Bu uçaklara binerken dikkat edin: İşte en çok düşen uçaklar!

Yolcu uçaklarının güvenliği, milyonlarca uçuşu kapsayan uzun dönemli istatistiklerle ölçülüyor. Paylaşılan tablolar da uçak modellerini milyon uçuş başına ölümcül yolcu kazası oranına göre sıralıyor ve yalnızca en az bir yolcu kaybının yaşandığı olayları dikkate alıyor.

Mürettebat, korsanlık, sabotaj ya da uçak dışındaki can kayıplarının yer aldığı olaylar kapsam dışı bırakılıyor. Ayrıca yolcu ölümlü kazası bulunmayan modeller listeye alınmıyor. Ortaya çıkan tablo ise net şekilde bazı eski ve belirli tiplerde risk oranlarının diğerlerine kıyasla daha yüksek seyrettiğini açık biçimde gösteriyor.

Milyon uçuş başına ölümcül kaza oranlarına göre tablo ne söylüyor?

Veriler farklı üreticilere ait çok sayıda modelin uzun yıllara yayılan uçuş performansını karşılaştırıyor. Yüksek oranlar bu uçaklarda uçuş başına riskin göreli olarak daha yüksek olduğunu gösteriyor.

Bu durum tek tek bir uçağın güvensiz olduğu anlamına gelmiyor. Operasyon dönemi, kullanılan hatlar, hava koşulları, bakım standartları ve pilotaj gibi değişkenler sonuçları doğrudan etkiliyor.

Listede öne çıkan modellerden biri Concorde. Milyon uçuş başına oranı 11,36 olarak görünen bu uçak son derece sınırlı bir uçuş sayısına sahip olması ve ticari hizmetten çekilmiş bulunması nedeniyle istatistikte üst sıralarda yer alıyor.

Boeing 737 MAX 7/8/9/10 ailesi için oran 3,08 olarak yer alıyor. Bu değer sınırlı uçuş sayısı ve belirli dönemlerde yaşanan kazaların etkisiyle oluşuyor. Fokker F28 modeli 1,62, Airbus A310 1,35, Boeing 747-100/200/300/SP ise 1,02 oranlarıyla listede dikkat çeken diğer başlıklar arasında.

Orta ve alt bantta yer alan bazı geniş gövdeli ve dar gövdeli uçaklarda oranlar belirgin biçimde daha düşük seyrediyor. Örneğin Boeing 777 için oran 0,18, Boeing 737-600/700/800/900 için 0,07, Embraer E170/E190 için 0,03.

Boeing 747-400 0,06;, Airbus A330 0,19 seviyesinde yer alıyor. Bu değerler de uzun yıllara yayılan yüksek uçuş hacimleriyle birlikte değerlendirildiğinde göreli riskin daha düşük olduğunu gösteriyor.

Tabloda ayrıca artık üretilmeyen veya ticari hizmetten çekilen birçok model bulunuyor. Bu durum istatistiklerin güncellik sınırlarını da ortaya koyuyor. ATR modelleri için verilerin 2014 sonuna, Boeing 737 ailesi için 2019 Mart’a, diğer birçok model için ise 2017 sonuna kadar güncel olduğu not ediliyor. Bu zaman damgaları aslında sonuçların belirli bir dönem için geçerli olduğunu gösteriyor.

Nihayetinde en çok düşen uçak ifadesinin tek başına bir uçağın bugünkü güvenliğini tanımlamadığını net biçimde söyleyelim. Yüksek oranlar çoğunlukla sınırlı uçuş sayıları, eski tasarımlar ve belirli dönemlere özgü olaylarla ilişkili.

Düşük oranlar ise yüksek operasyon hacmi, olgunlaşmış bakım süreçleri ve uzun yıllara yayılan güvenli operasyonlarla birlikte görülüyor. Havacılıkta güvenlik değerlendirmesi model adından çok operasyon dönemi, bakım standardı ve havayolu uygulamaları üzerinden okunuyor.