ASUS AM4 Anakartlar için Ryzen 4000 BIOS Güncellemeleri Duyuruldu

X570 Anakart Özellikleri: PCIe 4.0 Devri Başladı!

In Makale, Video by Ali GüngörLeave a Comment

X570 yonga setli ASUS ROG Crosshair VIII Hero WiFi ve Prime X570-Pro ile yeni nesil anakartların PCIe 4.0 gibi önemli teknolojilerine göz atıyoruz.

AMD Ryzen 3000 serisi işlemcilere destek sunan X570 yonga setli, PCI Express 4.0 teknolojili anakartlar hayatımızda! X570 serisi yeni anakartlar, yeni işlemci ailesinin en güçlü üyeleri olan AMD Ryzen 9 3950X ve AMD Ryzen 7 3800X gibi modeller için piyasaya çıktı. Biz de inceleme için Technopat’a ulaşan ASUS ROG Crosshair VIII Hero X570 anakart gibi örnekler üzerinden sizler için X570 özelliklerinin bir özetini hazırladık. Anakartın incelemesi ayrıca Technopat.net üzerinde yayınlanacak, bu videoda X570 teknolojilerini ve ortak bilgileri paylaşıyoruz.

X570: Ryzen 3000 İşlemciler için Yeni Üst Seviye Anakartlar

Yeni 3000 serisinde mimari değişti ve Zen 2’ye geçildi. Yeni CPU’ların çekirdek sayısı çok daha fazla, frekansları da tek çekirdek performansları da muazzam bir artış gösterdi. Bu işlemciler hız aşırtmaya da açık. ASUS bu yüzden 14 fazlı bir anakart tasarlamış ve pek çok X570 anakart yine bu yüzden üst seviye bileşenler kullanmak zorunda.

X570 anakartlarda AMD sözünü tutuyor ve soket değişmiyor. AM4 soket yoluna devam ediyor ancak soketin içindeki işlemci yepyeni. Bu soket ve 3000 serisi işlemciler piyasadaki mevcut işlemci soğutucularla uyumlu.

Ayrıca 2000 serisi işlemciler de bu anakartlara takılabiliyor. Ancak Ryzen 1000 serisi işlemciler AMD sitesinde görülen X570’te destek listesinde yok, zaten 2 nesil daha eski işlemciyi yeni anakarta takmak fiyat ve performans açısından da mantıklı değil. Öte yandan bazı üreticiler yine de X570 anakartlarında bu işlemcilere destek sunuyor.

Geriye Dönük Uyumluluk

Eski anakartlara da BIOS güncellemesi varsa 3000 serisi işlemciler takılabiliyor. Öte yandan eski anakartların hepsinin güç beslemesi ve VRM soğutması yeterli değil. Bu yüzden üst seviye işlemcilerin bütün yeniliklerinden yararlanabilmek ve sorun yaşamamak için X570 tavsiye ediyoruz. Ancak çok iyi bir X470 anakart sahibi olan bir kullanıcı, BIOS güncellemesi ile elbette 3000 serisi işlemci kullanabilecek. Bu büyük bir artı, X570 almaya zorlanmıyoruz.

PCI Express 4.0 Destekli İlk Platform

Yonga setinin esas gücü yeni sürüm ve daha fazla bağlantı sunması. PCI Express 4.0 ile birlikte hem ekran kartı, hem de SSD tarafında bant genişliği katlanarak artıyor. Ekran kartları için PCIe 3.0 günümüzde fazlasıyla yeterli olsa da özellikle depolama söz konusu olduğunda hat başına iki kat bant genişliği önemli bir yenilik.

PCIe bağlantılı M.2 yuvalarına x4 hat ayrılıyor, bu hatlar PCIe 3.0 yerine 4.0 olduğunda takribi 4 GB/s yerine 8 GB/s aktarım potansiyeli sunuyor. Detaylı bilgi ve net sayılar makalemizde:

 

Tüketici alışkanlıklarına baktığımızda eski nesil PCIe yerine yeni nesil PCIe tercih edileceğini görebiliyoruz. PCIe 2.0’dan 3.0’a geçişte eski anakartlar yerine kullanıcılar bütçeleri yettiği ölçüde yeni standarda geçiş yapmıştı. Ancak X570 anakartlar üst seviye oldukları için bu geçişin B550 gibi orta seviye kartlarla yaygın hale geleceğini söyleyebiliriz. Öte yandan PCI Express 4.0’ın bir maliyeti söz konusu. Bu bağlamda orta sınıf B550 veya alt sınıf A520 anakartlarda PCI Express 4.0 desteği olmayabilir.

Aktif Soğutmaya Dönüş

X570 anakartlarda çipset ya da yonga seti dediğimiz PCH, anakarta kodunu veren ana parça. Bütün bu teknolojilerden sorumlu. 3000 Serisi işlemcilerin çekirdekleri 7 nm, işlemcilerin girdi çıktı (IO) yongası 12 nm ve X570 yongası ise 14 nanometre. En önemlisi çekirdek, 3000 çekirdeği en son teknoloji. PCH neden 14 o zaman derseniz sebebi basit, anakart daha da yüksek maliyetli olmasın diye.

Bunun getirdiği bir sonuç da PCIe 4.0 yüksek güç gerektirdiği için daha önce X470 ve X370’lerde 4-5 Watt TDP’si olan PCH, X570’de 11-15 Watt TDP’ye çıkıyor. Bu yüzden X570 anakartların çoğunda anakartın üzerinde bir fan olacak. ASUS da Hero modelinde şık bir soğutma sunmuş. Bu soğutma çoğu modelde X570 yonga setini serinletirken bazı modellerde M.2 SSD’nin de soğutulmasına katkıda bulunuyor. Yine bu fanın her daim çalışmadığını belirtelim. Bazı üreticiler fanı sadece gerektiğinde devreye sokacak.

USB 3.2 Gen 2 Desteği

Bir diğer önemli nokta: Bol bol dahili USB 3.2 Gen 2 desteği. USB portları yeni nesil, daha stabil, daha hızlı ve kesinlikle gerekli. Anakarta ayrı USB kontrolcü eklemeden bile yeni X570 içerisinde bol bulunan yeni nesil USB desteği sayesinde port sayımız ve hızımız artıyor.

USB 10 Gbps USB 480 Mbps SATA 6 Gbps Kullanılabilir/Toplam PCIe 4.0 Hatları
AMD X570 Yonga Seti 8’e Kadar 4’e Kadar 12’ye Kadar 16/20
3. Nesil Ryzen İşlemciler 4’e Kadar 0 2’ye Kadar 20/24
Toplam AM4 G/Ç Soketi 12’ye Kadar 4’e Kadar 14’e Kadar 36/44
Rakibi 6’ya Kadar 4’e Kadar 8’e Kadar 0

Anakarta göre uygulaması değişse de hem kasa önüne, hem kasa arkasına çok sayıda USB 3.2 Gen 2 portu koymak önemli. Anakartta çok sayıda port olup olmaması ise üreticiye bağlı. Zira 3000 serisi işlemcilerin içinde ek 4x USB 3.2 Gen 2 bağlantısı da var ve bunlar 1×4 NVMe ya da 1×2 NVMe artı 2xSATA olarak kullanılabiliyor.

Kullandığınız işlemcide de IO denilen bu bağlantı desteği değiştiği için doğal olarak üst seviye bir işlemci, yüksek seviye bir X570 anakart kullandığınızda çok daha fazlası elinizin altında olacak. Ryzen 3000 işlemcilerde 24 PCIe hattı var, bunların 4’ü genel amaçlı, örneğin SSD bağlantısında kullanılabiliyorlar. X16 ekran kartı için, 4 hat da X570 yongasıyla işlemci arasında veri aktarımında kullanılıyor.

PCH dediğimiz X570’te ise 20 PCIe hattı var, 16 tanesi IO denilen girdi çıktılara ayrılmış durumda.

Anakartlarda göreceğimiz bu hatlara tanımlı seçenekler şöyle olacak: 4 PCIe 4.0 hattı, iki adet X2 PCIe 4.0 hattı, 4x SATA 6 Gbps hattı. Bunlardan iki tanesini seçerek x4 PCIe 4.0 artı 4x SATA 6 Gbps ya da 2x x2 PCIe 4.0 hattı ve 4x SATA 6 Gbps hattı gibi anakart konfigürasyonları oluşturulabilecek. Özetle hatları nereye atayacağı anakartı tasarlayan firmaya kalmış.

RAM kısmına gelirsek, 4 yuvada çift kanal bellek desteği, toplam 128 GB DDR4’e kadar imkan sunuyor. 4600 MHz üzerinde frekans desteği yeni nesil ve daha hızlı DDR4 RAM’ler için yine önemli.

X570 X470 & X370 B350 A320
PCIe Genel Hatlar 8x PCIe G4 8x PCIe G2 6x PCIe G2 4x PCIe G2
SATA 4* 8* 6* 6*

Bu tabloda önemli olan nokta yıldızlı olan SATA portlarının sayısının değişkenliği. Anakart üreticisi elindeki PCIe hatlarını anakartı tasarlarken SATA portu eklemekte kullanabiliyor.

Son olarak en önemli noktalardan birisini tekrar vurgulayalım: Ryzen 3000 yerine Ryzen 2000 işlemci takarsanız, PCIe 4.0 yerine PCIe 3.0 hatlarını kullanacaksınız. Zira X570’in kendi PCIe 4.0 hatları haricinde işlemcinin içerisinde de PCIe 4.0 hatları var, bu yüzden tam hat sayısını ve hızını ancak hem işlemci, hem anakart yeni olduğunda alabiliyorsunuz. Eski anakartlara yeni işlemci taktığınızda da PCIe 4.0 desteğinden yararlanamadığınız için özetle X570’ler söz konusu olduğunda Ryzen 3000 tavsiyemizi önemle vurguluyoruz. Özellikle içerik üreticileri ve iş için kullananlarda bu kritik.

Ancak elbette elinde çok iyi bir X470 olan kullanıcılar yeni nesil işlemcilerde kullanarak bir sonraki yükseltmeyi de bekleyebilirler. X370 söz konusu olduğunda ise bellek kontrolü X470 ya da X570 çok daha iyi olduğu için tam Ryzen 3000 performansı açısından çok sıcak bakmıyoruz. İstisnai ve çok iyi BIOS güncellemesi almış birkaç model kullanılabilir. SSD ve IO açısından zayıf daha sade kurulumlarda eski anakartlar eksilerine karşın halen geçerli tercihler.