Çift Kanal RAM Neden Daha Performanslı?

Bilgisayar topladığımız çağda bellekleri 2x8GB ve 2x16GB gibi kit olarak tercih etmek günümüzün metası haline geldi. Oyun performansında %15’e varan performans artışı sağlayan çift kanallı bellek, üretkenlik performansına da katkıda bulunuyor. Bu makalede bu unsurun performansı neden artırdığını daha detaylı biçimde ele alacağız.

Çift kanallı ve tek kanallı bellekler arasındaki fark nedir?

Çift kanallı RAM, bilgisayara takılan belleklerin iki adet modül kullanılarak farklı slotlara takılması anlamına gelir. Tek kanallı RAM ise bunun aksine tek bir modülün tek bir slota takılmasıdır. İkisi arasındaki temel fark, belleklerin birbiriyle iletişimi ve veri aktarımının optimizasyonunun sağlanmasında yatmaktadır.

Bellekler nasıl çift kanallı çalıştırılır?

Bunun için belleklerin hangi slotlara takılı olduğuna dikkat etmek gerekiyor. Bellekleri anakart kitapçığına göre farklı kanallardaki slotlara monte etmeliyiz. Örneğin sırasıyla A1, A2, B1 ve B2 olarak isimlendirilen bellek slotlarında istisnalar olmakla birlikte çoğu anakartta A2 ve B2 slotlarında çalışan bellekler çift kanallı olarak görev yapacaklardır. Ancak A1 ve A2 ya da B1 ve B2 gibi birbirine bitişik takılan bellekler çoğunlukla aynı kanaldan çalışacak ve performans açısından gerçek potansiyelini gösteremeyecektir.

Çift kanallı bellekler performansı nasıl arttırıyor?

Çift kanallı bellekler, bant genişliğini ve bellek erişimini artırması başta olmak üzere birçok sebepten dolayı tek kanallı belleklere oranla gözle görülür performans artışı sağlıyor.

Bellek Bant Genişliği Artıyor

Bellek bant genişliği, işlemcinin birim zamanda bellekler ve işlemci arasında ne kadar veri alışverişi olduğunu tarif ediyor. İki farklı kanalda çalışan bellekler bellek bant genişliğini iki katına çıkartıyor. Bu durum veri akışını da iki katına çıkarmasa da belleklerin yetersiz gelmesi durumunda uygulamaların kararsız davranması riskini azaltıyor.

Veri Erişimi Kolaylaşıyor

Çift kanallı bellekler, işlemcinin iki bellek modülüne de aynı anda erişmesine olanak sağlıyor. Veri akışındaki bu paralellik; özellikle video düzenleme programları çalıştırma, oyunlar gibi veriye hızlı erişme ihtiyacı duyulan programlarda veriye daha hızlı ulaşılmasına katkıda bulunuyor.

Bellek Kontrolcüsü Daha Verimli Çalışıyor

Bellek kontrolcüleri, çoğunlukla işlemci üzerinde bulunan ve bellek ile işlemci arasındaki veri akışını yönetmekle yükümlü olan uzuvlardır. Çift kanallı bellek kullandığımız senaryoda, bellek kontrolcüsü veri akışındaki paralellikten faydalanarak veri yükünü daha verimli bir biçimde dağıtabilir. Bu durum da bellek kontrolcüsü üzerindeki yükü azaltır ve performans daha da artar. Bellekleri tek kanallı olarak kullanıyor olsaydık ilk senaryoya kıyasla bellek kontrolcüsü üzerinde bir darboğaz oluşacaktı ve genel sistem performansında düşüş olacaktı.

Birden Fazla Görevi Aynı Anda Yürütmek Daha Kolay

Çift kanallı bellekler multi-tasking (aynı anda birden fazla uygulamanın çalışması) durumunda da üretkenliği epey arttırabilir. Aynı anda iki yoğun sistem gereksinimli uygulamanın çalıştığı sırada iki uygulama birbirinden farklı kanallara yük bindirerek çalışabilirler. Bu sayede uygulamalar birbirlerini bellek açısından kısıtlamadan daha optimize biçimde çalışabilirler. Sistemin tepkiselliği bile bu durumdan kaynaklı artabilir.

Bonus: Hız Aşırtma Potansiyeli Artıyor

Bazı durumlarda çift kanallı bellekler, tek kanallı belleklere kıyasla hız aşırtmaya daha çok olanak tanıyabiliyor. Normalde çıktığından birkaç yüz MHz daha yüksek frekanslara çıkabilen bellekler, bir noktaya kadar oyun performansını arttırıyor. Bir yerden sonra ise düşüşe sebep oluyor, sebebini öğrenmek için videomuzu izleyin:

Madem Çift Kanal Daha Performanslı, Neden Dört Kanal Bellek Kullanmayalım?

Dört kanallı olarak çalışan belleklerin getirdiği fazladan bant genişliği çoğu zaman gerek duyulmayan bir unsur. Veri akışı çift kanalda kısıtlanmadığı için dört kanala geçildiğinde performans bir miktar artsa da gözle görülür bir fark oluşmuyor.

Ayrıca dört kanal kullanabilmek için, kullandığınız işlemci mimarisinin de dört kanal desteği sunması şart.

Sonuç

Bellekleri çift kanallı kullanmak bariz bir şekilde tek kanallı kullanmaya göre daha avantajlı. Genel olarak belleklerin daha optimize çalıştığını söyleyebiliriz. Öte yandan bu bariz farkların görülebilmesi için sistem kaynaklarını epey kullanan uygulamalar tercih etmek gerekiyor. Word uygulamasında yazı yazmak, tarayıcıda sörf yapmak gibi aktivitelerde bu farklar görünür olmayacaktır.

Öte yandan belleklerin uyumluluğuna dikkat etmek gerekiyor. Bellekleri mümkünse kit olarak satın almak, değilse birbirine yakın tarihlerde üretilmiş aynı model bellekleri kullanmak sizi mavi ekran hatalarından koruyacaktır.