SSD’ler (Solid State Drive), bilgisayarların depolama dünyasında büyük bir devrim yarattı. Ancak teknik dokümanlarda, kutu üzerlerinde veya test sonuçlarında sıkça karşımıza çıkan birçok terim, kullanıcılar için kafa karıştırıcı olabiliyor. Bu rehberde, SSD terimleri arasında en çok duyduklarınızı sade bir dille açıklıyoruz. İster oyuncu olun, ister profesyonel kullanıcı ya da sistem yöneticisi — bu terimleri bilmek, doğru SSD’yi seçmenizde büyük fark yaratır.
Dual Port
SSD’nin iki farklı host bağlantısına sahip olması anlamına gelir. Bir port arızalansa bile diğer port üzerinden veri erişimi devam eder. Bu yapı, yüksek erişilebilirlik isteyen veri merkezlerinde hayati öneme sahiptir.
Namespaces
Tek bir NVMe SSD’nin, mantıksal olarak birden fazla bağımsız SSD gibi bölünebilmesini sağlar. Özellikle büyük ölçekli sistemlerde verimlilik ve esneklik sunar.
EDSFF (Enterprise & Datacenter SSD Form Factor)
Veri merkezleri için geliştirilen yeni nesil SSD form faktörüdür. E1.S, E3.S, E3.L gibi türleri bulunur. Daha iyi soğutma, yüksek yoğunluk ve enerji verimliliği sağlar.
MTBF (Mean Time Between Failures)
Arızalar arası ortalama süre anlamına gelir. SSD’nin teorik güvenilirliğini gösterir. Örneğin “2,5 milyon saat MTBF” değeri, oldukça yüksek bir dayanıklılığı ifade eder.
Write Amplification (WA)
Host’un yazdığı veri miktarı ile NAND’a gerçekten yazılan veri miktarı arasındaki farktır. WA değeri ne kadar düşükse, SSD’nin ömrü o kadar uzun olur.
Host Memory Buffer (HMB)
DRAM’siz SSD’lerde host’un RAM’inden küçük bir bölüm kullanılarak cache etkisi yaratılır. Bu özellik özellikle uygun fiyatlı SSD’lerde performansı iyileştirmek için kullanılır.
TBW (Total Bytes Written)
SSD’nin ömrü boyunca yazabileceğiniz toplam veri miktarını belirtir. Yüksek TBW değeri, uzun ömür anlamına gelir.
Gelişmiş SSD Terimleri
DWPD (Data Writes Per Day)
Bir SSD’ye garanti süresi boyunca günde kaç defa tam kapasite yazılabileceğini gösterir.
Örnek: 3 DWPD = 5 yıl boyunca her gün disk kapasitesinin 3 katı kadar yazma dayanıklılığı.
Over-Provisioning (OP)
SSD’nin görünmeyen kısmında, kontrolcüye ayrılan ekstra alandır. Performansı artırır ve dayanıklılığı uzatır.
SIE (Sanitize Instant Erase)
SSD üzerindeki tüm verileri anında silen güvenlik özelliğidir. Özellikle kurumlarda veri gizliliği için tercih edilir.
SED (Self-Encrypting Drive)
SSD’nin içinde donanımsal şifreleme motoru bulunur. Veriler otomatik olarak şifrelenir ve anahtar silindiğinde erişilemez hale gelir.
Random IOPS (Input/Output Operations Per Second)
SSD’nin rastgele küçük dosya erişim performansını gösterir. Veritabanı, sanallaştırma ve OLTP uygulamaları için kritik bir metriktir.
PLP (Power Loss Protection)
Ani elektrik kesintilerinde SSD’deki önbellek verilerinin kaybolmasını engeller. Kondansatörler sayesinde veri güvenli bir şekilde NAND’a yazılır.
SSD Terimleri Listesi
Aşağıda sık karşılaşılan SSD terimlerinin kısa bir özetini bulabilirsiniz:
- Dual Port
- Namespaces
- EDSFF
- MTBF
- Write Amplification
- HMB
- TBW
- DWPD
- Over-Provisioning
- SIE
- SED
- Random IOPS
- PLP
SSD Terimlerini Öğrenmek Size Ne Kazandırır?
Bir SSD satın alırken yalnızca kapasiteye ve fiyata bakmak yeterli değildir. SSD terimleri, cihazın performansını, ömrünü ve güvenilirliğini doğrudan etkiler. Örneğin yüksek TBW ve düşük WA değerleri uzun ömür anlamına gelirken, PLP gibi özellikler veri güvenliğinizi garanti altına alır.
Kısacası, bu terimleri bilmek yalnızca teknik bir bilgi değil — aynı zamanda akıllı bir yatırım yapmanın anahtarıdır.
