Yanlış biliyorsam düzeltin ama 8 saat çalışma ABD'de işçi sınıfı ayaklanması sonrasında oldu. Bu da 19. yüzyılın son zamanlarına denk geliyor.
Dediğiniz isyan etkili oldu ama ana sebep değildi ve yasa çok çok sonra oldu.
8 saat ilk resmi olan yasa 1916 adamson yasasıdır. Ancak bu yasa, ABD'deki tüm işçileri kapsamıyordu. Sadece eyaletler arası demiryolu işçileri için çıkarılmıştı.
Amerikan işçileri için 8 saatlik çalışma gününün (ve haftalık 40 saatin) yasal standart haline gelmesi çok daha sonra, 1938 fair labor standards act (adil çalışma standartları yasası) ile oldu.
Henry Ford en meşhur uygulayıcıdır ve sistemi popülerleştirmiştir, ancak dünyadaki "ilk" kişi değildir.
Avustralya (1856) Melbourne'deki taş duvar ustaları, ücret kaybı olmadan 8 saatlik iş gününü kazanan bilinen ilk organize gruptur.
Robert Bosch (1906) alman sanayici robert Bosch, Ford'dan yıllar önce fabrikasında 8 saatlik vardiya sistemine geçmiştir.
Ford, 1914'te günlük çalışma süresini 9 saatten 8 saate indirdi ve ücreti günlük 5 dolara (o dönem için inanılmaz bir rakam) çıkardı.
farkı neydi? Ford bunu bir sendika baskısı veya yasa zoruyla değil, verimliliği artırmak için yaptı. Vardiya sayısını 2'den 3'e çıkararak fabrikayı 24 saat çalıştırabildi.
1926'da ise cumartesi gününü de tatil ederek 5 günlük (40 saatlik) haftayı sistematik hale getirdi.(hafta sonunu icat etti)
Peki neden 8 saat oldu? Sebebi ekonomi.
16 saat çalışırsanız kendinize vakit ayıramazsınız ve ihtiyaçlar dahilinde tüketim yaparsanız ama 8 saat çalışırsanız bol vaktiniz olur ve bu boş vakti doldurmak zorunda kalırsınız.
“16 saat çalışan adam para harcayamaz” henry Ford'un en büyük farkındalığıydı.
Mantık: Eğer bir işçi bütün gün fabrikada çalışır ve eve gidip sadece uyursa, ürettiği arabayı ne sürecek vakti olur ne de satın alacak parası.
Strateji: Ford, işçilerine o dönem için çok yüksek bir maaş (günde 5 dolar) verdi ve çalışma saatini düşürdü. Böylece işçiler, tarihte ilk kez ürettikleri ürünün müşterisi haline geldiler.
Boş vakit demek; sinemaya gitmek, alışveriş yapmak, araba ile gezmek demektir. Bu da ekonomiye "sıcak para" girmesini sağlar. Yani 8 saat kuralı, modern tüketim toplumunu (consumer society) oluşturdu bu tüketim sayesinde yeni iş kolları ve fabrikalar kuruldu.
Verimlilik artırmakta vardı.
24 saati 3'e bölme matematiği (verimlilik tezi)
Fabrikalar genellikle gün ışığından yararlanmak veya işi yetiştirmek için düzensiz uzun saatler (10-12-14-16 saat) çalışıyordu. Bu durumda fabrikayı 24 saat tam kapasite çalıştırmak zordu.
Fakat yeni 3 vardiyalı sistem sayesinde fabrika hiç durmadan işleyebiliyordu. 2 vardiya (12'şer saat) yerine 3 vardiya (8'er saat) koymak, evet personel maliyetini artırıyordu ama fabrikanın üretim kapasitesini ve makine kullanımını %100'e çıkarıyordu. Üretilen devasa sayıdaki araç, personel maliyetini "sürümden kazanarak" minimize ediyordu.
Ve artan vardiya saati ile işsizlik azaldı ve haliyle hırsızlık, soygun gibi olaylar gözle görülür bir biçimde azaldı, toplumun entellektüel birikim için vakti artı ve toplum seviyesi yükseldi.
Son düzenleme: