Oyun Bilgisayarı Alırken Nelere Dikkat Edilmeli?

In Makale by Berker Güngör2 Comments

Özellikle oyun amaçlı bir bilgisayar almayı planlıyorsanız, dikkat etmeniz gereken pek çok önemli detay var.

Bilgisayar oyunları sektörü özellikle son 10 yılda çok büyüdü. Küresel ekonomik yapının çok ciddi bir parçası haline gelen bu sektörün yıllık bilançosu, sinema gibi dev eğlence sektörlerini bile geride bıraktı. Oyunların bu kadar büyük hacme ulaşması, haliyle bilgisayar sektöründe de ciddi değişimleri tetikledi. “Oyun bilgisayarı” tanımını gündeme getiren bu gelişmeler, bilgisayar üreticilerinin oyunculara yönelik yeni teknolojilerle donatılmış cihazları, ayrı bir sınıf olarak piyasaya sürmelerine sebep oldu.

Ancak “oyun bilgisayarı” tanımı gerçekte çok geniş bir kapsama sahip. Oyunculara yönelik tasarlanmış bir bilgisayar, her oyuncuya hitap etmeyebiliyor. Burada oyunları türü ve kullanıcının ayırdığı bütçe gibi önemli detaylar ön plana çıkıyor. Bu yüzden de seçim yaparken dikkatli olmak gerekiyor ki, sonuçta paranızın karşılığını almanız, satın aldığınız cihazla oyun oynarken mutlu olmanız mümkün olabilsin.

Dizüstü bilgisayarların cazibesi

Bundan 10 yıl önce “oyun bilgisayarı” dendiğinde kullanıcıların aklına ağırlıklı olarak masaüstü sistemler gelirdi. Ancak bu durum dizüstü bilgisayarların yaygınlaşmasıyla birlikte hayli değişti. Günümüzde dizüstü bilgisayarlar hem performansları, hem de teknolojik donanımlarıyla masaüstü sistemlere rahatlıkla kafa tutabiliyorlar. Hatta bazı açılardan çok daha tercih edilebilir olduklarını söyleyebiliriz.

Bir dizüstü bilgisayarın derli toplu ve taşınabilir yapısı, kullanıcıların hayatını gerçekten de kolaylaştırabiliyor. Dizüstü bilgisayarlar hem mekan içinde kendine özel bir yer gerektirmiyor, hem de rahatlıkla mekan dışında da taşınabiliyor ve kullanılabiliyor. Cihazın yanına oyuncu kulaklığı ve faresi gibi ekipmanları eklediğinizde bile, bir masaüstü bilgisayar kadar yer kaplamıyor.

Tabii burada alacağınız dizüstü bilgisayarın donanımı ve ebatları da önemli bir rol oynayacaktır. Bazı dizüstü bilgisayar modelleri çok büyük ekranlar, çift ekran kartları, ek soğutma sistemleri gibi teknolojilerle donatılabiliyor. Bu modeller çoğunlukla masaüstü bilgisayarların yerini almak üzere tasarlanırlar. Haliyle performansları çok yüksektir, ancak ebatları ve ağırlıkları da ortalamanın üstündedir.

Ekran boyutu ve teknolojisi

Dizüstü oyuncu bilgisayarlarındaki en önemli unsurlardan biri ekran boyutu ve teknolojisidir. Ekran boyutu doğrudan kasa ölçülerini belirlediğinden, bilgisayarın boyut ve ağırlığına da doğrudan etki eder. 15 ya da 17 inç ekranlı bir bilgisayar çok daha taşınabilir bir model olacaktır. Daha da büyük ekranlı cihazlarda ise hem fiyat ciddi şekilde artacak, hem de taşınabilirlik düşecektir.

Ancak ekran sadece fiyata ve taşınabilirliğe etki etmez, aynı zamanda bir oyuncu bilgisayarında oyunlardan alınacak keyfi de doğrudan etkiler. Ekran kullanılan panelin teknolojisi, oyunları ne kadar hızlı ve kaliteli çalıştıracağınızı da belirler. Mesela sadece 1080p çözünürlük sağlayan, 60 Hz ekran yenileme hızına sahip, nispeten eski teknoloji bir panelin kullanılmış olması, bilgisayarın fiyatını hayli hesaplı kılabilir. Ne var ki özellikle modern oyunları ekranda tüm ihtişamıyla görebilmeniz için kesinlikle yeterli olmayacaktır.

Ekran yenileme hızı hertz/saniye (Hz/s) olarak ölçülür ve ekrandaki görüntünün bir saniye içinde kaç kez yenilendiğini belirtir. 60 Hz bir monitörde ekrana her saniye en fazla 60 farklı görüntü arka arkaya yansıtılıyor demektir. Bu da ekran kartınız ne kadar güçlü olursa olsun, görebileceğiniz görüntü sayısı 60 kare ile sınırlı kalacak anlamına gelir. Bu yüzden bir oyuncu bilgisayarında ekran yenileme hızının da yüksek olması tercih edilir ki, oyun ekranda akıcı bir biçimde görüntülenebilsin.

Bu yüzden bir “oyuncu bilgisayarı” seçerken sadece içindeki ekran kartının gücüne bakmak anlamsızdır. Kullanılan ekran panelinin de o ekran kartının sağladığı görüntüleri size gösterebilecek kapasitede olması gereklidir. 1080p her ne kadar halen güncel bir çözünürlük olsa da iş yenileme hızına geldiğinde oyunlar için 60 Hz yetersiz kalmakta. Bu bağlamda 120 veya 144 Hz tazeleme hızına sahip cihazlara göz atılabilir.

Çözünürlük ve ekran yenileme hızı dışındaki bazı yeni teknolojileri de bilgisayarınızda görmek isteyebilirsiniz. Mesela AMD FreeSync ve Nvidia G-Sync teknolojileri, oyunlar esnasında ekranda görülebilen çeşitli yırtılma ve takılmaları düzeltmek için geliştirilmiştir. Nvidia grafik işlemcisiyle gelen bir oyuncu bilgisayarında G-Sync etiketini de görmek hoş bir detaydır.

Kasa tasarımı ve soğutma

Modern oyuncu bilgisayarlarının tasarımında çoğu zaman plastik ve alüminyum malzemeler birlikte kullanılmaktadır. Her iki malzemenin de kendince avantajları vardır. Plastik malzeme daha kolay işlenebilir, hesaplı ve esnektir. Alüminyum alaşım ise daha pahalıdır, ancak daha hafif ve sağlamdır, ısının dışarı atılmasını da kolaylaştırır. Burada anahtar kelimenin “ısı” olduğunu hatırlamak gerekiyor.

Oyuncu dizüstü bilgisayarlarında, hayli güçlü bileşenlerin oldukça kompakt bir kasanın içine yerleştirildiğini dikkate almak lazım. Sadece işlemciler ve sabit diskler değil, batarya gibi aktif ısı üreten başka bileşenler de aynı kasa içinde yer alıyor. Bu yüzden de soğutma daha da önem kazanıyor. Kaliteli markaların oyuncu bilgisayarlarında aktif ısı iletim boruları ve yüksek kalite fanlar kullanılır. Bu sayede gürültü seviyesini düşük tutarken, güçlü bir soğutma sağlanabilir.

İyi tasarlanmış bir oyuncu bilgisayarında kasa içinde üretilen ısı özel tasarlanmış egzoz portları sayesinde oyuncuyu rahatsız etmeyecek biçimde tahliye edilebilir. Elinizin altındaki kasadan ve özellikle klavyeden rahatsız edici bir sıcaklık hissetmiyorsanız, ayrıca oyun esnasında fan gürültüsünden rahatsız olmuyorsanız, bu durum özenli tasarlanmış bir soğutma sisteminin varlığına işaret eder.

Üreticiler günümüzde artık ısınma sorunlarının üstesinden gelmek için cihazları çift fan ile donatıyor. Bu fanlar da genelde CPU ve GPU için ayrılmış ısı borularının soğutulmasından sorumlu. Bu bağlamda oyun amaçlı bir dizüstü bilgisayar alıyorsanız çift fanlı olması serin bir oyun deneyimi için gerekli özelliklerden biri haline geldi.

Performans bileşenleri

Tabii ki bir oyuncu bilgisayarının performansı da önemlidir. Ancak her zaman olduğu gibi, burada da dikkat etmeniz gereken unsur belirli bir dengeyi korumaktır. Alacağınız bilgisayarın içindeki donanımların birbirini tamamlaması, darboğaz oluşturmaması performans açısından çok önemlidir. Mesela işlemcisi çok pahalı ve güçlü, ancak RAM kapasitesi düşük bir bilgisayarla oyunları çalıştırmak kolay olmayacaktır. Çok yüksek kapasiteli ama hayli yavaş çalışan bir sabit disk yerine, daha düşük kapasiteli bir SSD daha iyi sonuç verecektir. Oyuncu bilgisayarının donanım listesine bakarken bu dengeyi dikkate almak şarttır.

Bir oyuncu bilgisayarında kullanılan ana işlemci ve grafik yongası gibi parçaların ürün fiyatına doğrudan etkisi vardır. Bu durumda donanımların dengeli olması daha da önem kazanır. Çünkü sınırsız bütçeye sahip değilseniz, doğrudan en üst seviye parçalarla dolu bir modeli seçmeniz mümkün olmayacaktır. Bu yüzden seçim yaparken ne tür oyunlar oynamayı sevdiğiniz önem kazanacaktır.

Mesela daha çok CS:GO, LoL, Starcraft 2 ya da DOTA 2 gibi türden multiplayer oyunları seviyorsanız, en üst seviye bir oyun bilgisayarına ihtiyacınız olmayacaktır. Bu tür oyunlar olabildiğince fazla oyuncuya ulaşabilmek için sistem gereksinimleri daha makul olacak şekilde tasarlanırlar. Bu yüzden de en pahalı ekran kartına ya da işlemciye ihtiyaç duymazlar.

Öte yandan orta seviyede parçalarla donatılmış modern bir oyun bilgisayarı, en yeni oyunları bile grafik ayarlarını biraz kıstığınızda rahatlıkla oynanabilir seviyede çalıştırabilir. Zaten oyun dünyasında çığır açacak kadar iddialı ve yenilikçi grafiklere sahip oyunların sayısı hayli azdır. Bu yüzden de olası en güçlü bilgisayarı edinmek, oyunculuk keyfi açısından aşırı önemli değildir. Daha çok bir kişisel tercih sebebidir.

Bağlantı seçenekleri ve portlar

Bir bilgisayar seçerken göz ardı edilen unsurlardan biri de bağlantı seçenekleri ve portlardır. Çoğu zaman kullanıcılar işlemci ya da ekran kartı gibi unsurlara odaklanır, bilgisayarın kablosuz internet bağlantı teknolojisi ya da USB portların sayısı gibi detayları gözden kaçırırlar. Ancak bu detaylar kullanımda oyuncunun hayatını çok zorlaştırabilir.

Günümüzde satılan dizüstü bilgisayarlarda bir LAN portu bulmak çok da kolay değil. Üreticiler kasaları olabildiğince ince tutmak için çabalarken, LAN portu gibi bazı önemli detayları atlamayı tercih edebiliyor. Oysa özellikle internet üzerinden multiplayer oyunları rahat çalıştırabilmek için LAN kablosuyla bağlanabilmek hala en iyi seçenek denebilir. Eğer aldığınız bilgisayarda bir LAN portu yoksa, o zaman en azından güncel ve hızlı bir Wi-Fi bağlantı teknolojisinin kullanıldığına emin olmanız gerekiyor. Özellikle Wi-Fi 6 standardının gelişiyle birlikte, dengeli bir kablosuz internet bağlantısı kurmak çok daha kolay ve güvenli olacak. Ancak tabii ki alacağınız cihazın yeni teknolojileri destekliyor olması gerekiyor.

Oyuncular için en az Wi-Fi kadar önemli olan bir diğer teknoloji de Bluetooth. Bluetooth ile oyuncu kulaklığı gibi önemli aksesuarları rahatça kullanmanız mümkün olacaktır. Ancak bunun da farklı versiyonları var ve en güncel olan Bluetooth 5 sürümü en dengeli ve iyi olanı. Daha eski sürümler ise çok daha yavaş kaldıklarından, istenen performansı sağlamayacaktır.

Tabii kablosuz bağlantılar kadar cihaz üzerindeki fiziksel portların da önemi büyük. VGA portu artık hayli eski bir teknoloji olduğundan pek önemli değil. Ancak bilgisayarı daha büyük ekranlı bir monitör ya da televizyona bağlamayı planlıyorsanız HDMI veya DisplayPort gibi grafik bağlantı portları da sizin için önemli olacaktır.

Veri aktarımı ve depolaması konusunda ise USB portlarının sayısı çok önemlidir. USB portlarının sayısı az olursa kendinizi port çoklayıcı ararken bulabilirsiniz. USB 3.2 Gen 2 ve 3.2 Gen 2 gibi güncel standarda sahip portlar ise veri depolama aygıtlarınızın çalışma hızını etkileyecektir. Modern oyunların boyutları sık sık 20-30 GB üstüne çıkarken, kendinizi USB 2.0 portunun düşük hızı ile dosya aktarırken bulmak iyi olmayacaktır.

Ses ve müzik

Dizüstü bilgisayarlar eskiden beri ses üretimi konusunda kısıtlı imkanlara sahip olagelmiştir. Nispeten küçük bir kasanın içine güçlü bir hoparlör düzeneği sıkıştırmak pek kolay değildir. Ayrıca güç tüketimi de bataryalı bir cihazda her zaman dikkate alınması gereken bir sorundur. Bu durum modern dizüstüler için de geçerlidir. Çoğu oyuncu dizüstü bilgisayarı ses açısından eskiye oranla daha güçlü olsalar da, yine de bazı üst seviye modeller dışında çok geniş kapsamlı bir ses sistemi bulmak kolay değildir.

Öte yandan dizüstü bilgisayarları ev dışında da kullanmak mümkün olduğundan, çoğu oyuncu kaliteli bir kulaklığı tercih eder. Özellikle kalabalık gruplar halinde multiplayer oyunlar oynanırken kulaklık kullanmak çok daha rahat ve avantajlıdır. Bu yüzden hoparlör sistemi çok geniş kapsamlı olmasa bile, iyi bir oyuncu bilgisayarında ses işleme yongası kaliteli ve güncel olmalıdır.

Klavye düzeni

Bir oyuncu bilgisayarında göz ardı edilmemesi gereken unsurlardan biri de klavye tasarımı ve teknolojisidir. Gamepad ve fare gibi ek donanımları kullanacak olsanız bile, oyunlarda sık sık klavyeye ihtiyacınız olacaktır. FPS ya da MMORPG türü oyunları oynamayı sevenler için ise klavye zaten vazgeçilmezdir. Tabii kullanıcı kendi evindeyken bilgisayarına ek bir oyuncu klavyesi bağlamayı tercih edebilir.

Ancak ek klavye taşımak istemiyorsanız, yeni dizüstü bilgisayarınızın klavyesinin de oyunlara uygun olup olmadığına dikkat etmeniz gerekiyor. Oyunlara uygun klavyeler biraz daha yüksek tuşlara sahip olmalarının yanı sıra, Anti-Ghosting gibi teknolojilere de sahip olmalıdır. Bu gibi teknolojiler hem tuşa basma hızınızı, hem de aynı anda birden fazla tuşa hatasız basmayı mümkün kılar.

Bazı oyuncu bilgisayarlarında mekanik klavye tuşları da kullanılmaktadır. Mekanik tuşlar oyunlar için daha uygun olsa da, maliyet nedeniyle her modelde bulunmazlar. Bunun haricinde klavyenin kasa üzerindeki konumlanması da önemlidir. Kasanın alt köşesine daha yakın konumlanmış bir klavye düzeni bazı kullanıcılar için daha uygun olabilir. Tuşların aralıkları ve nümerik tuş takımının varlığı da yine kullanıcının tercihlerine göre önem kazanabilen unsurlardır. Almadan önce deneme şansınız varsa, klavyeyi mutlaka test etmenizi öneririz.

Sonuç

Bir bilgisayarı “oyuncu bilgisayarı” yapan pek çok önemli detayın olduğunu görebilirsiniz, yani seçim yapmak çok da kolay olmayacaktır. Sadece ekran kartı modeline ya da RAM miktarına bakarak seçim yapmak, uzun vadede pişmanlık getirebilir. Ayrıca bu detayların bazıları da kullanıcından kullanıcıya değişebilen tercihler yapmayı gerektirir, mesela klavye yapısı ve düzeni gibi. Bu yüzden alışverişinizi aceleye getirmemek, kendini kanıtlanmış markalara yönelmek, vakit ayırıp Technopat.net gibi detaylı incelemeler yapan kaynakları takip etmek de fayda vardır.

İlginizi Çekebilir: Alienware m15 Oyun Performansı