Anasayfa Makale PATA Ve SATA Hakkında Bilmeniz Gereken Her Şey

PATA Ve SATA Hakkında Bilmeniz Gereken Her Şey

PATA ve SATA disk standartlarının ne olduğunu ve aralarındaki farkları bu yazımızda anlatıyoruz.

Yıllar içinde bilgisayar veri depolama birimleri oldukça değişti. Başlangıçta boyutu dev ancak kapasitesi çok sınırlı depolama birimleri mevcuttu. Zamanla disklerin boyutu küçüldü, kapasiteleri arttı ve PATA, SATA gibi yeni disk standartları ortaya çıktı.

Genellikle Parallel Advanced Technology Attachment (PATA) olarak bilinen Integrated Drive Electronics (IDE) disk standartı, her seferinde 16 bit veri transfer etme yeteneğine sahip 40-pin’lik bir bağlantı kablosu kullanıyor. İlk nesil sürücüler PATA arayüzünü kullanıyordu.

PATA’nın daha sonra ortaya çıkarılan bir türünde de yine 40-pin’lik bağlantı kablosu kullanıldı. Ancak 80 ayrı kondüktör aracılığıyla veri iletimi sağlandı. Aslında pin’lerin sadece 39’u gerçekten kullanıldı. 80 konektörlük sistem sayesinde fiziksel pin’lerden bir tanesi ortadan kaldırıldı. Böylelikle kablonun yerleştirme yönü daha kolay belirlenebilecek hale geldi.

PATA, tek bir standardı ifade etmiyor, çok daha fazlasını içerisinde barındırıyor. IDE/PATA standardı günümüzde halen kullanılıyor. Ancak flash depolama birimleri gibi yeni birimlere destek sağlayacak şekilde geliştirilmeye devam ediyor.

2000’li yılların başında, Advanced Host Controller Interface (AHCI) yeni bir arayüz seçeneği olarak ortaya çıktı ve Serial ATA (SATA) olarak adlandırılan yeni bir bağlantı şekli kullanmaya başladı. SATA, PATA’ya göre birçok avantaj sağladı. 40-pin’lik bağlantı kablosu ihtiyacı ortadan kalktı, daha küçük bir kablo ve konektör kullanılmaya başlandı. Bu sayede bilgisayarların kasaları içeindeki bağlantı kabloları basitleşti, kablo takibi kolaylaştı ve hava akımı daha iyi hale geldi.

PATA Ve SATA Arasındaki Farklar

PATA ve SATA arasındaki fark isimdeki tek bir harf olsa da, SATA ile birlikte gerçek ve önemli yenilikler ortaya çıktı. En önemlisi de SATA cihazlar PATA’dan çok daha hızlı şekilde veri transferi sağlayabiliyor. SATA’nın en düşük hızları bile PATA’nın en hızlı türlerinden daha hızlı.

SATA ve AHCI ilk ortaya çıktığında, SATA cihazları ile işletim sistemi arasındaki iletişimi sağlamak zordu. Ancak günümüzde tüm işletim sistemleri AHCI için tam destek sağlıyor.

 

SATA kullanılan herhangi bir bilgisayarda, SATA portunu IDE modunda çalışması için ayarlayabilirsiniz. Eğer çok eski bir işletim sistemi kullanıyorsanız ve bu işletim sisteminin AHCI desteği yoksa bu özellik faydalı hale gelebiliyor. Ancak günümüzdeki çoğu bilgisayar ve işletim sistemleri için böyle bir sorun mevcut değil.

AHCI, Native Command Queuing (NCQ) ve bilgisayar çalışırken parçaları söküp takmanıza yarayan hot swap özelliğini destekliyor. NCQ, yazma ve okuma işlemleri yöneterek performans artışı sağlıyor. Diskte bulunan okuma ve yazma kafaları arasındaki mesafeyi azaltmak, depolama gecikmesini minimum düzeye indiriyor. AHCI, tek bir depolama kuyruğu destekliyor ancak bu kuyrukta 32’ye kadar komut tutulabiliyor. NCQ özelliği sayesinde de kontrolcü ve kablo arasındaki darboğaz sorunu azaltılıyor.

Flash depolama gibi yeni depolama seçenekleri ortaya çıktıkça kontrolcü genellikle darboğaz oluşturur hale geliyor. AHCI’nin yerini alan NVMe (Nonvolatile Memory Express) standardı tanıtıldığı zaman da bu duruma dikkat çekilmişti. Her biri 64,000 komut destekleyen 64,000 komut kuyruğu ile NVMe, özellikle SSD’lere destek vermek için tasarlandı. Bu sayede çok hızlı şekilde depolama biriminin farklı yerlerinde eş zamanlı okuma ve yazma işlemlerini yürütme yeteneği kazanıldı.

Günümüz piyasasında çok fazla IDE ürünü görmek mümkün değil. Sadece eski sistemlerde ya da bahsettiğimiz gibi AHCI desteği olmayan eski işletim sistemlerinde SATA portunun çalışma modu olarak kullanılıyor.

 

Video Reklam: