Anasayfa Makale Statik IP Nedir? Avantajları ve Dezavantajları Neler?

Statik IP Nedir? Avantajları ve Dezavantajları Neler?

statik ip nedir

CGNAT’ın hayatımıza girmesi ile birlikte önem kazanan statik IP nedir, kullanmak şart mı? Aklınızdaki bütün soruları cevaplıyoruz!

Yaşamımızın bir parçası haline gelen internet, yapısı gereği birden fazla kavramla kafamızı karıştırabiliyor. Bunlar arasında MAC adresleri, IP adresleri, protokoller ve daha birçoğu var. Bugün de yine bu kavramlardan biri olan Statik IP konusuna bakıyoruz.

Statik IP’nin ne olduğuna değinmeden önce, kısaca IP adresinin ne olduğuna bakalım.

IP Adresi nedir?

IP adresi (Internet Protocol Address), internete bağlı cihazların, ağ üzerinde birbirleri ile veri alışverişi yapmak için kullandıkları adrestir.

İnternete bağlanan her cihaza, İnternet Servis Sağlayıcısı (örneğin TurkNet) tarafından bir IP adresi atanır ve internetteki diğer cihazlar bu cihazlara verilen IP adresleri ile ulaşırlar. IP adresine sahip iki farklı cihaz aynı ağda olmasa dahi, yönlendiriciler (router) vasıtası ile birbirleri ile iletişim kurabilirler.

Statik IP nedir?

Statik IP, internete bağlanan bir bilgisayara her bağlandığında farklı bir IP almaması için sabit olarak atanmış olan IP adresidir. Bu adres, her birinde 3 haneli sayı bulunabilen (maksimum 255’e kadar) 4 bölümden oluşur ve internet servis sağlayıcılar tarafından verilir.

ip adresi
IP adresinin (IPv4) yapısı.

Bir IP adresi (internet protokol adresi), internete bağlanan bir cihaz için benzersiz bir tanımlayıcı görevi görür. Bunu evlerimizin adreslerine benzetebiliriz. Bilgisayarlar, internet üzerinde birbirlerini bulmak ve birbirleriyle konuşmak için IP adreslerini kullanır, tıpkı insanların telefon numaralarını WhatsApp görüşmeleri ve birbirleriyle konuşmak için kullanmaları gibi. Ayrıca bir IP adresi, barındırma sağlayıcısı ve coğrafi konum verileri gibi bilgiler sağlayabilir.

Örnek vermek gerekirse, bir kullanıcı Technopat.net adresini ziyaret etmek istediğinde bilgisayar bir telefon rehberi gibi çalışan DNS‘e (Domain Name System / Alan Adı Sistemi) başvurur. DNS sunucuları, ağ protokolü ile bir sitenin alan adını gerekli olan IP adresi ile eşler. Bu sayede uzun uzadıya IP adresi girmek zorunda kalmadan, sadece alan adı kullanarak istediğimiz siteye erişebiliriz. Yani DNS sunucuları burada 4 bölümden oluşan IP adresini girmemizi engelleyerek tıpkı bir telefon rehberi gibi çalışır.

Statik IP’ye neden ihtiyaç duyuyoruz?

Statik IP adresleri şu an için bir standart değil. Bu sebeple Statik IP kullanmak için bireysel olarak veya kurumsal olarak internet servis sağlayıcınıza başvurmanız ve bu hizmeti ek olarak satın almanız gerekir. Peki neden Statik IP’ye ihtiyaç duyup bu hizmete ek ücret veresiniz?

Örneğin işletmeler, IP üzerinden ses teknolojileri (VoIP), uzaktan sunucu kontrolü, çalışanların evlerinden işletim sistemlerine erişimi, şirket içi veri depolama sunucularına erişim gibi birçok servis için Statik IP kullanmak zorunda. Bu servisler için Statik bir IP adresi belirlenmezse, çalışanların her defasında değişen IP adresini öğrenmesi gerekir. Ancak Statik IP ile değişen bir değer olmadığı için bu zahmet ortadan kalkar.

İşletmeler ayrıca FTP, e-posta ve sanal özel ağ (VPN’ler) sunucuları, veritabanı sunucuları, ağ ekipmanı ve web barındırma hizmetleri ile işlemleri kolaylaştırmak için de statik bir IP adresi kullanır. Bu durumlarda, bu alanlarda çok fazla veriyi işleyecek olan işletmeler, statik bir IP adresine sahip olmayı, organizasyonun sunucularına bağlanması gereken çalışanlar ve müşteriler için kolaylık olarak görür.

Değişken yani dinamik IP adresi kullanmak, saydığımız bu servislerin dışında da oldukça zahmetli. Örneğin bir web sitesine sahip olduğunuzu düşünün. Bu web sitesinin bağlı olduğu sunucunun IP adresi sürekli değişiyor. Bu da sunucunun her IP değişikliğinde DNS sunucularıyla haberleşip yeni IP adresini işletmesi demek. Bu okurken basit gözükebilir, ancak bu süreç saatler, bazen günler alıyor. Bu da söz konusu web sitesine sürekli olarak bağlantı problemi yaşanacağını gösterir. Ancak Statik IP kullanmanız durumunda bu süreç tekrarlanmayacağı için, web siteniz olağan şekilde hizmet vermeye devam edecektir. İşte bu yüzden web siteleri statik IP adresleri arkasında barındırılır ve bu adres, çok nadir değişir.

DNS sunucusu çalışma mantığı

Bunun yanında DNS sunucuları da genellikle Statik IP adresleri kullanır (1.1.1.1 / 1.0.0.1 ve 8.8.8.8 / 8.8.4.4 gibi). IP adresi düzenli olarak değişiyorsa, DNS sunucusunun da aynı web sitesi örneğindeki gibi sıklıkta yeniden yapılandırılması gerekir. Bu da yine kesinti anlamına geliyor.

Bir aygıtın etki alanına erişilemediğinde, bilgisayar yine de Statik bir IP adresi kullanarak ağdaki bir sunucuya bağlanabilir. Örnek olarak, bir bilgisayar her zaman bir sunucunun ana bilgisayar adı yerine Statik IP adresine bağlanacak şekilde ayarlanabilir. Bu, DNS sunucusu düzgün çalışmıyor olsa bile bilgisayarın kaynak sunucuya bağlanabileceği anlamına gelir. Tek bilmeniz gereken sunucunun statik IP adresidir.

Kısaca sabit bir bağlantı gerektiren herhangi bir hizmet veya özellik, statik bir IP adresine sahip olmalıdır. Son kullanıcı için sorunsuz gibi görünse de, bir IP adresi değiştirildiğinde, daha önce bağlanan herhangi bir kullanıcının bağlantısı sona erer ve ardından yeni adresi bulmak ve yeniden bağlanmak için beklemesi gerekir. Bu nedenle, dosya sistemi hizmeti veya çevrimiçi oyun gibi tutarlı bir bağlantı gerektiren hizmetler statik bir IP adresi kullanır.

Ayrıca yerel ağlarınızda da Statik IP kullanabilirsiniz. Yani evinizdeki herhangi bir cihaza erişmek için önceden belirlediğiniz yerel statik IP ile her defasında IP adresini öğrenme zahmetine girmemiş olursunuz. Bunu modem veya router cihazınızın üzerindeki DHCP menüsünden yapabilir ya da doğrudan bilgisayarınız üzerinden yapabilirsiniz. Daha detaylı bilgi için DHCP sunucusunu anlattığımız makalemize göz atmanızı öneririz.

Statik IP adresleri nasıl çalışır?

Statik IP’ler, yukarıda da belirttiğimiz gibi standart bir hizmet değildir. Bunun sebebi halen yaygın olarak kullanılan IPv4’ün IP adresi sayısını kısıtlamasıdır. Bu sebeple Statik IP adresleri, kullandığınız internet servis sağlayıcılar (ISS’ler) tarafından belirli ücretler karşılığında sunulur. Yani bireysel veya kurumsal bir sebeple Statik IP adresi ihtiyacınız varsa, mevcut operatörünüzün müşteri hizmetlerine ulaşarak veya doğrudan web sitesi üzerinden başvuru yaparak Statik IP adresi hizmeti alabilirsiniz. Bu işlemi yaptıktan sonra modeminizi yeniden başlatmanız, Statik IP kullanmaya başlamak için yapmanız gereken tek şeydir.

IPv4 standardı sebebiyle kullanılabilir Statik IP adreslerinin sayısı oldukça kısıtlı. Yani bu durum, statik bir IP adresi talep etmenin genellikle maliyetli olacağı anlamına gelir. IPv6, bu sorunu aşmak için en iyi çözümdür. IPv6, IP adreslerini 32 bitten 128 bite (16 bayt) çıkarır ve mevcut IP adreslerinin sayısını önemli ölçüde artırarak statik IP adreslerinin elde edilmesini ve işletilmesini daha kolay ve daha ucuz hale getirir. İnternet trafiğinin büyük bir kısmı bugün hala IPv4 kullanıyor, ancak daha fazla internet trafiği IPv6 kullanımına kayıyor. Örneğin TurkNet, Türkiye’de bireysel kullanıcılara da artık talep etmeleri durumunda IPv6 tanımlaması yapabilmekte.

IPv6, 340 undesilyona kadar benzersiz IP adresine izin verecek. Yani 340’ın ardına 36 adet daha sıfır koymalısınız. IP adreslerinin toplam miktarına yapılan bu genişletme, internetin gelecekte önemli ölçüde büyümesine izin verecek ve IP adresi kıtlığını ortadan kaldıracak.

Statik IP adreslerinin artıları ve eksileri

Statik IP adresinin avantajları şu şekilde;

  • Posta, FTP ve web sunucuları için değişmeyen bir adres.
  • IP tabanlı ses yazılımları, VPN ve oyun sunucuları (örneğin bilgisayarınız üzerinden kurduğunuz online oyunlar) için sabit bir adres.
  • Daha sağlıklı bağlantı: IP adresi değişmediği için kesinti olsa da paket alışverişi daha sonra yapılabilir.
  • Dosya sunucularının daha hızlı dosya yüklemelerine ve indirmelerine izin verir.
  • Statik bir IP, herhangi bir coğrafi konum hizmetinin bir cihazın bulunduğu yere erişmesini kolaylaştırır.
  • Statik IP’ler, bilgisayara uzaktan erişimi kolaylaştırır.
  • Statik IP adresi etkin bir cihazın yenileme istekleri göndermek için cihaza ihtiyacı yoktur.
  • Statik IP adresleri, ağ yöneticilerinin çalışan sunucuları uzaktan da izlemesini sağlar.
  • Yöneticilerin internet trafiğini izlemesi, kullanıcılara IP adresine göre erişim ataması daha kolaydır.

Statik IP adresinin dezavantajları ise şu şekilde;

  • IP adreslerinin miktarını sınırlar (özellikle IPv4 ise). Bir cihaza veya web sitesine atanan Statik IP adresi, cihaz kapalı ve kullanımda değilken de işgal edildiği için tekrar kullanılamaz.
  • IP adresi sabit olduğundan ve kolayca değiştirilemediğinden, statik bir IP adresi bilgisayar korsanlarına veya takip eden saldırılara karşı daha korunaksızdır.
  • Statik IP’yi elle ayarlamak biraz ustalık isteyebilir.
  • Statik IP’ye sahip cihazların izlenmesi daha kolaydır.

Statik IP nasıl edinilir?

Eğer bireysel bir internet kullanıcısıysanız ve internet hizmetiniz için Statik IP kullanmak istiyorsanız, yapmanız gereken tek şey servis sağlayıcınıza statik IP başvurusu yapmak. Statik IP hizmetiniz başlatıldıktan sonra modeminizi yeniden başlatmanız yeterli.

Bu noktadan sonra ise ISS yani internet hizmetini satın aldığınız operatör üzerinden Statik IP hizmetini satın almalısınız. Örneğin TurkNet’te bu süreç, telefonla herhangi bir yeri aramadan doğrudan Online İşlemler üzerinden halledilebiliyor. Bunun için TurkNet web sitesinden Online İşlemler sayfasına gidip giriş yapın, ardından Statik IP hizmeti için yönergeleri izleyerek satın alma işlemini gerçekleştirin. Bu işlem, diğer operatörlerde de benzer şekilde işliyor.

Statik ve dinamik IP adresi farkı

İnsanlar evlerine veya şirketlerine internet hizmeti bağlattığında statik veya dinamik bir IP adresi verilir. Ancak belirttiğimiz sebeplerden Statik IP adresleri yerine dinamik IP adresleri kullanıldığını göreceksiniz -özellikle de ev kullanımında. Ancak Statik IP adresinin belirli iş merkezli kullanım durumlarında bazı avantajları vardır.

Statik ve dinamik IP adresleri arasındaki temel fark, statik ve dinamik terminolojisindedir. Edebi anlamda statik terimi, bir hikaye boyunca aynı kalan bir karakter anlamına gelir ve dinamik karakter terimi de hikaye boyunca değişen bir karaktere atıfta bulunur. Statik ve dinamik IP adresleri aynı modeli izler. Statik değişmeyen anlamına gelir ve dinamik de değişim anlamına gelir. Bu, statik bir IP adresiyle ilişkili sayıların değişmediği, ancak dinamik bir IP adresiyle ilişkili sayıların değiştiği anlamına gelmekte.

statik ve dinamik ip adres farkı

Normalde dinamik bir IP adresi günler, haftalar veya daha uzun süre aynı kalabilir, ancak ISS tarafından veya modemin kapatılıp yeniden açılması yoluyla da değiştirilebilir. Adres değişikliği de son kullanıcıyı etkilemez. Adres, kullanıcı interneti kullanıyorken bile değişebilir.

Statik bir IP adresi ise değişmez ve servis sağlayıcılar tarafından ücretlendirilir. Statik IP adresleri, sınırlı sayıda IP adresinden ayrılmalıdır. Statik IP adresleri, kullanıcı ne yaparsa yapsın, ISS’den değiştirmesini istemedikçe aynı kalır.

Statik IP adresi güvenli mi?

Maalesef. Statik IP adresleri, dinamik IP adresine göre daha az güvenli olarak görülüyor. Statik IP adresleri değişmediğinden, verilerin bir bilgisayar korsanı tarafından bulunması ve erişim sağlaması daha kolay olabilir. Statik IP adreslerinin değişmeyen numaraları, onları takip eden saldırılardan etkilenme olasılığını da artırır. Statik IP adreslerinin izlenmesi de daha kolaydır. Ancak bu durum, Statik IP adreslerinin tamamıyla güvenlikten yoksun olduğu anlamına gelmez. Alacağınız çeşitli önlemler (örneğin firewall, erişim kısıtlama protokolleri vb.) bu sorunların önüne geçecektir.

Bununla birlikte, dinamik IP adreslerinde bulunan güvenlik eksiklikleri, bir yönlendirici güvenlik duvarı, güvenlik paketi veya VPN uygulanarak hafifletilebilir. Örneğin bir VPN, ağ adresinizi gizlemeye yardımcı olarak cihazın fiziksel konumunu bulmayı zorlaştırabilir. Bu önlemler, tüm verilerin her zaman güvende olacağını garanti etmese de, büyük bir farkla yardımcı olabilir, bu da ek güvenlik süreçlerinin uygulanmasını iyi bir fikir haline getiriyor.

2000'li yılların başında Pentium 4 2.4 GHz bilgisayarı sayesinde teknoloji ile buluşan Asım, 128 MB RAM ile savaşarak günümüze kadar gelmeyi başarmış. 2013'ten bu yana Technopat Sosyal'de deneyimlerini aktaran yazarımız, şimdilerde haber ve makaleleriyle bizimle.