Ethernet Türleri Arasındaki Farklar Nelerdir?

Farklı Cat türleri neler sunuyor ve internet performansına nasıl etki ediyor?

Yıllar önce Robert Metcalfe tarafından icat edilen Ethernet, bugün internetin tesisat borusu görevini görüyor. Ethernet ailesi, düzenli olarak güncelleniyor ve IEEE tarafından farklı standartlara ayrılıyor. Her yeni ethernet standardı, beraberinde daha yüksek bant genişliği ve gürültü engelleme sunuyor.

Daha önce günümüzde en sık kullanılan ethernet standartlarından Cat5e ve Cat6 arasındaki farkları paylaşmıştık. Bu yazımızda daha ince detaylara inip, ethernet türleri arasındaki önemli farkları ve ethernet kablolarının iç yapısının internet performansını nasıl etkilediğini gösteriyoruz.

Ethernet kategorileri

Ethernet kabloları arasındaki standart farklar çoğu kullanıcı için görünmez olabilir. Ancak modern ethernet standartlarının daha sıkı kablolama teknikleri ve karmaşık kaplamaları, eski nesil ethernet standartlarını gereksiz kıldığı için satın alınan ethernet kablolarının hangi standardı kullandığını öğrenmek oldukça önemlidir.

Kategori 3 (Cat3)

Günümüzde kullanımda olan en eski ethernet standardı olan Cat3, hala eski altyapıya sahip merkezlerde görülebiliyor. En fazla 16 Mhz frekans destekleyen Cat3 kablolar, çift hatlı telekomünikasyon sistemlerinde ve 10BASE-T ağlarda kullanılabiliyor. Ayrıca alarm sistemi gibi nispeten basit uygulamalarda da Cat3 kabloların kullanıldığını görebiliyoruz.

2, 3 veya 4 bakır çift içerebilen Cat3 kablolar, günümüzde tahtını daha hızlı ve daha yüksek frekans desteğine sahip Cat5e standardına devretmiş.

Kategori 5 (Cat5)

Dünyaya hızlı ethernet olarak tanıtılan Cat5 standardı, 10/100 Mbps transfer hızıyla ethernet dünyasında yeni bir dönem başlatmıştı. Ancak her ne kadar günümüzde Cat5 kullanan sistemler bulunsa da, daha sonraları tanıtılan Cat5e standardı, aynı Cat3 gibi bu standardı da demode kıldı.

Kategori 5e (Cat5e)

Fiziksel olarak kardeşi Cat5 ile oldukça benzer özellikler sergileyen Cat5e, IEEE’nin sıkı şartlarını Cat5’e kıyasla daha iyi bir şekilde karşılıyor. Cat5e, günümüzde gigabit hızlarına makul bir maliyet ile ulaşabilmesi sayesinde en sık kullanılan ethernet standardı olma unvanını taşıyor.

Hem Cat5, hem de Cat5e en fazla 100 Mhz frekansını desteklese de, aynı anda 4 veri çifti kullanabilmesi Cat5e’nin Cat5 standardının yerini tamamen ele geçirmesine sebep oldu.

Kategori 6 (Cat6)

Cat6 standardı 10 Gpbs transfer hızı ve 250 Mhz bant genişliği destekliyor. Cat5e kablolar santimetre başına 1.5 veya 2 büküme sahipken, Cat6 kablolarda bu sayı ikinin üstüne çıkabiliyor. Kabloda santimetre başına kaç düğüm olduğu da genellikle üreticiler tarafından belirleniyor.

Bu etkileyici özelliklerine rağmen Cat6’nın önemli bir eksiği var. Cat6 kablolar, 10 Gbps bağlantıyı en fazla 37-55 metre mesafede sunabiliyor. Yani Cat6 standardına sahip bir ağ kurulumu yapacaksanız, 10 Gbps hızdan faydalanmak için mesafeye dikkat etmeniz gerekecektir.

Öte yandan Cat6 kabloların kalın kaplamaları, farklı türlerde cızırtılara karşı önemli bir koruma sunuyor. Her ne kadar Cat6 ve Cat6a standartları daha yüksek performanslar sunsa da, çoğu ağ sistemleri daha düşük maliyetinden dolayı hala Cat5e standardını tercih ediyor.

Kategori 6a (Cat6a)

Cat6a’yı Cat6’dan ayıran birkaç önemli özellik mevcut. Bunlardan biri, Cat6a’nın 250 değil 500 Mhz frekans desteği sunmasıdır. Bir diğer önemli fark ise Cat6a2nın 10 Gbps bağlantıyı 100 metre mesafeye kadar sağlayabilmesidir.

Ayrıca Cat6a kabloların güçlü kaplamaları ciddi bir cızırtı koruması sunarken, kaplamanın sertliği Cat6a kabloları fark edilebilir seviyede kalın yapıyor.

Kategori 7 (Cat7)

Cat7 de Cat6 ve Cat6a gibi 10 Gbps veri transferini desteklemektedir. Ancak laboratuvar şartlarında gerçekleşen deneylerde Cat7 kabloların 50 metreye kadar 40 Gbps ve 15 metreye kadar 100 Gbps hızında veri transfer edebildiği gözlemlenmiştir.

Cat7 kablolar aynı zamanda 600 Mhz’e kadar frekans desteğine sahiptir ve geniş çaplı kaplamaları sebebiyle oldukça gergindir. Bu kabloların kullanılabilmesi için özel GigaGate45 (CG45) konektörü gerekmektedir.

Kategori 8 (Cat8)

Cat8 standardı henüz geliştirme aşamasında ve 2015 Ethernet Alliance yol haritasına göre bu standart 25 GB ve 40 Gbps transfer hızına sahip olacak. Ancak Cat8 kabloların 30 metreye kadar mesafede çok daha yüksek transfer hızları sunması bekleniyor.

Neden bükümlü bakır çiftler kullanılıyor?

Günümüzde ethernet kabloları, ortalama her santimetre başına bir veya iki bakır bükümüne sahiptir. Bu teknik ilk olarak Alexander Graham Bell tarafından, elektromanyetik parazitleri engelleyip daha net bir veri aktarımı sunmak için kullanılmıştır. Daha sonraları ethernet kabloları içindeki bakır tellerde benzer amaçla bükülmeye başlanmıştır.

Kaplamalı ve kaplamasız kablolar

Bükümlü bakır kablolar genellikle kaplamalı ve kaplamasız olmak üzere iki farklı forma sahiptir. Kaplamalı kablolar koruma ve gürültü azaltma amaçlı olarak genellikle örgülü bakır şeritler, bakır bantlar veya iletken polimerler olmak üzere üç farklı iletken kaplamaya sahiptir.

Kaplamasız kablolar ise herhangi bir korumaya sahip olmamakla birlikte, genellikle çoğu yerel ağ için yeterlidir. Karmaşık ağ altyapılarına sahip ortamlarda ise genellikle kaplamalı kablolar kullanılır.

Kaplamalar sadece bükümlü çiftleri veya dört bükümlü çift grubunu kaplayabilir. Bazı kablolar grup kaplamasına sahip olup tekil çiftleri kaplamaz iken, bazı kablolar tekil çiftleri kaplayıp tel gruplarını kaplamasız bırakabilir.

Kaplama kodları

Ethernet kablosunun bir kaplamaya sahip olup olmadığı veya ne tür bir kaplamaya sahip olduğunu belirtmek için bir kodlama sistemi kullanılmaktadır.

• TP = Twisted Pair (Bükümlü çift)
• U = Unshielded/Unscreened (Kaplamasız)
• F = Foil Shielding (Folyo kaplama)
• S = Braid Shielding (Örgü kaplama)

Örneğin bir kablo kaplamasız ise bu anlama gelen U harfi ile bükümlü çift anlamına gelen TP harfleri birleştirilerek UTP kodu oluşturulur. Cat3, Cat5 ve Cat5e kabloları sadece UTP formatında bulunurken, Cat6 kabloları hem UTP, hem de STP (örgülü kaplama) formatında bulunabilir.

Ethernet kablolarında kullanılan genel kaplama türleri

• F/UTP – Tekil bükümlü çiftler kaplamasızken tel grubu folyo ile kaplanmıştır.
• S/UTP – Tekil bükümlü çiftler kaplamasızken tel grubu örgü ile kaplanmıştır.
• SF/UTP – Kaplamasız olan tekil bükümlü çift grubu hem folyo hem de örgü ile kaplanmıştır.
• S/FTP – Tekil bükümlü çiftler folyo ile kaplanmıştır. Tel grubu ise örgü ile kaplanmıştır.
• F/FTP – Hem tekil bükümlü çiftler hem de tel grubu folyo ile kaplanmıştır.
• U/FTP – Sadece tekil bükümlü çiftler folyo ile kaplanmıştır.
• U/UTP – Kablo içinde herhangi bir kaplama yoktur.