Monitör Kalibrasyonu Nedir? Nasıl Yapılır?

Gelinin saçı sarıyken fotoğrafta neden kumral çıkar? Elbisenin rengi mavi mi siyah mı? Renk doğruluğu ve monitör kalibrasyonu konusunu anlattığımız rehberde işin bilgisayar yönüne bakıyoruz…

Her telefonun, her bilgisayarın bir ekranı var ve ekran kalitesi bizim deneyimimizi doğrudan etkiliyor. Her fotoğrafçının ve video çekimi yapılan stüdyonun, profesyonelin de bir monitörü var. İşte o monitörün renkleri, baskıyı ya da videoyu alan herkesin deneyimini etkiliyor.

Bilgisayar monitörlerinde kalibrasyon neden ve nasıl yapılır? Kimin için yararlıdır, ne sağlar ve bu yazılımdaki ayar karmaşası aslında neyi anlatır? Hem anlatıyoruz, hem de bir kalibrasyon işleminden görüntüler ile örnek veriyoruz.

• 00:10 – Kalibrasyon konusunda ana sorular.
• 00:20 – XRite i1 Display Pro kalibrasyon cihazı inceleme, test ve görüntü temelli konularda bize veri sağlıyor.
• 00:30 – Kalibrasyona kimin, neden ihtiyacı var?
• 00:45 – Kağıt ve monitör arası fark olduğu kadar monitörler arasında da renk farkı var.
• ViewSonic VP2768 Profesyonel Monitör İncelemesi
• 01:10 – Fabrika kalibrasyonu ciddi yapılmamış, profesyonel olmayan bütün monitör serilerinde renk sapması var.
• Kalibrasyon başta iyi olsa bile uzun vadede bozulabiliyor.
• 01:55 – Meşhur elbise rengi konusu:
• Dünya’yı sarsan kıyafet
• Elbisenin rengi ne?
• 02:10 – Neler yapıyoruz?
• Öncelikle profesyoneller için tasarlanan serileri tercih ediyoruz.
• 02:30 – Alanımızı ve kendi iş ya da hobi alanımızda kullanılan renk standartlarını öğreniyoruz.
• Örnek: Rec.709 bir sinema, video standardı olarak geliştirilmiş.
• 02:40 – Adobe uygulamalarında sRGB’den ziyade Adobe RGB değeri ne bakıyoruz.
• 03:00 – Çok farklı renk ölçer cihazlar var ortak sınıf Spectrometer, spektrometre. Işığın spektrum yani renklerini ayırt edebiliyor.
• Kalorimetre sıcaklık ve fiziksel değişim ölçer.
• Elektrometre elektrik akımı, farkı ölçer.
• Yani her iş için farklı ölçüm cihazları vardır, mağazada satılan tişört rengini ölçen cihaz ile LCD ekrandaki rengi ölçen cihaz ayrıdır.
• Üretim aşamasındaki bir materyalin sıcaklık değişiminin rengine etkisini ölçerek devamlı ısıtılacak bir aracın kullanımdaki renklerini anlayabilirsiniz.
• 03:35 – Hiç bir araç ve hiç bir kalibrasyon kusursuz değildir.
• 03:35 – Ambient Light yani ortam ışığı ve ekrandaki parlama yani Flare de önemli.
• 04:00 – Adım adım kalibrasyon.
• Cihazın takılması, yazılımının indirilip kurulması ve gerekiyorsa kayıt edilerek lisanslanması.
• 04:55 – Arka aydınlatma türü çok önemli. Çoğu monitör WLED ancak eski Mac’ler CCFL kullanıyor.
• 05:40 – CIE ne demek? CIE Illiminant D65 ne demek? Illuminati ile alakası var mı? Bu konuda yok, Illuminant doğal ışık kaynaklarının aksine aynı rengi ve ışığı tekrar üretebilen kaynaklara verilen teknik bir isim.
• D65 ise gün ışığını belirten bir endüstri standardıdır. Baskı ve grafik sanatlarda gün ışığı standardı D50’dir.
• Floresan ışık altında ise TL84 kullanılır. CIE yani Commision Internationale de L’Eclairage bu alandaki uluslararası otoritedir ve standartları belirler. Üreticiler CIE tablolarını temel alır. Bunlar güncellenir.
• 1931 yılında gün ışığı 6774K, 1974 ve ISO:3664 standardına göre 1975 güncellemesinde CCT 5003K olmuştu. 1964 yılında D65 geldi ve gün ışığı renk sıcaklığı 6504K oldu, ISO:3668, ASTM 1729 ve DIN6173-2’de refere edilen bu standart halen devam ediyor. Renk sıcaklığındaki K de Kelvin demek. Sayı arttıkça ışık beyazlaşır, azaldıkça sarılaşır.
• Tungsten, floresan, LED ışıklardaki karakter farkları, monitörlerdeki panel farkları önemlidir. Birincisi monitöre dışarıdan gelen ışık, ikincisi monitörün içeriden verdiği ışıktır. Bu ikisinin etkileşimi renk ve görüntü algımızı etkiler.
• Ne yapacağınızı çok iyi bilmiyorsanız D65 ile başlayın ve deneyim kazanın.
• 05:55 – Ortam ışığına göre yapılan ayarlar daha karanlık bir ekran ile sonuçlanabilir. Ancak bu baskı doğruluğunu arttırırken, göz yorgunluğunu belirli koşullar altında azaltacaktır.
• 06:05 – Elle ya da otomatik ayar seçeneği.
• 07:00 – Profil oluşturup kaydederek kullanabilirsiniz.
• 07:45 – ICC Profili paylaşımı.
• 08:00 – Ekran kartı ve yazılım farkı da kullanıcıların farklı deneyimler yaşamasına sebep olabiliyor.

Sonuç itibariyle ofis işleri için kullanılan bir Excel bilgisayarında, ya da basit oyun sistemlerinde renk sapmaları pek önemsenmeyebilir. Ancak profesyonel kullanımda işlerin doğru, kaliteli olması, rekabetten ayrılması için önemlidir. Kullanıcının salim bir kafayla, doğru bir iş yaptığını bilmesini sağlar.

Hobi kullanıcıları ve yüksek kalite isteyenler için de önemlidir zira doğru rengi herkes görmezken onlar gördükleri için daha özel bir deneyim yaşarlar.

• Kalibrasyon cihazım yok, masrafsız bir şekilde monitörümün renklerini nasıl daha iyi hale getirebilirim? Bu soruyu soran izleyicilerimiz de “Monitörlere ince ayar rehberi” yazımızdan yararlanabilirler…
• TN ve IPS panel farkları…
• Oyuncu monitörü bakanlar için FreeSync 2 ile güncellenen FreeSync vs G-Sync makalemiz…