Apple CEO’su Tim Cook Çin’e yaptığı son ziyaret sırasında şirketin ülkedeki yatırımlarını genişleteceğini açıkladı. Bu hamle Apple’ın üretim ağını farklı ülkelere yayma çabalarına rağmen Çin’in üretim zincirindeki önemini koruduğunu ortaya koyuyor.
Çin’deki üretim ağı güçleniyor
Cook, bu hafta Çinli yetkililerle yaptığı görüşmelerde ülkenin sanayi bakanı Li Lecheng ile bir araya geldi. Görüşmede Apple’ın Çin’deki tedarik zinciri ve operasyonlarına olan bağlılığını sürdüreceğini belirtti. Li Lecheng ise Çin’in Apple’ın ülkedeki varlığını büyütmesini istediğini vurgulayarak “Çinli tedarikçilerle birlikte büyüme” temennisinde bulundu. Ayrıca yabancı şirketlerin faaliyetlerini kolaylaştıracak elverişli bir iş ortamı oluşturma hedeflerini yineledi.
Tim Cook’un bu ziyareti ABD ile Çin arasındaki ticaret geriliminin sürdüğü bir döneme denk geldi. İki ülke uzun süredir gümrük tarifeleri, ihracat kısıtlamaları ve üretim merkezlerinin yerelleştirilmesi baskıları nedeniyle ticari açıdan gerilim yaşıyor. ABD yönetimi CHIPS and Science Act gibi düzenlemelerle yerli üretimi teşvik ederken; Çin yönetimi ise yavaşlayan ekonomik büyüme karşısında yabancı yatırımcılarla ilişkileri güçlendirmeyi hedefliyor.
Apple bu karmaşık ortamda denge politikası izliyor. Şirket son iki yıldır üretimin bir kısmını Hindistan ve Vietnam gibi ülkelere kaydırıyor. Buna rağmen iPhone başta olmak üzere birçok önemli ürünün üretimi hâlâ Çinli tedarikçiler aracılığıyla yürütülüyor. Cook’un son açıklaması Apple’ın üretim çeşitliliğini artırmasına rağmen Çin’in üretim ağında merkez konumunu koruduğunu ortaya koyuyor.
Apple artan politik ve ekonomik baskılar arasında dikkatli bir strateji izliyor. ABD’li düzenleyiciler Çin’de faaliyet gösteren Amerikan şirketlerine daha fazla denetim uygularken Çinli otoriteler de yabancı teknoloji firmaları üzerindeki gözetimi artırmış durumda. Buna rağmen Apple, Nvidia veya Qualcomm gibi şirketlerin karşılaştığı regülasyon soruşturmalarından büyük ölçüde etkilenmeden faaliyetlerini sürdürüyor.
Tim Cook’a Çin ziyaretinde Apple COO’su Sabih Khan eşlik etti. İkili Apple’ın uzun yıllardır birlikte çalıştığı Çinli tedarikçilerden Lens Technology tesislerini ziyaret etti. Lens Technology iPhone ve Apple Watch modellerinin cam panellerinin üretiminden sorumlu şirketlerden biri olarak öne çıkıyor.
Bu ziyaret Apple’ın Çinli tedarikçileriyle olan işbirliğini sürdürme kararlılığını bir kez daha gözler önüne serdi. Aynı zamanda Apple’ın üretim çeşitliliğini artırırken Çin pazarındaki güçlü bağlarını da koruduğunu gösterdi.
Apple, son yıllarda üretim zincirini çeşitlendirmek için farklı ülkelerde yatırımlarını artırsa da Çin, şirketin küresel üretim yapısında kilit konumunu koruyor. iPhone başta olmak üzere Apple’ın en yüksek hacimli ürünleri, hâlâ büyük ölçüde Çin’de üretiliyor.
Cook’un son açıklamaları, Apple’ın Çin’deki üretim kapasitesini koruma ve yerel tedarikçilerle işbirliğini sürdürme yönünde kararlı bir tutum içinde olduğunu net bir şekilde ortaya koydu. Bu durum, hem ABD-Çin ticari dengesi hem de küresel teknoloji üretim zinciri açısından önemli bir gösterge niteliği taşıyor.
