Japonya, tamamen yerli teknolojilerle geliştirilen ilk kuantum bilgisayarını devreye aldı. Osaka Üniversitesi Kuantum Bilgi ve Kuantum Biyoloji Merkezi’nde (QIQB) konumlanan sistem 28 Temmuz’da çalıştırılarak resmen hizmete girdi. Böylece Japonya bugüne kadar kullanılan ithal bileşenlerin tamamını yerli üretimle değiştiren ilk ülke oldu.
Japonya kendi üretimi ilk kuantum bilgisayarını kullanıma açtı
Yeni kuantum bilgisayar, RIKEN araştırma enstitüsünde geliştirilen süperiletken kübitlere sahip bir kuantum çip üzerine kurulu. Sıfıra yakın sıcaklıklarda elektrik direncini kaybeden metallerle üretilen bu kübitler, işlem gücünü olağanüstü seviyelere taşıyor.
Çip paketinden manyetik kalkanlara, kızılötesi ve bant geçiren filtrelerden düşük gürültülü amplifikatörlere kadar tüm bileşenler Japon şirketleri tarafından üretildi.
Sistem, özel bir seyreltme soğutucusu içinde tutuluyor ve bu sayede gerekli aşırı düşük sıcaklıklar sağlanıyor. Ayrıca, ek bir darbe tüplü soğutucu, denetleyiciler ve düşük gürültülü güç kaynağı da bilgisayara entegre edildi.
Yazılım tarafında da Japonya kendi geliştirdiği araçları kullanıyor. Açık kaynaklı “Open Quantum Toolchain for Operators and Users” (OQTOPUS) paketi, kuantum programlarının çalıştırılması için gerekli tüm bileşenleri içeriyor. Çekirdek motor, bulut modülü ve grafiksel kullanıcı arayüzü (GUI) bu paketin bir parçası.
Kuantum bilgisayarların klasik süper bilgisayarların ötesinde işlem yapabilme potansiyeli bulunuyor. İlaç geliştirme, trafik akışlarını düzenleme, lojistik rotalarının optimizasyonu gibi alanlarda büyük avantajlar sağlayacağı öngörülüyor.
Bu güç, kuantum mekaniğinin yasaları sayesinde hesaplamaların aynı anda paralel yürütülebilmesinden geliyor. Ancak yüksek hata oranları, kuantum bilgisayarların önündeki en büyük engel olarak görülüyor. Bu nedenle araştırmalar, kuantum hata düzeltme yöntemlerine yoğunlaşıyor.
Japonya’nın kuantum bilgisayarı, 14-20 Ağustos 2025 tarihleri arasında Osaka’da düzenlenen Expo 2025’te de sergilendi. Fuarda, bilgisayarın temel bileşenleri ziyaretçilere tanıtıldı.
Katılımcılar, sisteme bulut üzerinden bağlanarak basit kuantum programları çalıştırabildi. Ayrıca, kuantum dolaşıklık gibi temel fenomenlerin anlaşılmasını kolaylaştıran etkileşimli deneyimler de sunuldu.
