Trafoyu topraklamaktan zarar gelir mi?

beherservant

Yoctopat
Katılım
8 Şubat 2026
Mesajlar
6
Daha fazla  
Cinsiyet
Erkek
Bildiğiniz üzere tek faza dokunduğumuzda çarpılırız çünkü bunun nedeni, trafonun yıldız noktasının toprağa bağlanmış olmasıdır. Kısacası işletme topraklamasıdır. Bende kendi yaptığım AC güç kaynağımda aynen bunu istiyorum. Tek bir kabloya dokunduğumda çarpsın istiyorum. Bunun için trafonun sekonderinden çıkan 2 uçtan birisini, toprağa kazık çakıp yapamayacağıma göre topraklama kablosuna bağlamam gerekiyor. Fakat bağlamadan önce topraklama ile trafonun bir ucunun arasını ölçtüğümde 50-90 volt kadar bir potansiyel fark ortaya çıkıyor. Dimmer ile trafo kapalı iken 90 volt, trafo'yu yavaş yavaş en yükseğe aldığımda ise 50 volt civarına kadar düşüyor.

WhatsApp Image 2026-02-08 at 16.04.52.jpeg
Bu ikisini birleştirme esnasında kısa devre yada aşağıdaki dağıtım trafosunun yıldız noktasına zarar verme gibi bir durum söz konusu olabilir mi?
Ben bir şey olmaz diye düşünüyorum çünkü önceden bende bir PSU vardı ve yine bunu ayarlı güç kaynağı olarak kullanıyordum. PSU'dan çıkan kırmızı kabloyu, PSU'nun gövdesine değdirdiğimde kendini korumaya alıyordu yani kısa devre oluyordu. Yada başka bir yöntemle, Multimetrede buzzer konumuda iken PSU'nun gövdesi ile eksi kablosuna baktığımda buzzer ötüyordu yani PSU'nun eksi kablosu direkt olarak prizden gelen topraklamaya bağlıydı. Ama şimdi ise 12V 5A led trafosunda, yine aynı şekilde eksi ile topraklama arasını ölçtüğümde 88.4 volt gibi garip bir değer ortaya çıkıyor. Yani şu mantıkla gidiyorum; potansiyel farkı 88 volt gösteren iki kabloyu, PSU üreticileri neden birbirine bağlasınlar ki?
WhatsApp Image 2026-02-08 at 15.43.16.jpeg
Bu kadar voltaj göstermesine rağmen bende trafonun bir ucunu topraklamaya bağlasam bir sorun çıkmaz gibi düşünüyorum.
 
Sağolun teşekkür ederim. İlkokuldan beri bu mesleğe merakım var ve bunun bölümünü okuyorum zaten. Ben az bilen yada çok bilen diye insanları kayırmayı sevmem, aksine öğretmeyi severim. Hatta okulda ders işlerken hocanın yerine bazen benim de bir şeyler anlattığım olmuştur :D Her türlü fikirlere de açığım fakat bu konuda daha bilgili olanlar da fikirlerini belirtirse sevinirim. İyi ki varsınız <3
 
Yapabilirsin ama güvenlik izalasyonu olmaz dikkat edin hocam çarpılmak istemezsiniz önleminizi alın.
Bunun her hangi bir zararı var mı? Bu trafoya çok çarpıldım zaten hatta az önce bile çarpıldım. 36 volt veriyor. İki ucu da farkında olmadan iki elimde tuttum ve bummm :D Ama 230v kadar şiddetli değil ve elimi hafif kasıyor, yani bırakabiliyorum merak etmeyin.

Reis tamamını okudum bildiğin büyülendim cidden bu işlerden iyi anlıyorsun normalde yapma derim ama sorun çıkmaz gibi gözüküyor bana da.
Sağolun teşekkür ederim. İlkokuldan beri bu mesleğe merakım var ve bunun bölümünü okuyorum zaten. Ben az bilen yada çok bilen diye insanları kayırmayı sevmem, aksine öğretmeyi severim. Hatta okulda ders işlerken hocanın yerine bazen benim de bir şeyler anlattığım olmuştur :D Her türlü fikirlere de açığım fakat bu konuda daha bilgili olanlar da fikirlerini belirtirse sevinirim. İyi ki varsınız <3
 
Hocam sekonderin ucu başka bir yere temas etmezse kısa devre yapmaz dağıtım trafosunada zarar vermez. Evdeki kaçak akım rolesi hassassa ve sekonder devrende toprağa akım varsa şalter atabilir onun disinda dedigim gibi izolasyonu duzgun yapin. Akım 50v üzerinde olursa ıslaklığa vs bağlı öldürücü olabilir siz biraz riske giriyorsunuz ama hayırlısı.
 
Toprağa bağlanılan sekonderi değil de diğer sekonderi diyorsanız evet o zaman kısa devre yapabilir ama zaten trafoyu kısa devreden koruyan bir sigorta var. Sekonder devresinde toprağa bir kaçakta yok sadece trafodan çıkan sekonderler iki tane kontaktöre giriyor. Kontaktörler vasıtasıyla 2 sekonderin yeri değişiyor ve bu sayede voltaj 24 yada 36 oluyor. Dimmer ise ayarlı yapmaya yarıyor. Normalde kontaktör olmadan da yapabilirdim fakat 36 volt olduğunda hem akım düşük hemde dimmerdan da trafoyu kısınca çekilebilecek akım iyice düştüğü için dimmer ile 24 volt yapmaktansa trafoyu en fulle alıp 1.kontaktörü çalıştırıp sabit 24 volt alırım. Bu şekilde çekebileceğim akım daha yüksek oluyor. Neyse işte onun dışında sekonderler farklı bir şeye girmiyor. Eğer topraklamayı yaparsam trafodan kontaktöre girmeden önce sekonderi alıp bir tane kaçak akım rölesi ekleyip ona koyabilirim. Sonuçta kaçak akım röleleri voltaj ile değil kaçak akım ile çalışıyor.
 
Toprağa bağlanılan sekonderi değil de diğer sekonderi diyorsanız evet o zaman kısa devre yapabilir ama zaten trafoyu kısa devreden koruyan bir sigorta var. Sekonder devresinde toprağa bir kaçakta yok sadece trafodan çıkan sekonderler iki tane kontaktöre giriyor. Kontaktörler vasıtasıyla 2 sekonderin yeri değişiyor ve bu sayede voltaj 24 yada 36 oluyor. Dimmer ise ayarlı yapmaya yarıyor. Normalde kontaktör olmadan da yapabilirdim fakat 36 volt olduğunda hem akım düşük hemde dimmerdan da trafoyu kısınca çekilebilecek akım iyice düştüğü için dimmer ile 24 volt yapmaktansa trafoyu en fulle alıp 1.kontaktörü çalıştırıp sabit 24 volt alırım. Bu şekilde çekebileceğim akım daha yüksek oluyor. Neyse işte onun dışında sekonderler farklı bir şeye girmiyor. Eğer topraklamayı yaparsam trafodan kontaktöre girmeden önce sekonderi alıp bir tane kaçak akım rölesi ekleyip ona koyabilirim. Sonuçta kaçak akım röleleri voltaj ile değil kaçak akım ile çalışıyor.
O kaçak akım rölesini eklerseniz tüm iş en iyi halini alıyor düşündüğünüz her şeye katılıyorum.
 
O kaçak akım rölesini eklerseniz tüm iş en iyi halini alıyor düşündüğünüz her şeye katılıyorum.
Hocam, araya kaçak akım ve sigorta koyup topraklama ile bir ucu birleştirdim. İlk fotoda olduğu gibi aradaki 63 voltluk değer 0'a düştü fakat diğer uca dokunduğumda yine çarpmadı. Bunun sebebini 2 şeye bağlıyorum.

1- Topraklamanın direnci
2- Düşük voltaj

Bence topraklamanın direnci olmasaydı tek uca dokunduğumda aynı, iki uca aynı anda dokunmuşum gibi çarpılacaktım.

Topraklamanın direncine malesef müdahele edemeyiz fakat voltaja edebiliriz. Eğer trafo 36 volt değilse maksimum 100 volt civarı bir voltaj verseydi, ve yine dokunsaydım yine çarpılacaktım. Bunu, şu yüzden düşünüyorum; Topraklamanın direnci olduğu için tek faza dokunduğumuzda az şiddetli çarpılırız fakat faz ile nötre aynı anda dokunduğumuz için bir direnç olmadığından ötürü çok daha şiddeli şekilde çarpılıyoruz.

Kısacası, topraklamada direnç olduğu için tek faz yine de çarpabilir, hatta çarpmıştır belki fakat 36 volt gibi bir değer olduğu için hissettiremeyecek şekilde çarpmıştır belki anlayamadım ama voltajı arttırırsam bu sefer hissettirebilir gibime geliyor.

Topraklamayı hangi uca bağlarsam o uç artık nötr, diğer uç ise faz olmuş oluyor çünkü topraklamanın bağlı olduğu uç 0 volt'a düşüyor. Faz ile nötr artık belli olmuş oluyor ama topraklama bağlı değilken hangisinin faz yada nötr olduğu önemsiz.

Hocam, araya kaçak akım ve sigorta koyup topraklama ile bir ucu birleştirdim. İlk fotoda olduğu gibi aradaki 63 voltluk değer 0'a düştü fakat diğer uca dokunduğumda yine çarpmadı. Bunun sebebini 2 şeye bağlıyorum.

1- Topraklamanın direnci
2- Düşük voltaj

Bence topraklamanın direnci olmasaydı tek uca dokunduğumda aynı, iki uca aynı anda dokunmuşum gibi çarpılacaktım.

Topraklamanın direncine malesef müdahele edemeyiz fakat voltaja edebiliriz. Eğer trafo 36 volt değilse maksimum 100 volt civarı bir voltaj verseydi, ve yine dokunsaydım yine çarpılacaktım. Bunu, şu yüzden düşünüyorum; Topraklamanın direnci olduğu için tek faza dokunduğumuzda az şiddetli çarpılırız fakat faz ile nötre aynı anda dokunduğumuz için bir direnç olmadığından ötürü çok daha şiddeli şekilde çarpılıyoruz.

Kısacası, topraklamada direnç olduğu için tek faz yine de çarpabilir, hatta çarpmıştır belki fakat 36 volt gibi bir değer olduğu için hissettiremeyecek şekilde çarpmıştır belki anlayamadım ama voltajı arttırırsam bu sefer hissettirebilir gibime geliyor.

Topraklamayı hangi uca bağlarsam o uç artık nötr, diğer uç ise faz olmuş oluyor çünkü topraklamanın bağlı olduğu uç 0 volt'a düşüyor. Faz ile nötr artık belli olmuş oluyor ama topraklama bağlı değilken hangisinin faz yada nötr olduğu önemsiz.
Düşük voltajı açıkladığım şeyde aklıma şu geldi. Ben eskiden multimetrenin bir ucunu faza, diğer ucunu ise elimle sıkı bir şekilde tuttuğumda 160 volt civarı bir voltaj okumuştum. Bu, topraklamanın direnci yüzünden sadece faza dokunduğumuzda daha az şekilde çarpılacağımızın kanıtı. Yani topraklamanın direnci yüzünden 160 volta çarpılıyoruz. Az önceki herşeyi tekrardan kurup bu sefer boşta kalan faz ucu ile elimi ölçeceğim. Acaba kaç volt çıkacak.

Hocam, araya kaçak akım ve sigorta koyup topraklama ile bir ucu birleştirdim. İlk fotoda olduğu gibi aradaki 63 voltluk değer 0'a düştü fakat diğer uca dokunduğumda yine çarpmadı. Bunun sebebini 2 şeye bağlıyorum.

1- Topraklamanın direnci
2- Düşük voltaj

Bence topraklamanın direnci olmasaydı tek uca dokunduğumda aynı, iki uca aynı anda dokunmuşum gibi çarpılacaktım.

Topraklamanın direncine malesef müdahele edemeyiz fakat voltaja edebiliriz. Eğer trafo 36 volt değilse maksimum 100 volt civarı bir voltaj verseydi, ve yine dokunsaydım yine çarpılacaktım. Bunu, şu yüzden düşünüyorum; Topraklamanın direnci olduğu için tek faza dokunduğumuzda az şiddetli çarpılırız fakat faz ile nötre aynı anda dokunduğumuz için bir direnç olmadığından ötürü çok daha şiddeli şekilde çarpılıyoruz.

Kısacası, topraklamada direnç olduğu için tek faz yine de çarpabilir, hatta çarpmıştır belki fakat 36 volt gibi bir değer olduğu için hissettiremeyecek şekilde çarpmıştır belki anlayamadım ama voltajı arttırırsam bu sefer hissettirebilir gibime geliyor.

Topraklamayı hangi uca bağlarsam o uç artık nötr, diğer uç ise faz olmuş oluyor çünkü topraklamanın bağlı olduğu uç 0 volt'a düşüyor. Faz ile nötr artık belli olmuş oluyor ama topraklama bağlı değilken hangisinin faz yada nötr olduğu önemsiz.


Düşük voltajı açıkladığım şeyde aklıma şu geldi. Ben eskiden multimetrenin bir ucunu faza, diğer ucunu ise elimle sıkı bir şekilde tuttuğumda 160 volt civarı bir voltaj okumuştum. Bu, topraklamanın direnci yüzünden sadece faza dokunduğumuzda daha az şekilde çarpılacağımızın kanıtı. Yani topraklamanın direnci yüzünden 160 volta çarpılıyoruz. Az önceki herşeyi tekrardan kurup bu sefer boşta kalan faz ucu ile elimi ölçeceğim. Acaba kaç volt çıkacak.

Hocam, bir probu boşta kalan faz ucuna, diğer probu ise elimle sıkıca tuttuğumda 21 volt civarı bir voltaj çıkıyor, ve dokunduğumda çarpmıyor. Ama direkt trafoyu 21 volta ayarlayıp iki uca aynı anda dokunduğumda güzel bi şekilde çarpıyor.

Dediğim gibi; Topraklamanın direnci olduğu için 21 volt olsa bile çarpmıyor ama iki ucun arasında bir direnç olmadığı için çarpıyor. Voltajı arttırmak gerekiyor.

Zaten 1mm bobin teli alıp trafoyu 100 volta kadar çıkarmayı planlıyordum. İlgileriniz için teşekkür ederim, iyi akşamlar.

Fazla çarpılmaktan parmak uçlarım yanıyor ve tüylerim diken diken oldu :D Bugünlük bu kadar elektrik uğraşı yeter.
 
Son düzenleme:
"12V 5A led trafosunda, yine aynı şekilde eksi ile topraklama arasını ölçtüğümde 88.4 volt gibi garip bir değer ortaya çıkıyor"

Tehlikeli sularda yüzüp kulaç atıyorsunuz, sevgili hocam; en baştan bunu size net olarak da belirtebilmiş olayım.

Gerçek DC voltajı bu LED trafosu içten bozuk değilse 12 volt DC civarıdır. 88.4 volt ise sadece ve sadece statik elektrikle multimetreyle ölçülen DC değeri olup iş yapma (watt) gücü sıfır olup hiç yoktur, gücü sıfır değerdedir. Zaten olmasaydı kolayca KAR ve otomatları düşürmüş olurdu düz olan mantıkla.

Ancak ölçü aletleri dijital formda çok düşük mA'li statik elektrik değerini de göstergesinden kolaylıkla gösterebildiği için kuvvetle muhtemel 88.4 DC değeri de bu nedenle ölçülüyor. O voltaj normal (akan) şebekede kullandığımız 2 kutuplu elektrik türü değil artı veya eksi kutupta yüklerin birikmesiyle yer (dünya) toprağı ile arasında ölçülen 88.4 voltluk statik elektriğin voltaj değeridir ve sadece statik elektrik türüdür. Bu ölçülen değer sizi ve başka hiç kimseyi başka anlamlarıyla kesinlikle yanıltmasın.

Elektrik prize faz ve nötr hattı ile birlikte toprak hattı kablosuyla takılırken eğer toprak hattı toprak iletkenine topraklı prizde topraklanmadan (giriş ucu boşta bırakılacak şekliyle veya topraksız prizlere topraklı uzatmalı prizler, uzatmalar takılırsa) bu boşta kalan toprak hattı üzerinde elektromanyetik indüksiyonla bir gerilim indüklenir. Ama bunun iş yapma gücü yine hiç olmayan statik elektriktir bu elektrik türü. Bir el temasında vücutla ve ayaklardan yerle topraklanıp hemen sıfırlanarak kaybolur, evdeki kaçak akım rölesini, otomatı kesinlikle de attıramaz Çünkü watt gücü sıfırdır, multimetreyle ölçülen elle tutulur bir voltajı vardır ama iş yapma veya çarpma gücü ise gerçekte iş yapma gücü olmayan bir elektrik türü olan statik elektrik olduğu için sıfırdır, bu son durumda.

Örneğin PC PSU'ları çalışırken içten iç devre yapıları gereği olarak statik elektrik üretir, ve toprak hattı bağlanmadan PC PSU'suna dokunulursa sizi hafifçe çarpar, çünkü statik elektrik PSU üzerinde birikir, kontrol kalemini yakar, elle temasta ayaklardan tere tam deşarj olup sıfırlanır ve bu durumda kontrol kalemi yanmaz ve sizi de hafifçe çarpmamış olur.

İki ucu boşta olan trafoların (izolasyon trafoları, UPS iç trafosu çıkışı, vb.) bu konu hazır açılmışken ona da değineyim. İki ucu da boşta olan UPS veya izolasyon trafolarının sadece 2 çıkış ucu 220 volt AC ile ölçülür dijital multimetreyle. Çünkü diğer uç topraklanmamıştır ve normal şebekedeki topraklı nötr ucuna göre değil sadece dünya toprağına göre 0-110 ve 0-110 olarak iki uçtan tek tek uçları toprak potansiyeline göre bu durumda ölçersiniz. Eğer bunların bir çıkış ucunu kullanılan AC elektrikteki gibi topraklarsak o zaman 2 uçtan hangi uçtan ölçersek ölçülen 220 voltu diğer 2. uçtan topraklanmış olan toprak potansiyeline göre ölçeriz. Aradaki fark bu yüzdendir, yani 2 uçtan biri topraklanmadığından dolayı tek uçlardan birinden dünya toprağına göre 0-110 ve diğer 2. uçtan da 0-110 volt AC olarak ölçeriz.

Bir ucu topraklarsak eğer şebeke AC elektrik sisteminin aynisini kendimizce yapmış ve ölçümleri de bu şeklide 2 uçtan da 220 olarak ölçebilmiş oluruz. Yani şebekedeki gibi faz-nötr 220 volt AC, faz- toprak 220 ve nötr toprak arsını 1-3 volt vb. (nötr barasındaki sıkılma veya boşluk miktarına göre) ölçülür.

Araştırmalarınızda merak ve hızlı öğrenme isteğiyle en kısa zamanda istenen öğrenme başarısını ve çarpılmadan öğrenmenizi her zaman için dilerken (örneğin çocukluktan itibaren elektriği tam olarak öğreninceye kadar merakla yapılan deneylerde ben de çarpıldım) öncelikle statik elektrik ve normal elektrik üzerinde ağırlıklı olarak ilk başlangıç için durun. Kolay gelsin.
 
Son düzenleme:

Bu konuyu görüntüleyen kullanıcılar

Technopat Haberler

Yeni konular

Geri
Yukarı