak.

Uluslararası Uzay İstasyonu (International Space Station – ISS) halen dünya yörüngesindeki en büyük insan yapısı nesne ve daha uzun yıllar bu şekilde kalacak. Çin’in kendi yörünge istasyonunu inşa etme planı var, ancak bunun da zaman alacağı biliniyor. ISS ise devamlı bir uzay aracı trafiğine sahne oluyor. NASA tarafından yayınlanan yukarıdaki fotoğraf, halen istasyonun tüm kullanıma açık kenetlenme kapılarının kullanımda olduğunu gösteriyor.

İstasyona halen beş farklı uzay gemisi kenetlenmiş bulunuyor. Bunlardan Cygnus 2, Orbital Sciences tarafından NASA’dan alınan ihale gereğince istasyona malzeme taşıyan insansız bir araç. Cygnus 2 giderken malzeme götürüyor ve sonra da istasyonun çöplerini alarak atmosfere geri giriyor. Ancak dünyaya inmek için tasarlanmadığından, taşıdığı atıklarla beraber atmosferde yanarak yok oluyor.

Benzer bir durum Avrupa Uzay Ajansı (ESA) tarafından düzenli olarak gönderilen ATV-5 insansız gemisi için de geçerli. Ancak ATV-5 neredeyse 8 tonluk yük kapasitesiyle Cygnus-2’nin 2 tonluk kapasitesini gölgede bırakıyor. Progress 56 ise Ruslar tarafından gönderilen Progress sınıfı kargo gemilerinden biri ve o da atmosferde yanacak biçimde tasarlanmış.

İstasyondaki diğer iki gemi Soyuz TMA-12M ve Soyuz TMA-13M ise personel taşımak için tasarlanmış araçlar. Bunlar her dönem çeşitli milletlerden astronotları istasyona getiriyor ve sonra da görev süresi dolan personel ile birlikte dünyaya geri dönüyorlar. Haliyle bunların tasarımı tek kullanımlık kargo gemilerinden daha farklı, ısı kalkanları ve iniş paraşütleri bulunuyor.

Bu beş gemi şu an için istasyondaki beş ana yanaşma kapısını işgal eder durumdalar. Yani dünyadan yeni bir gemi gelecek olsa park yeri açılana kadar istasyon çevresinde tur atmak zorunda kalacak. Aslında istasyonun PMA adı verilen üç yanaşma kapısı daha mevcut. Bunlardan bir tanesi istasyonun Rus ve Amerikan modüllerini birbirine bağlamak için kullanılıyor. PMA kapıları sadece uzay mekikleriyle uyumlular, onlar da artık emekli olduğundan, diğer iki kapı şimdilik boş duruyor.

Bu kapılardan biri önümüzdeki yıl BEAM adı verilen şişirilebilir uzay modülü prototipinin bağlanması için kullanılacak. Bu modüller eğer kullanışlı olursa, önümüzdeki yıllarda güneş sistemini gezecek büyük gemilerin inşaatında bile kullanılmaları söz konusu olabilir. Son kalan PMA ise yeni nesil yeniden kullanılabilir uzay araçları için yanaşma noktası olarak kullanılacak. Bu konuda özel sektördeki rekabet sürüyor ve ihaleler henüz sonuçlanmış değil. Ancak büyük ihtimalle Boeing’in CST-100 ve SpaceX’in Dragon V2 gemilerinden biri seçilecek.