SATA SSD ile NVMe SSD arasındaki performans farkı ne düzeyde? Samsung 860 EVO ve 970 Evo Plus’ı karşılaştırarak ölçüyoruz.
Her donanım gibi SSD’lerin de farklı bütçe ve ihtiyaca göre çeşitleri mevcut. Bu videomuzda SSD türlerinin birbirlerine avantajlarını ve nasıl seçim yapılması gerektiğini SATA ve NVMe model iki SSD’yi karşılaştırarak ele alacağız.
Bugün piyasada en sık karşılaştığımız iki tip SSD, SATA ve NVMe tabanlı modeller. SATA arayüzü sunduğu maksimum 550 mb/sn civarı hızı yüzünden günümüzde artık yavaş kalıyor. NVMe SSD’lerin çoğunun kullandığı PCI-Express 3.0 x4 arabirimi ise teorik olarak 4GB/sn’ye kadar veri aktarım hızı sağlayabiliyor.
Arkaik arabirim: AHCI
SATA aslında geçmişte mekanik sabit diskler için geliştirilmiş bir fiziksel arabirim olan AHCI kullanıyor. Oysa mekanik sabit diskler ve SSD’ler çok farklı çalışma prensiplerine sahip. Daha yeni bir teknoloji olan NVM Express arayüzü ise SSD’lerin çok düşük erişim hızlarından ve çok sayıda dosyaya aynı anda hızlı erişim yeteneklerinden en iyi şekilde faydalanmak için tasarlanmış bir arabirim.
SATA vs. NVMe
SSD’lerin geleceğinin artık NVM Express arabiriminde olduğunu söylemek gerek. Çoğu anakart birden çok M.2 bağlantı yuvası barındırıyor. PCI Express 4.0 arabiriminin de anakartlarda kullanılmaya başlamasıyla, teorik bant genişliği 4GB/sn’den 8GB/sn’ye yükseldi. Üreticiler de PCI Express 4.0’ın nimetlerinden faydalanan SSD’leri piyasaya sürmeye başladılar. Bu gelişmeler SATA SSD’lerle NVM Express SSD’ler arasındaki performans farkını iyice ortaya çıkarıyor.
Öte yandan, SATA tabanlı SSD’ler fiyat bakımından daha hesaplılar, üstelik mekanik sabit disklere göre performansta büyük bir iyileşme sağlıyorlar. Belki bir eksileri mini ITX gibi küçük form faktörlü bilgisayarlar için fazla büyük olmaları. HTPC sistem toplamak istediğinizde kullanım alanı ve kablolama daha da önem kazanıyor. Bu noktada NVM Express sürücüler minyatür boyutlarıyla en mantıklı seçim olabiliyor.
Gelecek: M.2
Dizüstü bilgisayarların giderek incelmesiyle birlikte 2.5 inçlik sürücülerin yerini M.2 yuvaların alacağını öngörebiliriz. Bu sebeple edineceğiniz sürücünün gelecekte birden çok aygıtla uyumlu olması için M.2 formu daha anlamlı bir yatırım gibi gözüküyor.
Performans açısından bu iki tip SSD’yi karşılaştırmak için Samsung 860 Evo SATA ve 970 Evo Plus NVM Express SSD modellerini seçtik. Bu disklerin ikisi de 500 GB kapasiteye sahip. SATA tabanlı 860 Evo’nun 550MB/s ardışık okuma ve 520MB/s ardışık yazma hızları var. 970 Evo Plus ise 3500MB/s ardışık okuma ve 3300MB/s ardışık yazma hızlarıyla geliyor.
Kağıt üzerindeki değerlere bakarak NVM Express diskin oyun performansını 5-6 kat artıracağını düşünebilirsiniz. Ancak tüm kullanım senaryolarında bu ölçüde bir performans farkı görmüyoruz. Çünkü uygulama ve oyunlarda ardışık okuma yazma hızlarından çok 4K okuma/yazma hızları önemli. Ayrıca performansı etkileyen tek unsur disk okuma yazma veya erişim hızları değil. Diskiniz istediği kadar hızlı olsun, hala sistemdeki başka bileşenlerin oluşturduğu darboğazlara takılabiliyorsunuz.
Sentetik test sonuçları
| Diskler | Crystal Disk Mark Ardışık Okuma / Yazma | Crystal Disk Mark 4K Okuma / Yazma | AS SSD Ardışık Okuma – Yazma | AS SSD 4K Okuma – Yazma |
| 860 Evo 500GB SATA | 562 MB/s – 531 MB/s | 44.84 MB/s – 101.9 MB/s | 526 MB/s – 499 MB/s | 40,83 MB/s – 88 MB/s |
| 970 Evo Plus 500GB NVMe | 3485 MB/s – 3282 MB/s | 52 MB/s – 190 MB/s | 2955 MB/s – 2781 MB/s | 54 MB/s – 137 MB/s |
Dikkat ettiyseniz 4K okuma yazma hızındaki fark, ardışık okuma ve yazmadan daha düşük. Oyunlar ve uygulamaların daha çok 4K okuma yazma hızlarına karşı hassas olduğunu düşünürsek, SATA SSD’den NVM Express disklere geçmenin niçin 6 kat daha fazla oyun yükleme hızı sağlamadığını anlayabiliriz.
Oyun testlerimizin ilki Far Cry New Dawn. Bu oyunda performans testinin yüklenme süresini ölçtük. 970 Evo bu testi 12 saniyede yüklerken, 860 Evo’da süre 15 saniye oldu. Arada 3 saniyelik bir fark var.
İkinci oyunumuz olan Total War Three Kingdoms’da ise Savaş Haritası testinin yüklenme hızını ölçtük. Samsung 970 Evo Plus bu testte de 5 saniyelik bir avantaj elde etti.
Dosya Kopyalama Performansı
Ardışık okuma/yazmanın belirleyici faktör olduğu pek çok iş yükü var. Örneğin büyük dosyalarla çalışıyorsanız, film ya da müzik arşiviniz varsa ve bunları sık sık güncelliyorsanız, yaptığınız kopyala yapıştır işlemlerinde ve bu dosyalara eriştiğinizde NVM Express’in yüksek ardışık okuma ve yazma performansının etkisini görebilirsiniz.
Örneğin video incelemelerimizin birinden aldığımız toplam 14 GB boyutundaki 4K ham video dosyalarımızı tek tek bu SSD’lere kopyaladık. 970 Evo modeli dosyaları 16 saniyede kopyalarken, 860 Evo’da bu süre 26 saniyeye çıkıyor. Dosya boyutları büyüdükçe fark da giderek artıyor.
Sonuç olarak NVM Express SSD’ler her koşulda SATA tabanlı SSD’lerden daha hızlı çalışıyor. Bu performans farkının oranı değişse de, avantaj daima NVM Express’te oluyor. Bunun yanında NVM Express SSD’ler teknolojik açıdan daha güncel modeller. Bu yüzden de ileriye dönük bir yatırım olarak da tercih edilmesi daha mantıklı ürünler. Tüm bunların yanında bir de fiziksel ebatlarının daha küçük olması, onları gittikçe küçülen cihaz boyutlarıyla da uyumlu kılıyor.
