Uzay faaliyetlerinde yaşanabilecek kazalara yönelik dünyadaki ilk özel sigorta modeli resmen duyuruldu. Uzay çöpleri nedeniyle meydana gelen çarpışmaları doğrudan kapsayan bu yeni sistem uydu operatörleri ve uzay girişimleri için sigorta yaklaşımını kökten değiştiriyor. Kaliforniya merkezli Arkisys ile Londra merkezli Odin Space tarafından geliştirilen model uzayda yaşanan kazaların teknik olarak doğrulanmasını mümkün kılıyor.
Uzay çöpleri için özel sigorta sistemi nasıl çalışıyor?
Dünya yörüngesi her geçen yıl daha yoğun hale geliyor. Milimetreden küçük uzay çöpü parçaları bile saatte on binlerce kilometreyi aşan hızlarla hareket ediyor ve aktif uydular için ciddi bir tehdit oluşturuyor.
Bugüne kadar bu risk ya çok yüksek primli sigortalarla karşılanıyor ya da sigorta kapsamı dışında bırakılıyordu. Yeni duyurulan sistem, bu belirsizliği ortadan kaldırmayı amaçlayan somut bir teknik altyapıya dayanıyor.
Ortaklığın merkezinde Odin Space tarafından geliştirilen ve kara kutu mantığıyla çalışan nano sensörler bulunuyor. Bu sensörler Arkisys’in Cutter adlı uzay aracına entegre ediliyor.
Yörüngede görev yapan sensörler bir çarpışma yaşanması durumunda olayın zamanı, konumu ve fiziksel etkilerini detaylı biçimde kaydediyor. Böylece hasarın gerçekten uzay çöpünden kaynaklanıp kaynaklanmadığı teknik verilerle doğrulanabiliyor.
Bu doğrulama mekanizması, sigorta süreçlerinde bugüne kadar yaşanan en büyük sorunlardan birini ortadan kaldırıyor. Sigorta şirketleri hasarın sebebine dair net ve tartışmasız verilere ulaşabildiği için poliçe maliyetleri ciddi şekilde düşüyor. Odin Space tarafından paylaşılan bilgilere göre bu model, geleneksel uzay sigortalarına kıyasla 100 kata kadar daha düşük primlerle sunulabiliyor.
Odin Space söz konusu sensör teknolojisini ilk kez 2023 yılında SpaceX tarafından gerçekleştirilen Transporter-8 görevi kapsamında yörüngede test etti. Test süreci başarıyla tamamlandı ve sistemin uzay koşullarında güvenilir şekilde çalıştığı doğrulandı. Şirket bu süreçten sonra yaklaşık 3 milyon dolarlık yatırım aldı ve teknolojisini ticari kullanıma hazır hale getirdi.
Yeni uzay kazası sigortası modeli özellikle küçük ve orta ölçekli uydu operatörleri ile yeni uzay girişimleri için önemli bir güvence. Uzay çöplerinin kontrolsüz bir risk olmaktan çıkarılıp ölçülebilir ve doğrulanabilir bir sigorta kalemine dönüştürülmesi uzay ekonomisinin sürdürülebilirliği açısından kritik bir adım.
