Amerika Birleşik Devletleri ve Çin arasında bu hafta yapılan üst düzey görüşmelerde varılan ticaret anlaşmasının yeni detayları açıklandı. Anlaşma teknoloji endüstrisinin can damarı sayılan nadir toprak elementleri ihracatına yönelik önemli maddeler içeriyor. Bu gelişme bir süredir tırmanan ekonomik gerilimi yatıştırmaya yönelik atılmış somut bir adım olarak kayıtlara geçti.
Kritik minerallerde ihracat kısıtlamaları kalkıyor
Yapılan açıklamalara göre Çin yönetimi ekim ayında duyurduğu nadir toprak elementleri ihracatına yönelik kısıtlamaları askıya alacak. Bu karar sadece nadir toprak elementlerini değil galyum germanyum antimon ve grafit gibi endüstriyel üretimin temel taşları olan diğer stratejik mineralleri de kapsıyor.
Çin Amerikalı son kullanıcılar ve onların dünya çapındaki tedarikçilerinin yararına genel ihracat lisanslarını yeniden düzenlemeye başlayacak. Bu hamle daha önce 2022 ve 2025 yıllarında uygulamaya konulan ve küresel tedarik zincirinde endişelere yol açan kısıtlamaları fiilen tersine çeviriyor.
Nadir toprak elementleri üretiminde dünya lideri olan Çin küresel pazarın büyük bir bölümünü elinde tutuyor. Akıllı telefonlardan elektrikli otomobillere savunma sanayii ürünlerinden rüzgar türbinlerine kadar sayısız yüksek teknoloji ürününün imalatı bu minerallere bağımlı durumda.
Bu stratejik üstünlük Pekin yönetimine küresel ticarette önemli bir koz veriyor. Çin hükümetinin son kısıtlama kararı yabancı şirketlerin küçük miktarlardaki ihracatlar için dahi lisans başvurusunda bulunmasını gerektiriyordu. Bu durum özellikle Amerikalı teknoloji devleri arasında tedarik güvenliği konusunda ciddi kaygılar yaratmıştı.
Sızıntılara göre Çin’in kısıtlama hamlesi Washington’da sert bir karşılık bulmuştu. Amerikan yönetimi bu adıma misilleme olarak yüzde 100 oranında ek gümrük vergisi tehdidinde bulunarak gerilimi tırmandırmıştı. Böyle bir vergi artışının iki ülke arasındaki ticaret savaşını çok daha yıkıcı bir boyuta taşımasından endişe ediliyordu. Ancak varılan yeni mutabakat bu tehlikeli senaryonun önüne geçti.
Son açıklamalar Washington’ın yüzde 100’lük gümrük vergisi planlarını durdurduğunu teyit ediyor. Bununla birlikte Çin menşeli diğer mallara uygulanan bazı tarifeler de bir yıl süreyle askıya alındı. Bu bir yıllık ateşkes dönemi iki ekonomik gücün daha kalıcı ve kapsamlı bir çözüm bulması için müzakerelere alan açacak.
Küresel piyasalar ve teknoloji şirketleri tedarik zincirindeki belirsizliği azaltan bu anlaşmayı şimdilik olumlu karşıladı. Anlaşmanın uzun vadedeki yansımaları ve kalıcılığı ise önümüzdeki dönemde belli olacak.
