Oyunların dosya boyutları neden arttı ve artmaya da devam edecek? Bu soruları cevaplıyoruz.
Oyun boyutları geçmişte her zaman yüklenme medyasının boyutuyla sınırlandı. Bu durum Steam gibi platformların ortaya çıkışı ve hızlı ağ bağlantılarının tüm dünyada yaygınlaşmasıyla birlikte ortadan kalktı. Sonuç olarak 100 GB ve üzeri boyutlara ulaşan ve Blu-ray disklere bile sığmayacak oyunlar karşımıza geldi.
Ancak yüksek hızlı internete sahip olmayan ya da depolama alanlarını yakın zamanda yükseltmemiş oyuncular bu durumdan pek memnun değil. Üstelik adil kullanım kotası gibi kavramların halen konuşulduğu bu dönemde, yüksek boyutlardaki oyunları indirmek büyük bir sıkıntı haline geldi.
Düşük kaynaklara sahip oyuncular için ya oyunlar daha küçük hale gelmeli ya da internet sağlayıcıları daha iyi ve sınırsız internet erişimi sunmalı. Oyun geliştiricileri ise bu konuda iyi haberler vermiyor, onlara göre oyun boyutları artmaya devam edecek.
Oyunların Boyutunu Artıran Şey Nedir?
Ses dosyaların çözünürlüğü dosya boyutu üzerinde etki ediyor. Geliştiriciler örneğin konuşma ve silah sesleri için farklı çözünürlükte sesler kullanıyor. 5.1 ses sisteminin mono veya stereo seslerin yerine almasıyla, dosya boyutu da arttı. Ancak bu durum oyun kalitesinin artmasına da önemli bir katkı sağladı. Eskiden olmasa da artık karakterlerin seslendirilmesini ve yüksek kaliteli sesi oyunlardan bekler hale geldik.
Diğer taraftan videolarda da büyük değişiklikler oldu. 640X480 çözünürlüğe sahip sahnelerden, 4K sahnelere geçiş oldu ve bununla birlikte gereken doku paketleri de oyunların boyutunun artmasında önemli bir etken haline geldi. Ama bir yandan da H.264 ve benzeri kodekler ile 1500 kat sıkıştırma da mümkün hale geldi. Yani yüksek kaliteli ses ve yüksek çözünürlük oyunların boyutunun artmasına neden olduysa da, son yıllarda gördüğümüz ciddi boyut artışına tek başlarına sebep olmadılar.
Boyut artışının en büyük sebebi dokular. Videolar gibi dokuların da çözünürlüğü artıyor, ancak videoların aksine sıkıştırmaya uygun değiller. Görüntü dosyaları .jpg formatında olduğu gibi ciddi şekilde sıkıştırılabiliyor, ancak kusurlar da fark edilir hale geliyor. Dokuların GPU üzerine fazla yük bindirmemesi için de en iyi ihtimalle 8’e 1 oranında bir sıkıştırma mümkün oluyor.
Dokuların aynı zamanda karmaşıklığı da artıyor. Eskiden oyunlarda genel olarak kullanılan sadece bir doku varken, şimdi dokuların sayısı arttı. Aşağıdaki resimde bir örneğini görebileceğiniz gibi karmaşıklığı da arttı.
Örneğin Stardock oyunlarının 2003 yılından günümüze kadarki boyutlarını inceleyelim. 2003 yılında Galactic Civilization 1: Ultimate Edition tanıtıldı ve Bink video dosyaları ile şişmiş haldeydi. 2011’de Galactic Civilization 2: Ultimate Edition tanıtıldı ve dokular tüm dosya boyutunun %15’ini oluşturacak hale geldi.
2015 yılında ise Galactic Civilization 3 tanıtıldı ve dokuların kapladığı alan %20 oranına ulaştı. Ve en son tanıtılan Ashes of the Singularity: Escalation’da dokular tüm dosya boyutunun %60’ını kaplayan unsur haline geldi. Dokuların artmasıyla doğal olarak da karakterlerin yüzündeki çilleri, binaların ya da iç mekanların en ufak detaylarını bile görebilecek hale geldik.
Bazı Oyunlar Neden Diğerlerinden Daha Fazla Yer Kaplıyor?
Oyunların boyutları da kafa karıştırıcı olabiliyor. Örneğin The Witcher 3 ve Rainbow Six : Siege oyunları 50 GB boyutuna sahip. Biri açık dünya RPG oyunuyken, diğeri sadece multiplayer aksiyon oyunu. Bu durum bize “dünya” ya da “hikaye” olarak adlandırdığımız kısmın, dosya boyutu üzerinde az etkisi olduğunu gösteriyor. Doku geometrisi ve tekrar eden çim dokularının fazla yer kapladığını düşündürse de, aslında oyunda çok ufak bir rolü olan bir silah modeli, sanılandan çok daha fazla yer kaplıyor.
Örneğin NBA2K17 toplamda 66 GB dosya boyutuna sahip. Neden NBA arenaları The Witcher 3’ün tüm dünyasından daha büyük alan kaplıyor? Bunun bir sebebi var. NBA2K17’de her takım ve oyuncu ayrı şekilde dokulandı ve modellendi. Ancak The Witcher 3’de eşsiz olan belirli sayıda yüz ve karakter var. Ayrıca NBA2K17’den hareketlerden kaydedilmiş animasyon verileri de kullanılıyor.
Ne kadar video ya da sesin yer aldığı da akla gelebilecek sorulardan. Günümüz oyunlarında bunlar sıkıştırılıyor mu? Örneğin Titanfall toplamda 48 GB yükleme boyutuna sahip ve bunun en büyük nedenlerinden biri de sıkıştırılmamış ses dosyaları. CPU yükünü azaltmak için geliştiriciler böyle bir yol izlemiş. Dosya boyutu artmış olsa da, iki çekirdekli bir işlemcide oyunun rahat çalışması çok sayıda oyuncuyu daha memnun edecektir.
Neden Her Şey Sıkıştırılmıyor?
Örneğin 48 GB’lık Titanfall’ın yüklenmesi için 21 GB veri indirilmesi gerekiyor. Yani aslında yükleyici ciddi oranda sıkıştırılmış. Neden daha fazla oyun bunu yapmıyor? Daha önce bahsettiğimiz gibi Titanfall’ın boyutunun önemli bir etkeni ses dosyalarıydı, ancak ses dosyalarını yükleyici açısından sıkıştırmak mümkün.
Dokular bu meselede de önemli bir faktör olarak karşımıza geliyor. Dokular ne yazık ki yükleyici açısından sıkıştırılıp daha sonra tekrar açılmaya müsait değil. Bunun için aşırı bir işlemci ve hafıza kaynağı kullanılmak zorunda.
Sıkıştırılmanın hiç yapılmadığını ya da geliştiricilerin indirme boyutlarını azaltmaya istekli olmadıklarını düşünmek yanlış olur. Örneğin Steam indirme boyutlarını azaltmak için dosyaları sıkıştırıyor ve indirildikten sonra dosyaları tekrar açıyor. Geliştiriciler de mümkün olan dosyaları sıkıştırıyor ancak her verinin sıkıştırılması da mümkün olmuyor.
Bu işin ortaya çıkardığı bir iş gücü sorunu da var. Eskiden oyunu yükleme medyasına sığdırmak için mecburen geliştiriciler bu iş üzerinde çalışmak zorundaydı. Ancak günümüzde böyle bir gereklilik yok ve geliştiriciler hataları çözmek ve oyunu zenginleştirmek için daha fazla vakit harcamayı tercih ediyor. Oyunun dosya boyutunu %20 azaltmak için aylarca gecikmeyi hiçbir geliştirici ya da firma kabul edecek durumda değil.
Ayrıca oyun güncellemeleri de önemli bir konu. Başlangıçta oyun sıkıştırılıp daha az yer kaplanması sağlansa bile, gelecek güncellemeler, yeni haritalarla birlikte zaten çok genişleyecek. Bu yüzden geliştiriciler daha sonra boyutu yine artacak bir şeyi sıkıştırmak için çok hevesli değiller.
Özetle donanımlarımız daha iyi hale geldikçe geliştiriciler de daha kaliteli ses, video, doku ve geometri için daha fazla kaynak kullanacak. Bu da oyunların daha da büyümesine sebep olacak. İnternet sağlayıcıların daha hızlı ve limitsiz bağlantı sunmasını ummak dışında bu konuda yapılabilecek pek bir şey de yok.
