Anasayfa Makale Özel Sıvı Soğutma Rehberi #2 – Pompalar

Özel Sıvı Soğutma Rehberi #2 – Pompalar

Özel sıvı soğutmalı sistem toplarken kullanacağınız parçalara bakmaya devam ediyoruz. Sıvı Soğutma Rehberi’nin 2. Bölümünde pompalara bakıyoruz…

Sıvı soğutma rehber serimiz tam gaz devam ediyor. Bu rehberimizin konusu özel sıvı soğutma sistemlerinde kullanılan pompalar. Önceki bölümü izlemediyseniz burada bulabilirsiniz: Özel Sıvı Soğutma Rehberine Giriş: Sıvı Soğutma Blokları

Technopat YouTube Kanalına Abone Olmak İçin Tıklayın

Pompaların işlevi

Pompa sıvı soğutma döngümüzde sıvıyı parçalar arasında hareket ettiren güç işlevi görür. Pompaların sıvıyı aldığı bir adet giriş ve bir adet çıkış portu bulunur.

 

Bu portlar değiştirilemez ve karıştırılmaması için hangisinin ne olduğu üretici tarafından açıkça belirtilir.

Akvaryumlarda ve endüstriyel uygulamalarda kullanılan pompaları önermiyoruz çünkü sıvı soğutma bileşenleri bu iş için özel üretilen pompalara göre optimize edilmiştir ve piyasadaki sıvı soğutma ekosistemi ve pompa parçaları sadece belirli marka ve model pompalarla uyumludur.

Dikkat!

Sıvı soğutma pompalarını asla kuru çalıştırmamalısınız. Birkaç saniye yanlışlıkla kuru çalışmaktan pek bir zarar gelmese de bu süre birkaç dakikaya uzağını anda pompanın bozulması çok büyük ihtimal dahilindedir.

Kullandığımız sıvı, pompaların içindeki döner aksamda sürtünme engelleyici madde işlevi gördüğü için kuru çalıştırmak sürtünme sonucunda ısınma ve plastik aksamın erimesiyle sonuçlanabilir.Bu önemli bilgiyi de verdikten sonra pompa türlerine değinebiliriz.

Pompa Türleri

Bilgisayar sıvı soğutma sistemlerinde kullanılagelen ve kabul görmüş belli başlı pompa türleri bulunur. Bunlardan en çok tercih edilen ikisi DDC ve D5 olarak bilinen pompalardır.

İkisi de gayet güzel ve yüksek performanslı pompalardır ve kullanım senaryosuna göre avantajları ve dezavantajları bulunur.

D5 pompalar

D5, flow rate olarak bilinen ve akış oranı olarak çevirebileceğimiz faktör göz önüne alındığında daha başarılıdır. Akış oranı belirli bir sürede aktarılan sıvının miktarına denir.

D5 pompalar daha yavaş devirlerde DDC’ye göre daha çok sıvı taşırlar, daha sessiz çalışırlar ve daha az güç tüketirler. D5 pompaları az sayıda ve sıvının akışını kısıtlamayan bileşenli sistemlerde rahatlıkla kullanabilirsiniz.

 

DDC pompalar

DDC pompalar ise sıvı basıncı konusunda iyidirler. Eğer sisteminizde sıvının akışını kısıtlayan soğutma bloklarından ve radyatörlerden çok sayıda varsa, sıvının basınçlı gönderilmesi gerekir.

Örneğin bu ekran kartı bloğu sıvı akışını bu ram bloğuna göre daha çok kısıtlar çünkü sıvıyı bloğun içindeki bir sürü dar kanaldan geçmeye zorlar. Sıvı basıncının gerekli olduğu durumlarda DDC pompalar D5’e göre avantajlı duruma geçerler.

Ancak dediğimiz gibi DDC, D5’e göre gürültülüdür ve çok ısınır. DDC ayrıca ısıyı dışarıya attığı için heatsink ve hatta fana ihtiyaç duyabilir. D5 ise içinden geçen su ile kendini soğutur.

Bu pompaların modern uygulamalarında PWM desteği mevcuttur ve işlemci ısısına göre çalışma devirlerini ayarlayabilirler.

Pompaları nasıl satın almalı?

Pompaları ister çıplak şekilde alıp, piyasadaki pompa üstü aparatları takıp kullanabilirsiniz.

İsterseniz de pompa üstü aparat hazır takılmış kitlerden alabilirsiniz:

 

Bir diğer opsiyonunuz da pompa ve rezervuarın tek bir ünitede toplandığı kombo kitler.

Kombo kitler yeni başlayanlar için daha akıllıca bir çözüm olacağı gibi montaj ve bakımda işinizi kolaylaştıracaktır. Üzerlerindeki titreşim engelleyici kauçuklar sessizliğe önem verenler için de faydalı olacaktır:

Hatta en güncel versiyonlarında rezervuarın içine RGB LED aydınlatma dahil edilmiş kombo kitler dahi bulabilmektesiniz.

Bu sayede soğutma sıvınızı istediğiniz renkte aydınlatabilir ve kasanızda hoş görüntüler oluşturabilirsiniz:

Pompa Montajı

Pompaları kasanıza bağlamak için çeşitli yollar izleyebilirsiniz. Örneğin EK’nın D5 Revo PWM pompa ve rezervuar dahil kombo kitini satın aldınız diyelim.

İster kutudan çıkar sticker’ın üzerindeki delikleri baz alarak kasanızı matkapla delerek montaj yapabilir, isterseniz de 120 ve 140mm’lik fan yuvalarına ve radyatörlere takılabilen montaj aparatlarından alıp pompalarınızı bu arapatlara takabilirsiniz.

 

Bunun yanı sıra sıvı soğutma için üretilen bazı kasaların pompa montaj delikleri mevcuttur ve bu deliklere bazı marka ve model pompaları takabilmektesiniz.

Düşük devirde pompa çalıştırmanın yaratabileceği tehlikeler

Sisteminizdeki sıcaklıklara radyatör fanlarının olduğu kadar pompanın devrinin de etkisi büyüktür. PWM destekli pompalarda, çalışma devrini daima düşük tutmamaya dikkat etmeniz gerek.

Oyun ve render gibi uygulamalarda sisteminiz yük altındayken pompanız uzun süre çok düşük devirlerde çalışırsa soğutma sıvınız aşırı ısınıp “coolant breakdown” dediğimiz sıvı bozulmasına uğrayabilir ve içindeki boya pigmentleri gibi bazı kimyasal maddeler katı partiküller haline gelip, sonra bu partiküller soğutma bloklarının mikro kanallarını tıkayabilir.

Çünkü benim başıma bu durumun aynısı geldi. Kırmızı olan soğutma sıvım koyu mor renge döndü ve sistemimi komple söküp soğutma bloklarımı tek tek temizlemek zorunda kaldım.

Pompalar genellikle %100 hızda çalıştırılmadığı sürece duyulabilir ses çıkarmazlar, bu sebeple minimum çalışma devrini %50, yük altında da %70’nin altında tutmazsanız uzun vadede sıvı bozulması riskini minimuma indirmiş olursunuz.

Rehberimize şimdilik ara veriyoruz, bir sonraki sıvı soğutma bileşeniyle kaldığımız yerden devam edeceğiz.

Her zaman Technopat Sosyal üzerinde konu açabilir, bize özel sıvı soğutma sistemleri ile ilgili soru sorabilirsiniz. Bu bölümümüze tıklayıp ulaşabilirsiniz: Overclock ve Soğutma

  1. Özel Sıvı Soğutma Rehberine Giriş #1: Sıvı Soğutma Blokları – Technopat
  2. Özel Sıvı Soğutma Rehberi #2 – Pompalar – Technopat
  3. Özel Sıvı Soğutma Rehberi #3 – Soğutma Sıvıları – Technopat
  4. Özel Sıvı Soğutma Rehberi #4 – Radyatörler – Technopat
  5. Özel Sıvı Soğutma Sistemi Rehberi #5 Fanlar – Technopat
  6. Özel Sıvı Soğutma Sistemi Rehberi #6 Ekran Kartı Sıvı Soğutma Bloğu Montaj Rehberi – – Technopat
  7. Özel Sıvı Soğutma Sistemi Rehberi #7 – Sıvı Soğutma Bloğu Bakım ve Temizliği -Technopat
  8. Özel Sıvı Soğutma Sistemi Rehberi #8 – Özel Sıvı Soğutmalı Sistem Toplama Rehberi – Technopat