DunkelKlang
Centipat
Daha fazla
- Cinsiyet
- Erkek
ABD Başkanı Donald Trump, İran’da protestocuların idam edilmesi durumunda Washington’un “çok güçlü karşılık” vereceğini söyledi. İnsan hakları örgütlerine göre, İran güvenlik güçlerinin protestolara müdahalesi sırasında şu ana kadar 2.400’den fazla kişi hayatını kaybetti.
BBC Farsça’ya konuşan kaynaklar, geçen hafta gözaltına alınan 26 yaşındaki Erfan Soltani’nin çarşamba günü idam edilmesinin beklendiğini aktardı. Hengaw İnsan Hakları Örgütü’nden bir temsilci de BBC’ye yaptığı açıklamada, bu davanın “olağanüstü bir hızla” ilerlediğini ve daha önce benzerine rastlamadıklarını belirtti.
Trump, BBC’nin ABD’deki yayın ortağı CBS News’e verdiği demeçte, olası idamlarla ilgili olarak, “Eğer onları asarlarsa, bazı şeyler göreceksiniz. Böyle bir durumda çok güçlü adımlar atarız” ifadelerini kullandı.
Soltani’nin bir yakını, BBC Farsça’ya yaptığı açıklamada, İran’daki bir mahkemenin yalnızca iki gün içinde ölüm cezası verdiğini ve sürecin son derece hızlı yürütüldüğünü söyledi. Hengaw temsilcisi Awyar Shekhi ise bu davanın, İran yönetiminin toplumu sindirmek ve korku yaymak için tüm yöntemleri devreye soktuğunu gösterdiğini savundu.
Öte yandan bir İranlı yetkili, Reuters’a yaptığı açıklamada yaklaşık 2.000 kişinin hayatını kaybettiğini kabul ederken, ölümlerden “terörist grupları” sorumlu tuttu.
Trump, protestolardaki can kayıplarına ilişkin net veriler almak için salı gecesi Beyaz Saray’da bir toplantı yapacağını ve “doğru rakamlara ulaşmayı” hedeflediklerini söyledi. ABD merkezli Human Rights Activists News Agency (HRANA) ise internet kesintilerine rağmen şimdiye kadar 2.403 protestocunun, aralarında 12 çocuğun da bulunduğu şekilde öldürüldüğünü doğruladığını açıkladı. Kuruluşa göre, hükümetle bağlantılı yaklaşık 150 kişi de çatışmalarda yaşamını yitirdi.
Beyaz Saray’a dönüşünde gazetecilere konuşan Trump, “Ölü sayısının yüksek olduğu görülüyor ancak henüz kesin değil” dedi. Rakamlar netleştiğinde “duruma göre hareket edeceklerini” de sözlerine ekledi.
Trump, daha önce Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda İran yönetiminin “büyük bir bedel ödeyeceğini” savunmuş ve halka protestolara devam etme çağrısında bulunmuştu. Ayrıca, protestoculara yönelik şiddet sona erene kadar İranlı yetkililerle tüm görüşmeleri iptal ettiğini açıklamış ve “Yardım yolda” ifadelerini kullanmıştı. Paylaşımında, İran muhalefetinin kullandığı “Make Iran Great Again” sloganına da atıfta bulundu.
ABD yönetiminin, baskılara karşı askeri seçenekler dahil çeşitli senaryoları değerlendirdiği, ayrıca İran’la ticaret yapan ülkelere yüzde 25 gümrük vergisi uygulanmasının gündeme geldiği bildirildi.
İran hükümeti ise ABD’nin bu açıklamalarına sert tepki göstererek, Washington’u “askeri müdahale için bahane üretmeye çalışmakla” suçladı ve bu tür girişimlerin geçmişte başarısız olduğunu savundu.
Ülke genelinde 31 eyalette yaklaşık 180 şehir ve kasabaya yayıldığı belirtilen protestolar, İran para biriminin sert değer kaybı ve hayat pahalılığına duyulan öfkeyle başladı. Kısa sürede siyasi değişim taleplerine dönüşen gösteriler, 1979’daki İslam Devrimi’nden bu yana yönetimi en ciddi şekilde zorlayan hareketlerden biri olarak değerlendiriliyor.
Geçen perşembe günü yoğunlaşan protestolara güvenlik güçlerinin sert müdahalesi eşlik ederken, ülke genelinde neredeyse tamamen internet ve iletişim kesintisi uygulandı. HRANA’ya göre, şimdiye kadar 18.434’ten fazla protestocu gözaltına alındı.
Trump vows 'very strong action' if Iran executes protesters
Relatives of an arrested protester tell BBC Persian he is due to be executed on Wednesday, as the death toll from demonstrations reportedly exceeds 2,400.
www.bbc.com
