Enflasyonun alım gücünü düşürmesiyle birlikte uzun süredir tartışılan madeni para üretimi konusunda yeni bir adım atıldı. Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü daha önce 25 kuruşluk madeni paranın üretimini durdurmasının ardından 2026 yılı başı itibarıyla 1 kuruş ve 5 kuruşluk madeni paraların basımını tamamen sonlandırdı. Böylece Türkiye’de en küçük iki madeni para artık yeni üretim programının dışında kaldı.
1 ve 5 kuruş üretimi tamamen sona erdi
Darphane tarafından alınan karar doğrultusunda 1 kuruş ve 5 kuruşluk madeni paralar artık basılmayacak. Kurum, üretime yalnızca 10 kuruş, 50 kuruş ile 1 TL ve 5 TL’lik madeni paralarla devam ediyor. 2024 yılında 25 kuruşluk paranın basımı durdurulmuştu. 2026 ile birlikte üretimden çıkarılan madeni para sayısı üçe yükseldi.
Kararın arkasındaki temel neden üretim maliyetleri oldu. Darphane verilerine göre bazı madeni paraların üretim maliyeti kendi nominal değerini katladı. 1 TL’nin üretim maliyetinin yaklaşık 4 TL’ye ulaştığı, 50 kuruşun maliyetinin ise 3 TL’yi aştığı belirtiliyor. Bu tablo daha düşük değerli 1 ve 5 kuruşluk paraların ekonomik olarak sürdürülemez hale geldiğini ortaya koydu.
Ocak ayında üretim verileri de değişimi gösterdi. 50 kuruştan 2 milyon 70 bin adet, 10 kuruştan ise yalnızca 180 bin adet basıldı. Buna karşılık piyasada aktif kullanılan 5 TL’lik madeni paradan ocak ayında 10 milyon adet üretildi. Cumhuriyetin 100. yılı anısına basılan 5 TL’lik paralar da dolaşımda kalmaya devam ediyor.
Madeni paraların günlük hayattaki kullanımının giderek azalması kararın bir diğer gerekçesi oldu. Alım gücündeki erime nedeniyle küçük değerli paralar alışverişlerde fiilen işlevini kaybetti. Perakende işlemlerde fiyatlar çoğunlukla üst değerli madeni paralara veya banknotlara yuvarlanarak tahsil ediliyor.
2026 itibarıyla Darphane’nin aktif üretim listesinde yalnızca 10 kuruş, 50 kuruş, 1 TL ve 5 TL bulunuyor. Böylece Türkiye’de dolaşımda kalmaya devam eden madeni para ailesi yeniden şekillenmiş oldu.
