Uçaklarda Yangın ve Koruma Sistemleri

Jira

Zettapat
Katılım
22 Kasım 2016
Mesajlar
23.080
Makaleler
19
Çözümler
85
Uçaklarda yangın çıkma ihtimali yüksek üç kritik bölge bulunmaktadır. Birincisi motor bölümüdür. Çünkü bu bölgede en ufak bir yakıt kaçağı yangın çıkması için yeterli olacaktır. İkinci bölge ise tutuşabilir sıvı hatlarının (yakıt, hidrolik gibi ) ve yakıt tanklarının –özellikle Center Tank- bulunduğu alanlardır. Üçüncü bölge ise kargo bölümleri, tuvaletler ve sistem bilgisayarlarını barındıran Aviyonik (kokpit altı) kompartımandır.

Uçaklardaki yangın koruma sisteminden bahsederken bu sistemi iki ana başlık altında değerlendirebiliriz.

• Yangın algılama sistemi
• Yangın söndürme sistemi

Yangın Algılama Sistemi:
Uçakta yüksek sıcaklık veya yangın meydana gelmesi durumunda uçuş ekibini uyarmak amacıyla kullanılır. Yüksek sıcaklık algılama ve duman dedektörlerinden oluşur.

Yüksek sıcaklık algılama dedektörleri uçakta motor, APU, iniş takımı yuvası ve pnömatik sistem borularında; duman dedektörleri ise kargo, tuvaletler ve aviyonik kompartımanında bulunur.

Yangın Söndürme Sistemi: Yanmanın meydana gelebilmesi için yanabilen bir maddenin tutuşma sıcaklığında oksijen ile temas etmesi gerekir. Yani, yanma için elimizde yanabilir madde, oksijen, tutuşma sıcaklığı olması gerekir.
Yangının söndürülebilmesi için bu üç etmenden en az birinin ortadan kaldırılması gerekir.
Oluşan yangının en etkili şekilde söndürülebilmesi için önce o yangının sınıfının bilinmesi gerekir.

Yangın Sınıfları:

• A sınıfı yangın; kağıt, odun gibi katı maddelerin yangını
• B sınıfı yangın; yakıt, hidrolik gibi sıvı maddelerin yangını
• C sınıfı yangın; metan, propan gibi gazların yangını
• D sınıfı yangın; magnezyum gibi metallerin yangını

Uçakta Yangın Tipleri:
• Yolcu kabini, tuvaletler, kokpit gibi yerlerde A tipi yangın
• Motor, APU gibi yerlerde B tipi yangın
• Kargo kompartımanında A,B,C tipi yangın
• Lastik ile fren ünitesinde ve A,B,C sınıfı yangınların söndürülemediği yerlerde D tipi yangın olarak meydana gelir

Otomatik yangın söndürme sistemleri:

Uçaklarda çıkan kimi yangınlara uçuş görevlileri taşınabilir yangın söndürücülerle müdahale edebildiği gibi uçuş görevlilerinin ulaşamayacağı motor, APU ve C tipi kargo kompartımanlarında* otomatik yangın söndürme sistemi bulunmaktadır. Otomatik yangın söndürme sisteminde kullanılan yangın tüplerinin içerisinde Halon 1301 gazı sıvı olarak bulunmakta ve ayrıca yangın tüplerinin içerisinde 600 psi basınç değerinde nitrojen gazı deşarjın tamamen gerçekleşmesini sağlamak amacıyla bulunmaktadır.

Otomatik yangın söndürme sistemlerinde bulunan yangın söndürme tüpleri, kullanıldığı uçak tipi ve kullanıldığı yere göre farklı sayı ve boyutta bulunmaktadır. Motorlarda ve kargolarda kullanılan yangın söndürme tüpleri yangın anında manuel olarak, APU’da bulunan yangın tüpleri ise hem manuel hem de otomatik olarak patlatılabilmektedir. İçerdiği halon gazıyla ortamdaki oksijeni emerek yangın oluşması için gerekli olan üç bacaktan birini kıracaktır.

Screenshot_1.png


Screenshot_2.png
 

bitwise

Kilopat
Sosyal Tayfı
Katılım
22 Mart 2018
Mesajlar
5.790
Makaleler
1
Çözümler
49
Ucakta yangin ciktigi zaman izlenen protokol nedir? Ornegin yangin ciktigi anda sondurulse dahi hemen acil inis mi yapiliyor yoksa duruma gore seyahati etkilemeyecek bir yangin olduguna karar verilip normal bir sekilde devam mi ediliyor?

Mesela psikopat bir yolcu cakmakla ( ucaga cakmak aliniyor mu? ) koltugu tutustursa acil inis yaptirabilir mi ucaga?
 
KS
KS
Jira

Jira

Zettapat
Katılım
22 Kasım 2016
Mesajlar
23.080
Makaleler
19
Çözümler
85
Ucaga cakmak aliniyor. Sadece cebinde 1 tane olmasi sartiyla kibrit ve silah seklinde olmayan cakmak serbest. Fakat kabin bagajinda cakmak, kibrit gibi esyalari barindirmak suctur ve yasaktir.

Ayrıca ucak koltuklari yanmaz. Ucak koltuklarinda kullanilan kumaslar otobüs veya araba koltuklarindaki gibi siradan degildir. Sivil havaciligin onayladigi, yanmaz kumaslardan olmalidir. Buna da her sirket uymak zorundadir.

Diyelim ki bir 737'nin sag motorunda yangin cikti. Bu durumda pilotlara hemen kokpitten uyarı gider, pilotlar sag motoru tamamen gucten keser ve sag motor icin yangin sondurme sistemlerini devreye sokar. Yangin sondurulse bile daha tehlikeli durumlari dusunerek en yakin yere divert edebilir.

Havacilikta güven her seyden önce geldiginden, her pilot oyle bir durumda inip, bakım ekibinin ucaga bakmasini ve ucusa elverislilik icin onaylamasini ister.

Bu durumda da bakimcilar isini yapar.
 

Yeni konular

Yukarı