Bilim Dünyası DNA’nın Alfabesiyle Oynuyor

In Teknoloji by Özay ŞenLeave a Comment

dna-dizilimi

Yeni bir DNA sıralaması ile yarı-sentetik yaşayan hücreler yaratıldı.

Lisede aldığımız Biyoloji derslerini hatırlarsak, bugün Dünya üzerinde yaşayan tüm canlıların benzer genetik kodlama ile oluştuğunu biliyoruz. En ufak ve en basit bakteri yaşamından, kompleks insan yapısına kadar DNA’yı dört basit nükleotit (A, C, G ve T) ile 2 uzun polimer oluşturur. Ancak Scripps Research Institute’deki bazı bilim insanları bu yapıya, yapay eklemelerde bulundu.

Scripps araştırmacıları, E. Coli bakterisi içerisine X ve Y adını verdikleri iki yeni yapay nükleotit eklediler. Bakterinin hareketlerinde yavaşlama olduysa da bu 2 yeni nükleotiti kabul ederek yaşantısına devam etti. Yani bakteriyi oluşturan DNA yapısı 4’ten 6’ya çıkarılmış oldu.

Bu sayede normal şartlar altında elde edilemeyen yeni ilaçlar ya da tıp endüstrisinde kullanılacak ürünler geliştirebilir. Hali hazırda Scripps araştırmacıları bu tekniği kullanarak yeni antibiyotikler, aşılar ve benzer ürünler üretme çalışmalarına başladılar. Bu çalışma bize uzak evrende yaşayan olası canlıların karmaşık DNA yapıları hakkında da yeni bilgiler verebilecek bir altyapı hazırlıyor.

Araştırma Nature dergisinde online olarak yayınlandı. Büyük ilgi uyandıran çalışma, beğenildiği kadar eleştiri yağmuruna da tutuldu. Yarı-sentetik yapıların dünya şartlarına uygun olmadığı ve bu yüzden tehlike arz ettiği düşünülüyor. Elbette insanların tanrıcılık oynamaması gerektiğini savunan gruplar da sözlerini esirgemedi.

Öte yandan bilimsel açıdan bakıldığında bu araştırmanın oldukça önemli olduğunu görüyoruz. Genetik harf sıralamasının büyütülmesiyle birlikte yeni protein tipleri keşfedebiliriz. Örneğin, 3 nükleotitin birleşmesiyle belli bir amino asit parçasını elde ediyoruz. Bunların birleşmesiyle de proteinler oluşuyor. Farklı kombinasyonlar ile elde edilecek yeni proteinlerin sayısını böylece artırabiliriz.

Mutasyonlar ya da gen bozuklukları yeni dizilimler ile ortadan kaldırılabilir. Kalıtsal hastalıkların kökü kazınabilir. Scripps Research Institute, araştırmalarına devam edeceğini belirtiyor.