e-Devlet üzerinden alınan SGK tescil ve hizmet dökümlerinde milyonlarca çalışanı ilgilendiren önemli bir değişiklik hayata geçti. Yapılan düzenlemeyle çalışanların işten ayrılma nedenini gösteren işten çıkış kodları ve bu kodlara ait açıklamalar e-Devlet’ten alınan SGK belgelerinde artık yer almıyor. Uygulama özellikle iş arama sürecinde yaşanan mağduriyetlerin önüne geçmeyi amaçlayan yargı kararları doğrultusunda devreye alındı.
SGK belgelerinde işten çıkış kodları kaldırıldı
Uzun süredir çalışma hayatında tartışma konusu olan işten çıkış kodları özellikle Kod-29 gibi ağır ithamlar içeren fesih nedenleriyle çalışanların yeni iş bulma sürecinde ciddi sorunlar yaşamasına neden oluyordu. İşverenin tek taraflı beyanına dayalı bu kodlar yargı süreci tamamlanmadan resmi kayıtlara işleniyor ve çalışanlar için kalıcı bir etiketleme etkisi yaratıyordu.
Bu durum Danıştay tarafından 14 Ekim 2024 tarihinde verilen emsal kararla hukuki zemine taşındı. Yüksek mahkeme işten çıkış kodlarının işverenin tek taraflı beyanına dayanmasının henüz yargı denetiminden geçmemiş iddiaların resmi kayıtlara işlenmesi anlamına geldiğini belirtti. Kararda bu uygulamanın çalışma hakkını ihlal ettiği ve Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’na aykırılık oluşturduğu açıkça ifade edildi.
Danıştay’ın değerlendirmesinde ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık gibi ifadelerin kişinin mesleki geleceğini doğrudan etkileyen nitelikte olduğu ve bu bilgilerin herkesçe erişilebilir belgelerde yer almasının haksız sonuçlar doğurduğu vurgulandı. Bu kararın ardından SGK kayıtlarının e-Devlet’teki görünümüne yönelik düzenleme yapıldı.
Yeni uygulamayla birlikte e-Devlet üzerinden alınan SGK Tescil ve Hizmet Dökümü / İşyeri Ünvan Listesi belgelerinde işten çıkış kodları ve fesih nedenlerine ilişkin açıklamalar tamamen kaldırıldı.
Belgelerde sigortalılık süreleri, işyeri bilgileri ve çalışma tarihleri yer almaya devam ediyor. Ancak iş akdinin hangi gerekçeyle sona erdiğine dair kod bilgisi artık görünmüyor.
Bu değişiklik özellikle iş başvurularında adaylardan talep edilen SGK dökümleri açısından önemli bir sonuç doğuruyor. İşverenler başvuru sırasında sunulan bu belgeler üzerinden adayın geçmiş işten ayrılma nedenini doğrudan göremiyor. Böylece işe alım süreçlerinde geçmişteki fesih gerekçelerine dayalı otomatik eleme uygulamalarının önüne geçilmiş oluyor.
Mevcut sistemde çalışanlar, kendi e-Devlet hesapları üzerinden detaylı kayıtlara erişmeye devam edebiliyor. Ancak üçüncü kişilere ibraz edilen resmi dökümlerde bu bilgiler yer almıyor.
SGK’nın kayıt altyapısında veya işverenlerin bildirim yükümlülüklerinde ise bu aşamada bir değişiklik bulunmuyor. İşten çıkış kodları kurum içi kayıtlarda tutulmaya devam ediyor.
Düzenlemenin bir sonraki aşaması ise İşten Ayrılış Bildirgesi ile ilgili. Mevcut durumda işverenler işe giriş sürecinde adaylardan bu belgeyi talep ettiğinde fesih nedeni hala görülebiliyor.
Hukukçular Danıştay’ın iptal gerekçelerinin bu belge için de geçerli olduğuna dikkat çekiyor. Bu nedenle KVKK kapsamında işten ayrılış bildirgelerindeki kodların da ilerleyen dönemde kaldırılması gündemde bulunuyor.
