Rusya, yurt dışından ülkeye giriş yapan vatandaşların mobil internet erişimini 24 saat süreyle kesen yeni bir uygulamayı devreye aldı. Yetkililer, bu adımı Ukrayna’nın Rus SIM kartlarını insansız hava araçlarında kullanmasını engelleme gerekçesiyle açıklıyor. Uygulamanın ilk gününde özellikle sınır bölgelerinde otomatik operatör geçişi yapan kullanıcıların beklenmedik şekilde internetsiz kaldığı görülüyor.
Kesintiler SIM kart doğrulamasıyla bağlantılı şekilde yürütülüyor
Rusya Dijital Kalkınma Bakanlığı, Rusya’ya yurt dışından giriş yapan bir SIM kartın önce doğrulanması gerektiğini açıkladı. Bakanlığa göre kullanıcılar hattın bir insansız hava aracına değil bir kişiye ait olduğunu doğrulamak zorunda. Doğrulama yapılmadığında mobil internet otomatik olarak 24 saat boyunca kapatılıyor. Kullanıcılar erişimi CAPTCHA çözerek (“Ben robot değilim” kutusunu işaretleyerek) ya da operatörünü arayarak daha erken geri açabiliyor.
Yetkililer uygulamanın Rus vatandaşlarının güvenliği için alındığını ve düşman dronlarına SIM kart takılmasının engellenmesi amacı taşıdığını belirtiyor. Ancak bu durum sınır bölgelerinde yaşayan birçok kişinin telefonlarının yabancı operatörlere istemsizce bağlanması nedeniyle kesintilerle karşılaşmasına yol açtı. Kullanıcılara otomatik ağ seçimi yerine manuel operatör seçimine geçmeleri önerildi.
Bu gelişme geçtiğimiz ay yabancı SIM kartla Rusya’ya giriş yapanlara uygulanan 24 saatlik benzer kesintinin ardından geldi. O uygulama da Ukraynalı dron savaşını gerekçe gösteriyordu.
Kesintiler sürerken Kremlin, Federal Güvenlik Servisi’nin (FSB) yetkilerini genişletmek isteyen yeni bir düzenleme sürecini yürütüyor. Bu düzenleme hayata geçerse FSB, ortaya çıkan tehditler gerekçesiyle mobil ve internet erişimini doğrudan kapatma yetkisine sahip olacak. Tasarı, yerel operatörler üzerinde doğrudan federal otorite kurulmasını öngörüyor.
Ulyanovsk gibi bazı bölgelerde mobil internet kısıtlamalarının savaş sona erene kadar devam edeceği açıklandı. Yetkililer erişimin tamamen kapatılmadığını, yalnızca kritik tesislerin çevresinde sınırlı tutulduğunu belirtiyor. Buna rağmen bölgedeki yerel medya bir haftayı aşkın süredir devam eden erişim sorunları yaşandığını aktarıyor. Ulyanovsk, Moskova ile Kazakistan sınırı arasında yer almasına rağmen Ukrayna dron saldırılarına sık sık hedef olan bölgelerden.
Ulyanovsk bölgesinin dijital bakanlığı kararın Moskova’dan geldiğini ve yalnızca federal makamlar tarafından kaldırılabileceğini dile getirdi. Bölge yönetimi, kısıtlamaları savaş koşullarında zorunlu bir önlem olarak tanımlayarak tehdidin fiziksel olarak ortadan kalkmasının ardından kaldırılacağını ifade etti.
Rusya’da mayıs ayından bu yana çeşitli bölgelerde dron saldırılarını engelleme gerekçesiyle mobil internet sık sık kapatılıyor. Buna ek olarak Telegram ve WhatsApp gibi uygulamalarda sesli aramaların kısıtlandığı ve bunun dolandırıcılık önlemi olarak açıklandığı biliniyor. Dijital hak örgütleri ise birçok kesintinin teknik gerekçelerle uyumlu olmadığını, pek çok dron modelinin mobil internete ihtiyaç duymadığını ve uygulamaların siyasi motivasyonlarla hayata geçiriliyor olabileceğini belirtiyor.
