Radyo ve Televizyon Üst Kurulu, bir televizyon kanalı ile iki dijital platformda yayınlanan üç farklı içerik hakkında yaptırım kararı aldı. Alınan kararla birlikte Sözcü TV’de yayınlanan bir programa ve HBO Max ile MUBI platformlarında yer alan yapımlara idari para cezası uygulanırken, HBO Max’te yayınlanan Jasmine dizisi için ayrıca katalogdan çıkarma kararı verildi.
RTÜK’ün ceza gerekçeleri ve dijital platform tartışması
RTÜK tarafından yapılan açıklamada Sözcü TV’de yayınlanan İçinizden Biri programında bazı kamu yöneticileri ve Diyanet İşleri Başkanlığına ilişkin görüntülerin kullanıldığı, karne notu formatıyla yapılan değerlendirmelerde eleştiri sınırının aşıldığı ve suçlayıcı, aşağılayıcı ile itibarsızlaştırıcı ifadeler bulunduğu tespit edildi. Bu gerekçelerle televizyon kanalına ilgili mevzuat kapsamında idari para cezası uygulandı.
Dijital platformlara yönelik yaptırımlar kapsamında ise HBO Max’te yayınlanan Jasmine dizisi incelemeye alındı. Üst Kurul dizinin bazı bölümlerinde cinselliğin sıradanlaştırıldığı ve bir yaşam biçimi gibi sunulduğu yönünde değerlendirme yaptı.
Bu durumun özellikle genç izleyiciler üzerinde olumsuz etkiler oluşturabileceği gerekçesiyle HBO Max’e üst sınırdan idari para cezası verildi ve dizinin platform kataloğundan çıkarılmasına karar alındı.
MUBI platformunda yer alan Passages filmi için yapılan incelemede ise yapımda müstehcen sahnelerin yoğun olduğu, bazı temaların olağanlaştırıldığı ve bunun aile kurumunu itibarsızlaştırıcı nitelik taşıdığı yönünde tespitlere yer verildi. Bu kapsamda MUBI’ye de idari para cezası uygulandı.
Alınan kararlar özellikle dijital platformlara yönelik denetim anlayışını yeniden gündeme taşıdı. Ücretli abonelik sistemiyle çalışan, yaş sınırlaması bulunan ve kullanıcıların bilinçli tercihiyle erişilen platformlardaki içeriklerin televizyon yayınlarıyla aynı çerçevede değerlendirilmesinin ne ölçüde karşılık bulduğu sorgulanıyor.
İzleyicinin doğrudan ödeme yaparak ve isteyerek eriştiği içeriklerin katalogdan çıkarılması ve cezalandırılması yerine bilgilendirme ve içerik sınıflandırmasının daha etkili bir yöntem olup olmadığı yönündeki tartışmalar da kararların ardından yeniden alevlendi.
Dijital ortamda küresel ölçekte binlerce farklı yapımın erişilebilir olduğu günümüzde yasaklama yaklaşımının içeriği ortadan kaldırmak yerine yalnızca izleme yollarını değiştirdiği de bir gerçek.
