- RAM
- 32 GB DDR4
- Ekran kartı
- RTX 4060 Ti
- Anakart
- MSI B550M Wi-Fi
- İşlemci
- Ryzen 6500
Darboğazı kırmak: Ryzen 5 5600 ile +200MHz ve Curve Optimizer (per Core) deneyimim.
Herkese merhaba,
Eğer sisteminizde RTX 4060 Ti gibi güçlü bir ekran kartınız varsa ve Rust, CS2 veya PUBG gibi rekabetçi, işlemciye yüklenen oyunlar oynuyorsanız, o can sıkıcı darboğazı (bottleneck) hissetmişsinizdir. Ekran kartı kullanımının %50–60'larda sürünmesi ve anlık FPS düşüşleri (1% Low) oyun keyfini baltalayabilir.
Ben de Ryzen 5 5600 işlemcimle tam olarak bu sorunu yaşıyordum. Sistemi DDR5'e geçirmeden önce AM4 platformunun sınırlarını sonuna kadar zorlamaya karar verdim. Amacım işlemcimi sadece overclock etmek değil, “undervolt” ve “precision Boost OverDrive (PBO)” ikilisiyle en verimli tatlı noktaya (sweet spot) ulaştırmaktı. İşte stok ayarlardan, kaya gibi stabil 4.65 GHz hızına uzanan o ince ayar serüvenim.
1. ilk hata ve “all core” yanılgısı.
İlk başta herkesin yaptığı gibi BIOS'tan kolay yola kaçıp Curve Optimizer (co) değerini tüm çekirdekler için “all Core -30” ve “all Core -20” gibi değerlere çektim. Sonuç? Cinebench testlerinde sistemin aniden kapanması veya reset atması oldu.
Anladım ki işlemcinin içindeki 6 çekirdeğin silikon kalitesi birbirinden farklı. Biri -30 voltaj düşüşünü kaldırırken, diğeri -15'te pes edebiliyor. Bu yüzden süreci yazılıma devredip “per core” (çekirdek başına) test yapmaya karar verdim.
2. BIOS üzerinden prangaları kırmak.
Ryzen Master üzerinden teste başlamadan önce MSI anakartımın BIOS'unda işlemcinin frekans limitini açmam gerekiyordu:
Precision Boost OverDrive: [Advanced] moduna aldım.
PBO limits: Anakartın VRM'lerine güvendiğim için [Motherboard] olarak ayarladım.
CPU Boost clock override: [Enabled (Positive)] yapıp 200 MHz değerini girdim.
Bu ayar sayesinde işlemcimin 4.4 GHz olan standart tavan hızını 4.65 GHz'e çekmiş oldum.
3. Ryzen Master ve “tolerans” taktiği.
Windows'a dönüp Ryzen Master'da “per core” optimizasyon testini başlattım. Yaklaşık 1 saat süren ve bilgisayarın defalarca yeniden başladığı bu stresli sürecin sonunda yazılım bana bazı çekirdekler için -28, -27 gibi harika negatif değerler verdi. Ancak burada altın bir kural var: Yazılımın bulduğu değerler sınır değerlerdir. Günlük kullanımda ve anlık frekans sıçramalarında mavi ekran almamak için bu değerlere +10 tolerans ekledim. Yani Ryzen Master'ın -28 bulduğu çekirdeği BIOS'a -18 olarak girdim. Bu taktik, sistemin çökme riskini tamamen sıfırladı.
4. cehennem testleri: Cinebench ve Prime95.
Ayarları kalıcı olarak BIOS'a işledikten sonra sıra bu değerlerin sadece kağıt üzerinde değil, gerçek hayatta da stabil olduğunu kanıtlamaya geldi.
Cinebench R23: Stok halde 10.768 olan çoklu çekirdek puanım, yeni ayarlarımla 11.278'e fırladı (+%4.7 artış).
HWiNFO64 doğrulaması: Tüm çekirdekler yük altında kusursuz bir şekilde 4.650 MHz hızına kilitlendi.
Prime95 (blend test):”böylece sadece CPU'yu değil, PBO'nun RAM kontrolcüsüyle olan kararlılığını da test etmiş oldum” işlemcileri ağlatan bu testte sistem tam 10 dakika boyunca “0 hata, 0 uyarı” ile çalıştı. Bu gerçek bir stabilite onayıdır!
Sonuç tablosu ve sıcaklık değerlendirmesi.
Tüm sürecin özetini kendi tuttuğum log tablosundan görebilirsiniz:
"Peki sıcaklığın 58°c'den 71.9°c'ye çıkmasına değdi mi?” diye soracak olursanız, cevabım kesinlikle evet. Prime95 gibi sentetik bir işkence testinde bile işlemci maksimum 78.8 °c'yi gördü. Oyunlarda ise bu sıcaklıklar 60–65 °c bandında dolaşıyor. O 13–14 derecelik sıcaklık artışı karşılığında, oyunlardaki tekli çekirdek darboğazını kırıp %1 Low FPS değerlerini yukarı çekmek, donanım dünyasında yapabileceğiniz en mantıklı takaslardan biridir.
Siz de sisteminizde PBO ve Curve Optimizer kullanırken mutlaka “per core” yöntemini seçin ve o güvenlik toleransını (+10) bırakmayı unutmayın. Her silikon farklıdır ama sabrın sonu her zaman yüksek FPS'tir!
Herkese merhaba,
Eğer sisteminizde RTX 4060 Ti gibi güçlü bir ekran kartınız varsa ve Rust, CS2 veya PUBG gibi rekabetçi, işlemciye yüklenen oyunlar oynuyorsanız, o can sıkıcı darboğazı (bottleneck) hissetmişsinizdir. Ekran kartı kullanımının %50–60'larda sürünmesi ve anlık FPS düşüşleri (1% Low) oyun keyfini baltalayabilir.
Ben de Ryzen 5 5600 işlemcimle tam olarak bu sorunu yaşıyordum. Sistemi DDR5'e geçirmeden önce AM4 platformunun sınırlarını sonuna kadar zorlamaya karar verdim. Amacım işlemcimi sadece overclock etmek değil, “undervolt” ve “precision Boost OverDrive (PBO)” ikilisiyle en verimli tatlı noktaya (sweet spot) ulaştırmaktı. İşte stok ayarlardan, kaya gibi stabil 4.65 GHz hızına uzanan o ince ayar serüvenim.
1. ilk hata ve “all core” yanılgısı.
İlk başta herkesin yaptığı gibi BIOS'tan kolay yola kaçıp Curve Optimizer (co) değerini tüm çekirdekler için “all Core -30” ve “all Core -20” gibi değerlere çektim. Sonuç? Cinebench testlerinde sistemin aniden kapanması veya reset atması oldu.
Anladım ki işlemcinin içindeki 6 çekirdeğin silikon kalitesi birbirinden farklı. Biri -30 voltaj düşüşünü kaldırırken, diğeri -15'te pes edebiliyor. Bu yüzden süreci yazılıma devredip “per core” (çekirdek başına) test yapmaya karar verdim.
2. BIOS üzerinden prangaları kırmak.
Ryzen Master üzerinden teste başlamadan önce MSI anakartımın BIOS'unda işlemcinin frekans limitini açmam gerekiyordu:
Precision Boost OverDrive: [Advanced] moduna aldım.
PBO limits: Anakartın VRM'lerine güvendiğim için [Motherboard] olarak ayarladım.
CPU Boost clock override: [Enabled (Positive)] yapıp 200 MHz değerini girdim.
Bu ayar sayesinde işlemcimin 4.4 GHz olan standart tavan hızını 4.65 GHz'e çekmiş oldum.
3. Ryzen Master ve “tolerans” taktiği.
Windows'a dönüp Ryzen Master'da “per core” optimizasyon testini başlattım. Yaklaşık 1 saat süren ve bilgisayarın defalarca yeniden başladığı bu stresli sürecin sonunda yazılım bana bazı çekirdekler için -28, -27 gibi harika negatif değerler verdi. Ancak burada altın bir kural var: Yazılımın bulduğu değerler sınır değerlerdir. Günlük kullanımda ve anlık frekans sıçramalarında mavi ekran almamak için bu değerlere +10 tolerans ekledim. Yani Ryzen Master'ın -28 bulduğu çekirdeği BIOS'a -18 olarak girdim. Bu taktik, sistemin çökme riskini tamamen sıfırladı.
4. cehennem testleri: Cinebench ve Prime95.
Ayarları kalıcı olarak BIOS'a işledikten sonra sıra bu değerlerin sadece kağıt üzerinde değil, gerçek hayatta da stabil olduğunu kanıtlamaya geldi.
Cinebench R23: Stok halde 10.768 olan çoklu çekirdek puanım, yeni ayarlarımla 11.278'e fırladı (+%4.7 artış).
HWiNFO64 doğrulaması: Tüm çekirdekler yük altında kusursuz bir şekilde 4.650 MHz hızına kilitlendi.
Prime95 (blend test):”böylece sadece CPU'yu değil, PBO'nun RAM kontrolcüsüyle olan kararlılığını da test etmiş oldum” işlemcileri ağlatan bu testte sistem tam 10 dakika boyunca “0 hata, 0 uyarı” ile çalıştı. Bu gerçek bir stabilite onayıdır!
Sonuç tablosu ve sıcaklık değerlendirmesi.
Tüm sürecin özetini kendi tuttuğum log tablosundan görebilirsiniz:
"Peki sıcaklığın 58°c'den 71.9°c'ye çıkmasına değdi mi?” diye soracak olursanız, cevabım kesinlikle evet. Prime95 gibi sentetik bir işkence testinde bile işlemci maksimum 78.8 °c'yi gördü. Oyunlarda ise bu sıcaklıklar 60–65 °c bandında dolaşıyor. O 13–14 derecelik sıcaklık artışı karşılığında, oyunlardaki tekli çekirdek darboğazını kırıp %1 Low FPS değerlerini yukarı çekmek, donanım dünyasında yapabileceğiniz en mantıklı takaslardan biridir.
Siz de sisteminizde PBO ve Curve Optimizer kullanırken mutlaka “per core” yöntemini seçin ve o güvenlik toleransını (+10) bırakmayı unutmayın. Her silikon farklıdır ama sabrın sonu her zaman yüksek FPS'tir!
