Rusya yönetimi, Meta’ya ait mesajlaşma uygulaması WhatsApp’ın ülkede tamamen engellendiğini açıkladı. Karar 12 Şubat’ta Kremlin tarafından duyuruldu ve uygulama Rusya içindeki ağlarda erişilemez hale geldi.
Rusya’da altı aylık baskının ardından WhatsApp erişimi kesildi
Kremlin Sözcüsü Dmitry Peskov, kararın Rus yasalarına uyulmaması nedeniyle alındığını söyledi. Açıklamada Meta’nın yükümlülükleri yerine getirmediği ifade edildi ve kullanıcıların devlet destekli ulusal mesajlaşma uygulaması MAX’e yönelmesi istendi.
WhatsApp, Rusya’da en yaygın kullanılan mesajlaşma uygulamaları arasında yer alıyordu. Karar, yaklaşık altı aydır süren kademeli kısıtlamaların ardından geldi. Ağustos ayında yetkililer uygulama üzerinden yapılan aramaları engellemişti. Aralık ayında ise yeni teknik önlemler devreye alınmış ve erişim giderek daraltılmıştı.
Engelleme sonrasında uygulamaya ait bazı alan adları Rusya’nın ulusal alan adı kayıt sisteminden çıkarıldı. Bunun sonucunda ülkedeki cihazlar WhatsApp’ın IP adreslerini alamaz hale geldi. Uygulamaya yalnızca sanal özel ağ (VPN) üzerinden erişilebiliyor.
Rus makamları yabancı teknoloji şirketlerinin yerel yasalar kapsamında bilgi paylaşımı yapması gerektiğini belirtiyor. Yetkililer WhatsApp’ın dolandırıcılık ve terör soruşturmalarında kolluk kuvvetleriyle yeterli veri paylaşımı yapmadığını açıkladı. Rus mahkemeleri daha önce uygulamayı yasaklı içerikleri silmemek gerekçesiyle para cezalarına çarptırmış ve şirketten ülkede yerel temsilcilik açmasını istemişti.
Meta daha önce Rusya’da “aşırılıkçı örgüt” olarak sınıflandırılmıştı. Şirket engellemenin 100 milyondan fazla kullanıcıyı özel ve güvenli iletişimden uzaklaştıracağını belirten bir açıklama yayımladı.
Yetkililer alternatif olarak MAX isimli devlet destekli mesajlaşma uygulamasını öne çıkardı. Uygulamanın vatandaşlar için erişilebilir bir alternatif olduğu ifade edildi. Eleştiriler uygulamanın gözetim aracı olarak kullanılabileceği yönünde olurken Rus makamları bu iddiaları reddetti ve uygulamanın çeşitli kamu hizmetleriyle entegre şekilde çalıştığını bildirdi.
Moskova’da karar farklı tepkilerle karşılandı. Bazı kullanıcılar başka mesajlaşma uygulamalarına geçerken bazıları VPN üzerinden WhatsApp kullanmayı sürdürdü. Aktivistler kısa süreli protesto eylemleri düzenledi. Rusya daha önce de Snapchat, Facebook, Instagram ve YouTube gibi platformlara erişim kısıtlamaları uygulamıştı.
