Technopat
Yetkili Hesap
- Katılım
- 25 Aralık 2018
- Mesajlar
- 787
- Makaleler
- 14
- Çözümler
- 74
Selamlar Technopat Sosyal. 
Ekran kartımızın markası ne olursa olsun tüm sistem değerlerini anlık takip etmek veya fan ayarlarını yönetmek için başvuracağımız ilk durak şüphesiz ki MSI Afterburner programı. Bu rehberde ise programın kurulumundan en ince ayarlarına kadar detaylıca bakacağız.
Rehberimiz iki bölümden oluşacak; ilk bölümde arayüz kullanımı, oyun içi değerleri açma (OSD) ve fan ayarları üzerinde duracağız.
Hız aşırtma (Overclock) ve performans artırma işlemleri ise rehberin devamında ikinci bölüm ile sizlerle birlikte olacak.
Sitemizdeki "Beta" sürümüne aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz:
Kurulum Notu: Kurulum sırasında karşınıza çıkan RivaTuner Statistics Server (RTSS) kutucuğunun işaretli olduğundan emin olun. Oyun içinde o meşhur bilgi ekranını (FPS, sıcaklık vb.) görebilmemiz için bu eklenti zorunludur.
Temayı da yapılandırdığımıza göre sırayla "Ayarlar" penceresindeki tüm sekmeleri gözden geçirelim.
Bu sekme MSI Afterburner'ın davranışlarını yönettiğimiz ana kumanda merkezidir. Gelin buradaki her seçeneğin üzerinden tek tek geçelim:
Ana Grafik İşlemcisi Seçimi: Eğer sisteminizde birden fazla ekran kartı varsa (Örn: Laptoplarda Intel HD/AMD Vega + NVIDIA RTX/AMD RX serisi veya çift kartlı SLI/Crossfire sistemler) ayar yapmak istediğiniz asıl kartı buradan seçmelisiniz. Genellikle harici (güçlü olan) kartınızı seçmeniz gerekir.
Seçimleri diğer benzer ekran kartları ile eşitle: Birden fazla aynı model ekran kartınız varsa (SLI/Crossfire sistemler) birine yaptığınız ayarın (fan, hız aşırtma vb.) diğerine de otomatik uygulanmasını sağlar. Tek kart kullanıcıları için önemsizdir.
Genel Ayarlar
Uyumluluk Ayarları
Sadece AMD kart sahiplerini ilgilendirir, NVIDIA kullanıcıları burayı pas geçebilir.
Bu sekme oyun içinde hangi verileri göreceğimizi seçtiğimiz yerdir. Ancak verileri seçmeden önce bilmeniz gereken birkaç kritik ayar daha bulunuyor:
Donanım kontrolü aralığı (milisaniye cinsinden): En üstte yer alan bu değer programın sensörleri ne sıklıkla kontrol edeceğini belirler.
Grafik Ayarları ve Özelleştirme Seçenekleri: Aktif donanım izleme listesinde herhangi bir öğeyi seçtiğinizde listenin altında o öğeye özel şu ayarlar açılır;
Bu sekme oyun içindeyken o meşhur bilgi ekranını (OSD) klavyeden tek tuşla yönetmenizi sağlar. Sürekli ekranda sayıların akması bazen dikkatinizi dağıtabilir, o yüzden buraya bir kısayol atamak hayat kurtarır.
Evrensel Bilgi Ekranı Kısayolları:
Diğer Bilgi Ekranı Ayarları:
Çoğu kullanıcı anlık FPS değerini görmeyi yeterli bulur ancak sistemin gerçek performansını ölçmek veya hız aşırtma sonrası ne kadar fark olduğunu görmek istiyorsanız "Benchmark" özelliğini kullanmalısınız. Bu özellik arka planda belirli bir süre kayıt tutarak size Ortalama FPS, Minimum FPS gibi karneler hazırlar.
Global Benchmark Kısayolları:
Oyun içinde anlık kare yakalamak veya güzel bir manzarayı kaydetmek için hızlıca atadığınız bir tuşu kullanabilirsiniz.
Evrensel ekran görüntüsü alma tuşları: En üstteki kutucuğa tıklayıp klavyenizden bir tuş atamanız yeterlidir (Örn: F12 veya PrintScreen tuşu). Oyundayken bu tuşa bastığınızda anında görüntü alınır.
(Günümüzde çok fazla video kaydı yakalama uygulaması olduğundan dolayı MSI Afterburner video kaydı amacıyla kullanılmamaktadır, bundan dolayı rehberde "Video Kaydı" sekmesine değinilmeyecektir.)
Ekran görüntüsü alma ayarları:
Rehberin en başında hızlıca bir tema seçimi yapmıştık ancak bu sekme sadece renk değiştirmekten ibaret değil. Programın boyutunu, şeffaflığını ve dil seçeneklerini buradan yöneterek kullanım konforunu artırabilirsiniz.
Kullanıcı Arayüzü Ayarları:
Burada seçtiğiniz temanın (Skin) davranışlarını değiştirebilirsiniz:
Son sekmemizle birlikte rehberimizin ilk bölümünü burada noktalıyoruz. Artık MSI Afterburner'ın arayüzüne hakimsiniz; oyun içinde sıcaklık, kullanım ve FPS değerlerinizi anlık olarak takip edebilecek duruma geldiniz.
Ancak bu programın yetenekleri sadece izleme ile sınırlı değil, asıl eğlence şimdi başlıyor!
Sıra geldi bu canavarı zincirlerinden kurtarmaya. Ekran kartımızdan tam performans almak, FPS değerlerimizi yukarı çekmek ve hız aşırtma yapmak için rehberin ikinci bölümüne geçiyoruz.
Bahis edilen konuyu elimizden geldiğince anlatmaya, bilgilendirmeye çalışacağız.
Overclock nedir?
Üretici tarafından belirlenen çekirdek hızının performans arttırmak için belirtilen limitin üstüne çıkılmasıdır. Overclock işlemi, performansı arttırmak amacıyla yapılan bir işlem olup kartın çalışma frekansını arttırdığından ötürü kartın hem çalışma sıcaklığı hem de çektiği gücü arttıracaktır.
Eğer kartınızın sıcaklığı 75 derecelerde ve üstündeyse bu işlemin yapılması tavsiye edilmez. Ayrıyeten, eğer sınır sayılabilecek bir güç kaynağı ünitesi kullanılıyorsa overclock yapılması risklidir.
Ekran kartı limitlerinin ötesinde güç çekeceğinden mütevellit sistemde kapanma, dengesizlik vestabilizasyon sorunları yaratabilir.
Overclock işleminin faydaları;
Overclock işleminin zararları;
Overclock işlemi öncesinde gereken donanımlar ve yapılması gereken işlemler;
Klasik MSI Afterburner arayüzü görseldeki gibi olmalı. Yukarıda bahsettiğimiz gibi "Kullanıcı Arayüzü" bölümünden istediğiniz temayı seçip ayarlama yapabilirsiniz. Ancak sade temalar seçmeniz kullanım basitliği, anlaşılırlığı ve şeffaflığı açısından daha kolay-faydalı olacaktır.
İşaretlediğimiz yerlerde baştan sonra olmak üzere;
Core Voltage, ekran kartı çekirdeğine giden elektrik gerilimidir. mV cinsinden çekilen gerilimi ifade eder. Eğer ‘’Voltaj takibi ve kontrolü’’ ayarına tik atılmadıysa görseldeki gibi opak ve dokunulamaz görünür. Overclock işlemi yapıldığında doğrudan Core Voltage ayarına etki eder ve bu değeri de arttırır.
Bahisteki ayar açıldığı takdirde görünümü böyle olacaktır. Kontrolsüz arttırım yapılırsa ekran kartına zarar verebilir, yakabilir hatta kullanılamaz hale getirebilirsiniz.
Core Clock, ekran kartı çekirdeğinin çalışma frekansıdır. Overclock işleminin yapılacağı ve en kritik ayarlar-hesaplamalar isteyeceği bölümdür. Performans ve FPS artışı için kritik bir noktadır.
Memory Clock, VRAM (bellek) çalışma frekansıdır. Eğer ekran kartınızda kaliteli VRAM’ler kullanıldıysa OC yönünden şanslı olup limitleri zorlayabilirsiniz.
Power Limit, ekran kartına konulan fabrikasyon TDP sınırıdır. Ekran kartının maksimum ne kadar güç çekeceğini limitler, kısıtlar.
Temp Limit, ekran kartının belirli bir sıcaklığa çıkana kadar belirtilen frekanslarda çalışmasına olanak sağlar. Belirtilen limit aşılırsa ekran kartının çekirdek hızını kısarak sıcaklığı belirtilen dereceye düşürmeye çalışır. Farzı misal, görseldeki ekran kartına konulan limit 84 derece olup 85 derece olduğu an otomatik olarak ekran kartı çekirdek hızı azalır. Buna bağlı olarak ekran kartının çektiği güç miktarı da azalır. Böylece güvenli sıcaklıklara düşülmüş olunur.
Overclock işleminde en baş ağrıtacak yerlerden birisi de fan hızının ayarlanmasıdır. Fan hızını ayarlamak aslında AMD kartlarda kendi yazılımı ile oldukça kolay olmasına karşın NVIDIA kartlarda hala en kolay yol MSI Afterburner'dir.
"A" yazan kısım fan hızlarının dereceye göre kendi kendisini ayarladığı anlamına gelmektedir. Hemen sağında bulunan profil kısmına tıklayıp ''Fan Speed'' ayarını manuel olarak ayarlayabilirsiniz. Şahsi önerim fan hızını normal kullanımda otomatikte bırakıp yüke gireceği zaman %60-65 gibi manuel ayarlamaktır.
Overclock işlemi sonrası kart fazladan ısınacağından ötürü %80-85 gibi sayılar da telaffuz edilebilir ancak gürültülü olacağından ötürü ben önermiyorum.
Adım Adım Ekran Kartına Overclock Uygulaması
Her ekran kartının çekirdeğinin üretim sırasındaki silikon kalitesi farklıdır. İnternette gördüğünüz bir ayar sizin kartınızla uyumlu olmayabilir, normaldir. Kendi kartınıza uygun ayarı bulmak için tek tek denemeli, ince ayarlar yapmalısınız.
Power Limit ayarını maksimum ayara getirelim. Yukarıda bahsettiğimiz gibi Power Limit, kartın çekeceği maksimum Watt miktarını sınırlıyor. Overclock yaptığımız için de kartın yukarıya yönelik manevra yeteneğini sınırlıyoruz, birnevi Power Throttling yaptırmış oluyoruz. Bundan dolayı bu ayarı maksimuma çekip kartımıza alan yaratıyoruz.
Overclock işleminin ana mantığı "Core Clock" üzerinden yapılacak +10 MHz işlemiyle birlikte ‘’Memory Clock’’ belleklerin hızını +50 MHz şeklinde arttırmaktır. İşlemler sonrası ekran kartını yüke sokup stabilitesi test edilir. Eğer problem görünmüyorsa aynı işlem tekrarlanır ta ki görüntüde bozulmalar, stabilite bozuklukları veya sistemde kararsızlık olana kadar.
Tek tek arttırmak istemiyorsanız Core Clock ayarını +50 MHz arttırıp stabilitesini test edin. Problemler mevcutsa -10 MHz şeklinde azaltıp stabil bir değer bulun. Naçizane tavsiyem Memory Clock’tan önce Core Clock ayarını stabil hale getirip kayıt edin. Core Clock sonrası Memory Clock ile oynama yapın ve stabil ayarı bulun. En kolay ve zahmetsiz stabil ayar bulma yöntemi budur.
Bellek hızını artırdığınızda sistem çökmeyebilir ancak sistem performansının oyunlarda düştüğünü görebilirsiniz. Bunun sebebi belleklerin hata düzeltme (Error Correction) moduna girdiğini gösterir. Böyle bir durumda yapılacak işlem Memory Clock ayarını düşürmektir.
Overclock İşlemi Nasıl Test Edilir?
Overclock değerlerini tam manasıyla test etmek için bazı uygulamalar kullanabiliriz. En popüler olan yük uygulamalarından olan FurMark veya Superposition Benchmark uygulamalarını önerebiliriz.
FurMark ile Test Yapmak
FurMark uygulamasında arayüz bu şekilde olup basit bir kullanıma sahiptir. FurMark testinin amacı; ekran kartını tamamı ile yüke sokup herhangi problem olup olmadığını, sistem stabilitesini ve kararlığını test etmektir.
‘’More Settings’’ kısmından ‘’Anti-Aliasing’’ ayarını kapatalım. Bazı durumlarda kartın tam güç çekmesini engelleyebilir ki bu da bizim istemediğimiz bir durum olur. Maksimum güç tüketimini yakalamak için kapalı olmalı.
Monitörünüzün en fazla desteklediği çözünürlükte testi başlatalım. Test için 15-20 dakika yeterlidir.
Test sırasında görünüm görseldeki gibi olmalıdır. GPU Hotspot 95 dereceye kadar normaldir. Yeni nesil AMD kartlarda bu değer 105 dereceye kadar olsa bile biz 95-100 dereceye kadar normal kabul edelim. GPU Çekirdek derecesi 80 dereceye kadar problem çıkartmaz. Testin tutarlı olması için 20 dakika yeterli olacaktır.
Superposition Benchmark program arayüzü görseldeki gibidir. Kişisel olarak FurMark’tan ziyade Superposition programını tercih ediyorum. Kullanımı basit, arayüzü kolay ve yeterince zorlayıcı bir program.
Preset kısmından en üst seçeneği seçip teste geçelim.
Test sırasında art arda görüntüler gelecek ve test sonucunu belirtecek.
Verdiği puanın altında test sırasındaki kart performansı, ekran kartı sıcaklığı ve FPS değerlerini gösteriyor. Overclock öncesi ve sonrası karşılaştırmak için testi işlemden önce yapın ve kayıt edin. Her MHz arttırımı sonrası testleri tekrar tekrar yapalım.
Eğer görüntüde bozulma, stabilite, dengesizlik ve aşırı sıcaklık artışı varsa verilen ayarlar stabil değildir. Bu sefer de Negatif (-) yönde MHz azaltma işlemi yapın ve kendinize özel bir ayar oluşturun.
Test sırasında, yanlış-fazladan voltaj ve hız arttırma ayarlamaları sonrasında stabilite bozukluğu olursa görseldeki hatayı alabilirsiniz; normaldir. Hatta Overclock işlemi sonrasında sisteminiz mavi ekran verebilir, işlemin başarısız olduğuna işarettir.
En başa dönüp baştan ayarlamalar yapmalısınız. Overclock işlemi sabır işidir, bir anda stabil ayarı bulmanız neredeyse imkansıza yakındır.
Ayarları Nasıl Kayıt Edebiliriz?
Kayıt defteri seçeneğini seçtikten sonra sağ üstteki profillerden birini seçelim.
İşlem sonrası artık profil oluşmuş olup istediğiniz an stok ayarlara dönebilir veya overclock profilinizi kullanabilirsiniz.
Eğer Windows açılışıyla birlikte ayarlar saklı kalsın, sürekli profil değiştirmek yerine sistem açıldığında seçilen profil ile devam etmek istiyorsanız belirtilen ‘’Windows’’ logosuna tıklayalım.
Overclock işlemi meşakkatli bir işlem olup bir anda stabil ayarları bulmanız mümkün değildir. Aynı model, aynı seri bir ekran kartı bile farklı sistemlerde farklı sonuçlar verebilir; normaldir. Sabırlı bir şekilde en ince şekilde ayarlamalar yapmalıyız.
Yeni bir sürücü geldiğinde yaptığınız ayarlar önemini yitirebilir, normaldir. Her sürücünün farklı parametreleri vardır, yeni sürücü kartın voltaj yönetimini değiştirebilir ve ekstra yapılacak ayarlar ile uyuşmayabilir. Sürücü güncellemeden önce yaptığınız OC ayarlarını kaydetmeyi unutmayın. WHQL harici sürücüleri kullanmaktan kaçının.
Overclock işlemi doğru yapıldığı takdirde kartın ömrünü kısaltmak yerine kullanım süresince kartı daha verimli çalıştırarak, gereksiz zorlanmaların önüne geçebilir; kartın kısılmış veya tam ayarlanmamış performansını doruklara çıkarabilir. Ancak bu durumun tam aksisi de olağandır. Eksik veya yanlış yapılan overclock işlemi kartın ömrünü kısaltabilir.
Kış aylarında yapılan overclock işlemi yaz aylarında hava sıcaklığının artmasıyla stabil halden çıkabilir. Örnek olursa kış aylarında işlemli halde 75 derecede çalışan RTX 3080, yazın 90 dereceleri görebilir. Bu takdirde yaptığımız işlemi geri alıp kartı yormayacak halde kullanmak en mantıklı seçenek olur.
Her zaman en yüksek Core Clock değeri en iyi FPS, performansı verir diye bir kural yoktur. Zira bazı kartlarda FPS Boost özelliğinin termal limiti aştırdığını ve performansı azalttığını biliyoruz. İnce ayarlamalar yapmak en iyi performans alma şekli, yöntemidir.
Overclock işlemi, bir yarış olmaktan ziyade elinizdeki ekran kartını tanıma ve limitlerini keşfetme fırsatı veren bir süreçtir. Daha fazla performans almak niyetiyle işlem yapmak yerine hep bahsettiğimiz gibi ince ayarlamalar çok daha iyi sonuç verecektir.
Bu şekilde MSI Afterburner rehberimizin sonuna gelmiş bulunuyoruz. İlk bölümde OSD ve arayüzü kişiselleştirmeyi; ikinci bölümde ise kartın potansiyelini ortaya çıkararak performans artışı sağlamayı detaylıca inceledik.
Unutmayın ki hız aşırtma bir acele işi değil, bir sabır sanatıdır. Elde ettiğiniz stabil Clock değerlerini ve Benchmark skorlarınızı (FurMark/Superposition) konu altında paylaşmayı unutmayın; bu sayede aynı kartı kullanan diğer üyelerimize de çok değerli bir referans kaynağı oluşturabiliriz.
Mavi ekransız ve yüksek FPS'li serin çalışan sistemler dileriz. İyi Sosyaller!
Bu rehber @Pigasor05 ve @GFYT tarafından hazırlanmıştır.
Ekran kartımızın markası ne olursa olsun tüm sistem değerlerini anlık takip etmek veya fan ayarlarını yönetmek için başvuracağımız ilk durak şüphesiz ki MSI Afterburner programı. Bu rehberde ise programın kurulumundan en ince ayarlarına kadar detaylıca bakacağız.
Rehberimiz iki bölümden oluşacak; ilk bölümde arayüz kullanımı, oyun içi değerleri açma (OSD) ve fan ayarları üzerinde duracağız.
Hız aşırtma (Overclock) ve performans artırma işlemleri ise rehberin devamında ikinci bölüm ile sizlerle birlikte olacak.
Bölüm 1 - İndirme, Kurulum ve OSD Ayarları:
İndirme ve Sürüm Seçimi:
Programı kurarken dikkat etmemiz gereken çok önemli bir detay var. Genellikle "Stable/Kararlı" sürüm önerilse de güncel kartlarda ve işlemcilerde Güç Tüketimi (Power) gibi bazı sensör verilerinin izleme ekranında eksiksiz görünebilmesi için Beta sürümünü kullanmamız gerekebiliyor.Sitemizdeki "Beta" sürümüne aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz:
Kurulum Notu: Kurulum sırasında karşınıza çıkan RivaTuner Statistics Server (RTSS) kutucuğunun işaretli olduğundan emin olun. Oyun içinde o meşhur bilgi ekranını (FPS, sıcaklık vb.) görebilmemiz için bu eklenti zorunludur.
Arayüz ve Temel Ayarlar:
Programı kurup açtığınızda karşınızda muhtemelen varsayılan tema ile biraz karmaşık görünen bir ekran belirecektir. Endişelenmeyin çünkü bu arayüzü sadeleştirmek ve göz zevkimize göre ayarlamak oldukça basit.- Programın ortasında veya kenarında bulunan "Çark (Ayarlar)" simgesine tıklayarak ayarlar menüsünü açın.
- Üst sekmelerden en sağdaki "Kullanıcı Arayüzü" sekmesine gelin.
- Burada "Kullanıcı arayüzü dış görünüm özellikleri" altından zevkinize uygun bir tema seçebilirsiniz.
Temayı da yapılandırdığımıza göre sırayla "Ayarlar" penceresindeki tüm sekmeleri gözden geçirelim.
1. Genel Ayarlar:
Bu sekme MSI Afterburner'ın davranışlarını yönettiğimiz ana kumanda merkezidir. Gelin buradaki her seçeneğin üzerinden tek tek geçelim:
Ana Grafik İşlemcisi Seçimi: Eğer sisteminizde birden fazla ekran kartı varsa (Örn: Laptoplarda Intel HD/AMD Vega + NVIDIA RTX/AMD RX serisi veya çift kartlı SLI/Crossfire sistemler) ayar yapmak istediğiniz asıl kartı buradan seçmelisiniz. Genellikle harici (güçlü olan) kartınızı seçmeniz gerekir.
Seçimleri diğer benzer ekran kartları ile eşitle: Birden fazla aynı model ekran kartınız varsa (SLI/Crossfire sistemler) birine yaptığınız ayarın (fan, hız aşırtma vb.) diğerine de otomatik uygulanmasını sağlar. Tek kart kullanıcıları için önemsizdir.
Genel Ayarlar
- Sistem başlarken çalıştır: Windows açıldığında Afterburner'ın otomatik açılmasını sağlar. Fan ve OC ayarlarınızın her zaman aktif olması için açık kalması önerilir.
- Minimize olarak başlat: Program açılışta ekrana pencere açmaz, saatin yanındaki sistem tepsisine yerleşir.
Uyumluluk Ayarları
- Donanım izleme ve kontrolünü etkinleştir: Programın kartınızı izleyebilmesi ve müdahale edebilmesi (fan, OC vb.) için bu kesinlikle işaretli olmalıdır.
- Enable low-level IO driver: Programın donanıma daha düşük seviyeden (daha derin) erişmesini sağlar. Bazı kartlarda sensörleri okumak için gereklidir, varsayılan olarak açıktır ve açık kalmalıdır.
- Donanım düzeyinde grafik arayüzü erişimi: Programın ekran kartına nasıl erişeceğini belirler. Genellikle "Kullanıcı Modu" (User Mode) veya "Kernel Modu" seçenekleri vardır. Sorun yaşamadığınız sürece varsayılanda bırakın, Kernel modu daha düşük seviyede bir erişim şeklidir.
- Askı modundan sonra ayarları geri yükle: Bilgisayarınız uyku moduna girip çıktığında bazen ekran kartı ayarları sıfırlanabilir. Bu seçenek ise uyandıktan sonra ayarlarınızı tekrar yükler.
- Voltaj kontrolünü aç: Dikkat! Hız aşırtma yaparken çekirdek voltajına müdahale etmek istiyorsanız bunu açmalısınız.
- Voltaj takibini aç: OSD (Bilgi Ekranı) üzerinde ekran kartınızın anlık voltaj değerini görmek istiyorsanız bunu işaretleyin.
- Sürekli seçilen voltaja zorla: Kartın güç tasarrufu yapmasını engeller ve sürekli belirlediğiniz voltajda çalışmasını sağlar. Gündelik kullanım için önerilmez çünkü kartın boşta bile ısınmasına neden olacaktır.
Sadece AMD kart sahiplerini ilgilendirir, NVIDIA kullanıcıları burayı pas geçebilir.
- İzin verilen hız aşırtma limitlerini genişlet: AMD'nin koyduğu resmi hız aşırtma sınırlarının ötesine geçmenize izin verir.
- ULPS'i kapat: Crossfire yapılandırmalarında ikincil ekran kartlarını devre dışı bırakmaya yarayan bir güç tasarrufu modudur. Yani sistem sadece bir ekran kartına ihtiyaç duyduğunda diğer kartları kapatarak enerji tasarrufu sağlar.
- Unified GPU usage monitoring: GPU kullanımını izleme yöntemini değiştirir. GPU kullanımı %0 veya hatalı görünüyorsa bu ayarı değiştirmeyi deneyebilirsiniz.
2. İzleme Ayarları:
Bu sekme oyun içinde hangi verileri göreceğimizi seçtiğimiz yerdir. Ancak verileri seçmeden önce bilmeniz gereken birkaç kritik ayar daha bulunuyor:
Donanım kontrolü aralığı (milisaniye cinsinden): En üstte yer alan bu değer programın sensörleri ne sıklıkla kontrol edeceğini belirler.
- Varsayılan değer 1000 ms (1 saniye)'tir.
- Bu değeri düşürmek verilerin çok daha hızlı güncellenmesini sağlar ancak işlemciye binen yükü hafifçe artırabilir. Güncel sistemlerde varsayılan değerde bırakılması önerilir.
- Eğer sistemde birden fazla GPU varsa hangisinin GPU1, hangisinin GPU2 olduğunu öğrenmek için hemen bir önceki "Genel Ayarlar" üst sekmesindeki "Ana Grafik İşlemcisi Seçimi" menüsüne bakabilirsiniz.
- Sistemde kaç adet mantıksal işlemci varsa aynı ayardan o kadar tane görmeniz normal fakat normal kullanıcılar için bu ayarları açmak gereksiz, tabii darboğaz testi yapmıyorsanız.
Hepsini açmak yerine direkt CPU temperature, CPU power gibi yalın hâldeki (yanında sayı yazmayan) ayarları açmanız yeterli olacaktır.
Grafik Ayarları ve Özelleştirme Seçenekleri: Aktif donanım izleme listesinde herhangi bir öğeyi seçtiğinizde listenin altında o öğeye özel şu ayarlar açılır;
- OSD'de göster: İşte en önemli kutucuk! Seçtiğiniz verinin oyun içinde sol üst köşede görünmesini istiyorsanız "Bilgi Ekranı" (OSD) seçeneğini buradan aktif etmeniz gerekir. Yanındaki kısımdan verinin "text (yazı)" veya "graph (grafik)" olarak görünmesini seçebilirsiniz.
- Sistem tepsisinde göster: Bunu işaretlerseniz, seçtiğiniz veri (örneğin GPU sıcaklığı) Windows görev çubuğunda saatin yanında küçük bir ikon olarak sürekli görünür. Oyunda değilken bile sıcaklık takibi yapmak için harikadır.
- Logitech Klavye LCD Ekranında göster: Eğer ekranlı bir Logitech klavyeniz varsa verileri orada göstermeye yarar. Çoğu kullanıcı için önemsizdir.
- Alarm when value is out of range (Değer aralık dışına çıktığında alarm ver): Belirlediğiniz bir sınır aşıldığında (Örn: GPU 85 dereceyi geçerse) programın sizi uyarmasını sağlar.
- Override graph name: OSD ekranında görünen ismi değiştirmenize yarar. Örneğin "GPU Sıcaklığı" yerine "RTX 4050" yazmak isterseniz bu kutucuğu işaretleyip yanına istediğiniz ismi yazabilirsiniz.
- Grup adını üstüne yaz: Birden fazla veriyi tek bir satırda veya grup altında toplamak için kullanılır. Örnek olarak FPS ve Frametime verilerini aynı gruba dizebilirsiniz.
3. Bilgi Ekranı (OSD):
Bu sekme oyun içindeyken o meşhur bilgi ekranını (OSD) klavyeden tek tuşla yönetmenizi sağlar. Sürekli ekranda sayıların akması bazen dikkatinizi dağıtabilir, o yüzden buraya bir kısayol atamak hayat kurtarır.
Evrensel Bilgi Ekranı Kısayolları:
- Bilgi Ekranını Etkinleştir: En çok kullanabileceğiniz ayar budur. Buraya bir tuş atarsanız (Örn: F12, Insert veya Home tuşu) oyundayken o tuşa bastığınızda göstergeler açılır, tekrar bastığınızda kapanır.
- Bilgi Ekranını Göster/Gizle: Eğer açma ve kapama işlemini ayrı tuşlara atamak isterseniz bunları kullanabilirsiniz ama genelde üstteki etkinleştir ayarı tek başına yeterlidir.
Diğer Bilgi Ekranı Ayarları:
- Sistem saatini göster: Bunu işaretlerseniz OSD ekranının bir köşesinde anlık saati de görürsünüz.
- Bilgi Ekranını yakalanmış video ve ekran görüntülerinde göster: Dikkat! Eğer oyun videosu çekiyor veya ekran görüntüsü alıyorsanız (OBS vb.) ve bu kayıtların temiz olmasını istiyorsanız bu tiki kaldırmalısınız. Aksi takdirde aldığınız kayıtlarda sol üstte FPS değerleri de görünür.
- Yazıların rengini (turuncu yerine beyaz, mavi vs.),
- Yazı boyutunu,
- Font tipini ve ekrandaki konumunu değiştirmek için bu butonu kullanıp RivaTuner arayüzüne geçiş yapmanız gerekir.
4. Benchmark (Performans Testi) Ayarları:
Çoğu kullanıcı anlık FPS değerini görmeyi yeterli bulur ancak sistemin gerçek performansını ölçmek veya hız aşırtma sonrası ne kadar fark olduğunu görmek istiyorsanız "Benchmark" özelliğini kullanmalısınız. Bu özellik arka planda belirli bir süre kayıt tutarak size Ortalama FPS, Minimum FPS gibi karneler hazırlar.
Global Benchmark Kısayolları:
- Kaydı başlat: Testi başlatmak için bir tuş atayın (Örn: F9). Oyunda zorlu bir sahneye girdiğinizde bu tuşa basarsınız.
- Kaydı bitir: Testi bitirmek için bir tuş atayın (Örn: F10).
- Benchmark sonuç dosyası: Test bittiğinde MSI Afterburner sonuçları (Min, Max, Avg FPS değerleri) bir not defteri (.txt) dosyasına kaydeder. Buradan dosyanın nereye kaydedileceğini seçebilirsiniz.
5. Ekran Görüntüsü Alma:
Oyun içinde anlık kare yakalamak veya güzel bir manzarayı kaydetmek için hızlıca atadığınız bir tuşu kullanabilirsiniz.
Evrensel ekran görüntüsü alma tuşları: En üstteki kutucuğa tıklayıp klavyenizden bir tuş atamanız yeterlidir (Örn: F12 veya PrintScreen tuşu). Oyundayken bu tuşa bastığınızda anında görüntü alınır.
(Günümüzde çok fazla video kaydı yakalama uygulaması olduğundan dolayı MSI Afterburner video kaydı amacıyla kullanılmamaktadır, bundan dolayı rehberde "Video Kaydı" sekmesine değinilmeyecektir.)
Ekran görüntüsü alma ayarları:
- Ekran Görüntüsü Formatı:
- JPG: En yaygın formattır. Dosya boyutu küçüktür.
- PNG: Kayıpsız kalitededir, görüntü çok nettir ancak dosya boyutu JPG'e göre daha yüksek olabilir.
- BMP: Sıkıştırılmamış ham format. Dosya boyutu çok büyük olur, günümüzde pek tercih edilmez.
- Kalite: JPG seçiliyken değiştirilebilir. %90 ile %100 arasında tutmanızı öneririz. Böylece görüntü bozulmadan net bir şekilde kaydedilir.
- Kaydedilecek Klasör: Ekran görüntülerinin bilgisayarın neresine kaydedileceğini buradan seçebilirsiniz. Varsayılan klasörü değiştirmek resimleri daha kolay bulmanızı sağlar.
6. Kullanıcı Arayüzü:
Rehberin en başında hızlıca bir tema seçimi yapmıştık ancak bu sekme sadece renk değiştirmekten ibaret değil. Programın boyutunu, şeffaflığını ve dil seçeneklerini buradan yöneterek kullanım konforunu artırabilirsiniz.
Kullanıcı Arayüzü Ayarları:
- Arayüzde işaretçi ile gelinen yerlerde yardımcı bilgiler göster: Bu seçenek açıkken mouse imlecini bilmediğiniz bir ayarın üzerine getirdiğinizde program size o ayarın ne işe yaradığını açıklayan küçük bir baloncuk çıkarır. Programı yeni öğrenenler için açık kalması şiddetle tavsiye edilir.
- Sistem tepsisinde tek ikon kullan: Afterburner ve RivaTuner normalde sağ alt köşede ayrı ayrı ikonlar oluşturur. Kalabalık sevmiyorsanız bu ayarla onları tek çatı altında toplayabilirsiniz.
- Dil: Programın Türkçe dil desteği oldukça başarılıdır, buradan dili değiştirebilirsiniz.
- Temperature format: Ülkemiz standartlarında Celsius seçili olmalıdır.
- Time format: 24 saatlik veya 12 saatlik (AM/PM) zaman dilimi seçimi.
Burada seçtiğiniz temanın (Skin) davranışlarını değiştirebilirsiniz:
- Skin transparency (Tema Şeffaflığı): Bu çubuğu sola çekerseniz program penceresi şeffaflaşmaya başlar. Arka planı görmek isteyenler için havalı bir özelliktir.
- Skin scaling (Tema Ölçeklendirme): Özellikle 2K veya 4K monitör kullanıcıları için hayat kurtarıcıdır. Eğer Afterburner ekranınızda küçük görünüyorsa bu çubuğu sağa kaydırarak program penceresini büyütebilir, yazıları daha okunaklı hale getirebilirsiniz.
Son sekmemizle birlikte rehberimizin ilk bölümünü burada noktalıyoruz. Artık MSI Afterburner'ın arayüzüne hakimsiniz; oyun içinde sıcaklık, kullanım ve FPS değerlerinizi anlık olarak takip edebilecek duruma geldiniz.
Ancak bu programın yetenekleri sadece izleme ile sınırlı değil, asıl eğlence şimdi başlıyor!
Sıra geldi bu canavarı zincirlerinden kurtarmaya. Ekran kartımızdan tam performans almak, FPS değerlerimizi yukarı çekmek ve hız aşırtma yapmak için rehberin ikinci bölümüne geçiyoruz.
Bölüm 2 - Detaylı Overclock Rehberi
Bahis edilen konuyu elimizden geldiğince anlatmaya, bilgilendirmeye çalışacağız.
Overclock nedir?
Üretici tarafından belirlenen çekirdek hızının performans arttırmak için belirtilen limitin üstüne çıkılmasıdır. Overclock işlemi, performansı arttırmak amacıyla yapılan bir işlem olup kartın çalışma frekansını arttırdığından ötürü kartın hem çalışma sıcaklığı hem de çektiği gücü arttıracaktır.
Eğer kartınızın sıcaklığı 75 derecelerde ve üstündeyse bu işlemin yapılması tavsiye edilmez. Ayrıyeten, eğer sınır sayılabilecek bir güç kaynağı ünitesi kullanılıyorsa overclock yapılması risklidir.
Ekran kartı limitlerinin ötesinde güç çekeceğinden mütevellit sistemde kapanma, dengesizlik vestabilizasyon sorunları yaratabilir.
Overclock işleminin faydaları;
- Performansı arttırmak.
- Ekran kartının asıl limitine ulaşmasını sağlamak.
- Daha akıcı bir oyun deneyimi sunmak.
Overclock işleminin zararları;
- Doğru yapılmadığı takdirde ekran kartında hasar bırakma ihtimali.
- Sistem kararlılığında dengesizlik.
- Ekran kartı sıcaklığının artması.
- Ekran kartının daha fazla güç çekmesi.
- Mavi ekran ve stabilite sorunları.
Overclock işlemi öncesinde gereken donanımlar ve yapılması gereken işlemler;
- Ekran kartı sürücüsünü güncellemek, son sürüm veya stabil sürüm kullanmak.
- Güç kaynağının sistem için gerekli enerjiyi elde edip edemeyeceğinden emin olmak.
- Güç kaynağının herhangi bir arızası olmaması.
- Ekran kartında herhangi bir arıza olmaması.
- Ekran kartının rebailling işleminden yoksun olması, görmüş olmaması.
- Kasa içerisinde düzgün hava akışı olması, overclock için elverişli sıcaklıklar sunması.
MSI Afterburner Arayüzünü Tanıyalım
Klasik MSI Afterburner arayüzü görseldeki gibi olmalı. Yukarıda bahsettiğimiz gibi "Kullanıcı Arayüzü" bölümünden istediğiniz temayı seçip ayarlama yapabilirsiniz. Ancak sade temalar seçmeniz kullanım basitliği, anlaşılırlığı ve şeffaflığı açısından daha kolay-faydalı olacaktır.
İşaretlediğimiz yerlerde baştan sonra olmak üzere;
- GPU: Ekran kartı çekirdeğinin çalışma frekansını belirtir.
- MEM: Ekran kartına ait VRAM (bellek) çalışma frekansını belirtir.
- VOLT: Ekran kartı çekirdeğinin o anki çektiği gücü mV cinsinden ifade eder.
- TEMP: Ekran kartı çekirdeğinin o anki sıcaklığını belirtir.
Core Voltage, ekran kartı çekirdeğine giden elektrik gerilimidir. mV cinsinden çekilen gerilimi ifade eder. Eğer ‘’Voltaj takibi ve kontrolü’’ ayarına tik atılmadıysa görseldeki gibi opak ve dokunulamaz görünür. Overclock işlemi yapıldığında doğrudan Core Voltage ayarına etki eder ve bu değeri de arttırır.
Bahisteki ayar açıldığı takdirde görünümü böyle olacaktır. Kontrolsüz arttırım yapılırsa ekran kartına zarar verebilir, yakabilir hatta kullanılamaz hale getirebilirsiniz.
Core Clock, ekran kartı çekirdeğinin çalışma frekansıdır. Overclock işleminin yapılacağı ve en kritik ayarlar-hesaplamalar isteyeceği bölümdür. Performans ve FPS artışı için kritik bir noktadır.
Memory Clock, VRAM (bellek) çalışma frekansıdır. Eğer ekran kartınızda kaliteli VRAM’ler kullanıldıysa OC yönünden şanslı olup limitleri zorlayabilirsiniz.
Power Limit, ekran kartına konulan fabrikasyon TDP sınırıdır. Ekran kartının maksimum ne kadar güç çekeceğini limitler, kısıtlar.
Temp Limit, ekran kartının belirli bir sıcaklığa çıkana kadar belirtilen frekanslarda çalışmasına olanak sağlar. Belirtilen limit aşılırsa ekran kartının çekirdek hızını kısarak sıcaklığı belirtilen dereceye düşürmeye çalışır. Farzı misal, görseldeki ekran kartına konulan limit 84 derece olup 85 derece olduğu an otomatik olarak ekran kartı çekirdek hızı azalır. Buna bağlı olarak ekran kartının çektiği güç miktarı da azalır. Böylece güvenli sıcaklıklara düşülmüş olunur.
Overclock işleminde en baş ağrıtacak yerlerden birisi de fan hızının ayarlanmasıdır. Fan hızını ayarlamak aslında AMD kartlarda kendi yazılımı ile oldukça kolay olmasına karşın NVIDIA kartlarda hala en kolay yol MSI Afterburner'dir.
"A" yazan kısım fan hızlarının dereceye göre kendi kendisini ayarladığı anlamına gelmektedir. Hemen sağında bulunan profil kısmına tıklayıp ''Fan Speed'' ayarını manuel olarak ayarlayabilirsiniz. Şahsi önerim fan hızını normal kullanımda otomatikte bırakıp yüke gireceği zaman %60-65 gibi manuel ayarlamaktır.
Overclock işlemi sonrası kart fazladan ısınacağından ötürü %80-85 gibi sayılar da telaffuz edilebilir ancak gürültülü olacağından ötürü ben önermiyorum.
Adım Adım Ekran Kartına Overclock Uygulaması
Her ekran kartının çekirdeğinin üretim sırasındaki silikon kalitesi farklıdır. İnternette gördüğünüz bir ayar sizin kartınızla uyumlu olmayabilir, normaldir. Kendi kartınıza uygun ayarı bulmak için tek tek denemeli, ince ayarlar yapmalısınız.
Power Limit ayarını maksimum ayara getirelim. Yukarıda bahsettiğimiz gibi Power Limit, kartın çekeceği maksimum Watt miktarını sınırlıyor. Overclock yaptığımız için de kartın yukarıya yönelik manevra yeteneğini sınırlıyoruz, birnevi Power Throttling yaptırmış oluyoruz. Bundan dolayı bu ayarı maksimuma çekip kartımıza alan yaratıyoruz.
Overclock işleminin ana mantığı "Core Clock" üzerinden yapılacak +10 MHz işlemiyle birlikte ‘’Memory Clock’’ belleklerin hızını +50 MHz şeklinde arttırmaktır. İşlemler sonrası ekran kartını yüke sokup stabilitesi test edilir. Eğer problem görünmüyorsa aynı işlem tekrarlanır ta ki görüntüde bozulmalar, stabilite bozuklukları veya sistemde kararsızlık olana kadar.
Tek tek arttırmak istemiyorsanız Core Clock ayarını +50 MHz arttırıp stabilitesini test edin. Problemler mevcutsa -10 MHz şeklinde azaltıp stabil bir değer bulun. Naçizane tavsiyem Memory Clock’tan önce Core Clock ayarını stabil hale getirip kayıt edin. Core Clock sonrası Memory Clock ile oynama yapın ve stabil ayarı bulun. En kolay ve zahmetsiz stabil ayar bulma yöntemi budur.
Bellek hızını artırdığınızda sistem çökmeyebilir ancak sistem performansının oyunlarda düştüğünü görebilirsiniz. Bunun sebebi belleklerin hata düzeltme (Error Correction) moduna girdiğini gösterir. Böyle bir durumda yapılacak işlem Memory Clock ayarını düşürmektir.
Overclock İşlemi Nasıl Test Edilir?
Overclock değerlerini tam manasıyla test etmek için bazı uygulamalar kullanabiliriz. En popüler olan yük uygulamalarından olan FurMark veya Superposition Benchmark uygulamalarını önerebiliriz.
- FurMark ----> FurMark
- Superposition Benchmark ----> Superposition Benchmark
FurMark ile Test Yapmak
FurMark uygulamasında arayüz bu şekilde olup basit bir kullanıma sahiptir. FurMark testinin amacı; ekran kartını tamamı ile yüke sokup herhangi problem olup olmadığını, sistem stabilitesini ve kararlığını test etmektir.
‘’More Settings’’ kısmından ‘’Anti-Aliasing’’ ayarını kapatalım. Bazı durumlarda kartın tam güç çekmesini engelleyebilir ki bu da bizim istemediğimiz bir durum olur. Maksimum güç tüketimini yakalamak için kapalı olmalı.
Monitörünüzün en fazla desteklediği çözünürlükte testi başlatalım. Test için 15-20 dakika yeterlidir.
Test sırasında görünüm görseldeki gibi olmalıdır. GPU Hotspot 95 dereceye kadar normaldir. Yeni nesil AMD kartlarda bu değer 105 dereceye kadar olsa bile biz 95-100 dereceye kadar normal kabul edelim. GPU Çekirdek derecesi 80 dereceye kadar problem çıkartmaz. Testin tutarlı olması için 20 dakika yeterli olacaktır.
Superposition Benchmark program arayüzü görseldeki gibidir. Kişisel olarak FurMark’tan ziyade Superposition programını tercih ediyorum. Kullanımı basit, arayüzü kolay ve yeterince zorlayıcı bir program.
Preset kısmından en üst seçeneği seçip teste geçelim.
Test sırasında art arda görüntüler gelecek ve test sonucunu belirtecek.
Verdiği puanın altında test sırasındaki kart performansı, ekran kartı sıcaklığı ve FPS değerlerini gösteriyor. Overclock öncesi ve sonrası karşılaştırmak için testi işlemden önce yapın ve kayıt edin. Her MHz arttırımı sonrası testleri tekrar tekrar yapalım.
Eğer görüntüde bozulma, stabilite, dengesizlik ve aşırı sıcaklık artışı varsa verilen ayarlar stabil değildir. Bu sefer de Negatif (-) yönde MHz azaltma işlemi yapın ve kendinize özel bir ayar oluşturun.
Test sırasında, yanlış-fazladan voltaj ve hız arttırma ayarlamaları sonrasında stabilite bozukluğu olursa görseldeki hatayı alabilirsiniz; normaldir. Hatta Overclock işlemi sonrasında sisteminiz mavi ekran verebilir, işlemin başarısız olduğuna işarettir.
En başa dönüp baştan ayarlamalar yapmalısınız. Overclock işlemi sabır işidir, bir anda stabil ayarı bulmanız neredeyse imkansıza yakındır.
Ayarları Nasıl Kayıt Edebiliriz?
Kayıt defteri seçeneğini seçtikten sonra sağ üstteki profillerden birini seçelim.
İşlem sonrası artık profil oluşmuş olup istediğiniz an stok ayarlara dönebilir veya overclock profilinizi kullanabilirsiniz.
Eğer Windows açılışıyla birlikte ayarlar saklı kalsın, sürekli profil değiştirmek yerine sistem açıldığında seçilen profil ile devam etmek istiyorsanız belirtilen ‘’Windows’’ logosuna tıklayalım.
Sonuç Olarak
Overclock işlemi meşakkatli bir işlem olup bir anda stabil ayarları bulmanız mümkün değildir. Aynı model, aynı seri bir ekran kartı bile farklı sistemlerde farklı sonuçlar verebilir; normaldir. Sabırlı bir şekilde en ince şekilde ayarlamalar yapmalıyız.
Yeni bir sürücü geldiğinde yaptığınız ayarlar önemini yitirebilir, normaldir. Her sürücünün farklı parametreleri vardır, yeni sürücü kartın voltaj yönetimini değiştirebilir ve ekstra yapılacak ayarlar ile uyuşmayabilir. Sürücü güncellemeden önce yaptığınız OC ayarlarını kaydetmeyi unutmayın. WHQL harici sürücüleri kullanmaktan kaçının.
Overclock işlemi doğru yapıldığı takdirde kartın ömrünü kısaltmak yerine kullanım süresince kartı daha verimli çalıştırarak, gereksiz zorlanmaların önüne geçebilir; kartın kısılmış veya tam ayarlanmamış performansını doruklara çıkarabilir. Ancak bu durumun tam aksisi de olağandır. Eksik veya yanlış yapılan overclock işlemi kartın ömrünü kısaltabilir.
Kış aylarında yapılan overclock işlemi yaz aylarında hava sıcaklığının artmasıyla stabil halden çıkabilir. Örnek olursa kış aylarında işlemli halde 75 derecede çalışan RTX 3080, yazın 90 dereceleri görebilir. Bu takdirde yaptığımız işlemi geri alıp kartı yormayacak halde kullanmak en mantıklı seçenek olur.
Her zaman en yüksek Core Clock değeri en iyi FPS, performansı verir diye bir kural yoktur. Zira bazı kartlarda FPS Boost özelliğinin termal limiti aştırdığını ve performansı azalttığını biliyoruz. İnce ayarlamalar yapmak en iyi performans alma şekli, yöntemidir.
Overclock işlemi, bir yarış olmaktan ziyade elinizdeki ekran kartını tanıma ve limitlerini keşfetme fırsatı veren bir süreçtir. Daha fazla performans almak niyetiyle işlem yapmak yerine hep bahsettiğimiz gibi ince ayarlamalar çok daha iyi sonuç verecektir.
Kapanış:
Bu şekilde MSI Afterburner rehberimizin sonuna gelmiş bulunuyoruz. İlk bölümde OSD ve arayüzü kişiselleştirmeyi; ikinci bölümde ise kartın potansiyelini ortaya çıkararak performans artışı sağlamayı detaylıca inceledik.
Unutmayın ki hız aşırtma bir acele işi değil, bir sabır sanatıdır. Elde ettiğiniz stabil Clock değerlerini ve Benchmark skorlarınızı (FurMark/Superposition) konu altında paylaşmayı unutmayın; bu sayede aynı kartı kullanan diğer üyelerimize de çok değerli bir referans kaynağı oluşturabiliriz.
Mavi ekransız ve yüksek FPS'li serin çalışan sistemler dileriz. İyi Sosyaller!
Bu rehber @Pigasor05 ve @GFYT tarafından hazırlanmıştır.
Son düzenleyen: Moderatör:
