Merhaba,
Raspberry Pi 5 üzerinde kullanmak için, Raspberry Pi Vakfı'nın yakın zamanda piyasaya sürdüğü resmi 128GB Flash Bellek ürününü satın aldım ve performans testlerini gerçekleştirdim. Ürün özellikle Raspberry Pi sistemleri için optimize edilmiş olsa da, sunduğu IOPS değerleri ile standart USB belleklerden ayrılıyor.
Elimdeki standart bir USB 3.0 bellek (SanDisk Ultra Dual Drive Go) ile kıyasladığım test sonuçlarını ve teknik değerlendirmemi aşağıda paylaşıyorum.
Bu ürün, hem "tak-çalıştır" yapısı hem de Raspberry Pi OS gibi işletim sistemlerini boot etmek için optimize edilmiş olması nedeniyle mantıklı bir F/P tercihi olarak duruyordu. İleride NVMe sisteme geçsem bile, bu cihazı yüksek performanslı bir taşınabilir disk olarak kullanmaya devam edebilirim.
(Not: Dökümanda belirtilen 75 MB/s sıralı yazma hızı "sustained" yani sürdürülebilir hızdır. Aşağıdaki testlerde göreceğiniz yüksek değerler, SLC önbellekleme (burst) performansıdır.)
Peki, marketteki USB bellek ile bu ürün arasındaki teknik fark nedir?
Eğer benim gibi verilerinizi güvende tutmak istiyorsanız veya doğrudan USB üzerinden hızlı bir sistem (OS) çalıştırmak istiyorsanız, standart market ürünleri yerine bu ürüne şans verilebilir.
Raspberry Pi 5 üzerinde kullanmak için, Raspberry Pi Vakfı'nın yakın zamanda piyasaya sürdüğü resmi 128GB Flash Bellek ürününü satın aldım ve performans testlerini gerçekleştirdim. Ürün özellikle Raspberry Pi sistemleri için optimize edilmiş olsa da, sunduğu IOPS değerleri ile standart USB belleklerden ayrılıyor.
Elimdeki standart bir USB 3.0 bellek (SanDisk Ultra Dual Drive Go) ile kıyasladığım test sonuçlarını ve teknik değerlendirmemi aşağıda paylaşıyorum.
Neden Bu Ürünü Tercih Ettim?
Raspberry Pi 5 için bir depolama birimi arayışındaydım. NVMe SSD ve ek bir HAT bütçemi aşıyordu. SATA SSD + USB dönüştürücü seçeneği ise hem kablo karmaşası yaratacaktı hem de elimde boşta bir SATA SSD yoktu.Bu ürün, hem "tak-çalıştır" yapısı hem de Raspberry Pi OS gibi işletim sistemlerini boot etmek için optimize edilmiş olması nedeniyle mantıklı bir F/P tercihi olarak duruyordu. İleride NVMe sisteme geçsem bile, bu cihazı yüksek performanslı bir taşınabilir disk olarak kullanmaya devam edebilirim.
Benim Kullanım Senaryom
Sistemi tamamen USB'den boot etmek yerine, elimdeki SD kartı da değerlendirdiğim hibrit bir yapı kullanıyorum:- Boot: Kaliteli bir SD Kart üzerinden sistemi başlatıyorum.
- Veri Depolama: Proje dosyalarımı ve ağır verileri bu Raspberry Pi Flash Bellek üzerinde tutuyorum.
- Optimizasyon: SD kartın ömrünü uzatmak için log2ram kullanıyorum (Logları RAM'e yazıp belirli aralıklarla diske işliyor).
Teknik Özellikler (Datasheet Verileri)
Ürünün resmi Product Brief dökümanında belirtilen teknik veriler şunlardır:- Arayüz: USB 3.0 Gen 1x1 (Type-A)
- Kapasite: 128 GB
- Rastgele Okuma (4kB): 16k IOPS
- Rastgele Yazma (4kB): 21k IOPS
- Özellikler: UASP (USB Attached SCSI Protocol) desteği ve SMART sağlık raporlama.
(Not: Dökümanda belirtilen 75 MB/s sıralı yazma hızı "sustained" yani sürdürülebilir hızdır. Aşağıdaki testlerde göreceğiniz yüksek değerler, SLC önbellekleme (burst) performansıdır.)
Performans Testleri (Benchmark)
Testler Windows 11 Pro üzerinde CrystalDiskMark 9.0.1 ile yapılmıştır.1. Raspberry Pi 128GB Flash Bellek Sonuçları:
- Sıralı Okuma: 460.58 MB/s
- Sıralı Yazma: 446.42 MB/s
- Rastgele 4K Yazma (Q1T1): 17.36 MB/s (~4237 IOPS)
2. SanDisk Ultra Dual Drive Go (256GB) Sonuçları:
- Sıralı Okuma: 391.08 MB/s
- Sıralı Yazma: 176.83 MB/s
- Rastgele 4K Yazma (Q1T1): 0.006 MB/s (~1.5 IOPS)
Değerlendirme: Standart USB'den Farkı Ne?
Test sonuçlarında en çarpıcı nokta Rastgele 4K Yazma performansıdır. Standart USB bellek (SanDisk), büyük dosya transferinde (Sıralı) iyi olsa da küçük dosya işleminde (0.006 MB/s) tıkanmaktadır. Ancak Raspberry Pi belleği ~2800 kat daha hızlı çalışmaktadır.Peki, marketteki USB bellek ile bu ürün arasındaki teknik fark nedir?
- Protokol Farkı (BOT vs UASP): Standart USB bellekler genellikle "Bulk-Only Transport" (BOT) protokolünü kullanır ve komutları tek tek sırayla işler. Raspberry Pi belleği ise SSD'lerdeki gibi UASP (USB Attached SCSI Protocol) kullanır. Bu sayede komut kuyruklama (queuing) yapabilir ve çoklu veri taleplerine aynı anda yanıt verir.
- Kontrolcü ve Önbellek (Controller & Cache): Standart bellekler sadece "depolama" odaklı basit kontrolcülere sahiptir. Bu ürün ise bir SSD gibi davranan gelişmiş bir kontrolcüye ve yazma işlemlerini hızlandıran Pseudo-SLC Cache teknolojisine sahiptir.
- TRIM Desteği: İşletim sistemi diskleri için hayati olan TRIM komutunu destekler. Bu sayede disk zamanla şişmez ve performansını korur. Standart USB belleklerin çoğunda bu özellik yoktur.
Sonuç
Uzun vadeli kullanımda (Long-term usage) nasıl bir ömür sunacağını zaman gösterecek olsa da; hem IOPS değerleri hem de elektrik kesintisine karşı sunduğu dayanıklılık vaadi ile bu ürün, Raspberry Pi için "NVMe SSD'ye en yakın ve en ekonomik alternatif" gibi duruyor.Eğer benim gibi verilerinizi güvende tutmak istiyorsanız veya doğrudan USB üzerinden hızlı bir sistem (OS) çalıştırmak istiyorsanız, standart market ürünleri yerine bu ürüne şans verilebilir.
Kaynaklar
Son düzenleyen: Moderatör:
