İroni ne demektir?

Katılım
20 Aralık 2020
Mesajlar
2.037
Çözümler
3
Evet arkadaşlar, görüyorum ki forumda ironi nedir, nasıl kullanılır haberi olmayan arkadaşlar var. İnsanların kelime kullanımını iyileştirmek amacıyla bu konuyu açtım.

TDK'ye göre ironi iki anlama gelir:
1) Gülmece
2) Söylenen sözün tersini kastederek kişiyle veya olayla alay etme

TDK da dahil olmak üzere pek çok kaynak bize gösterir ki ironinin kullanım anlamı "kastedilenin tersi alaylı bir şekilde söylenerek karşıdaki kişiye dalga geçmek" olarak tanımlanabilir. Bu da bize gösterir ki ironi karşıdaki kişinin fikri bize gülünç geldiğinde veya bazı nedenlerden dalga geçmek istediğimizde kullanılır. Her konuya saçma sapan alakasız bir kelime yazıp sonuna (!) eklemek söylediğimiz söze ironi değeri katmaz.
Bu konuyu iyice anlaşılması için Ali ve Ahmet karakterleriyle örnekleyeceğim:

Ali'nin (yanlış) ironi örneği:

(Şahıs): "Hey Ali, çikolatalı dondurma mı istersin çilekli dondurma mı?"
Ali: "Çikolatalı dondurma (!)"
(Şahıs): (Çikolatalı dondurmayı getirir.)
Ali: "Yav kardeşim sen de hiç ironiden anlamıyon ha, oraya ünlem koyduk ya ironi yapmıştım ben sana."

(Ali burada ortada dalga geçilecek, güldürmece yapılacak hiçbir durum olmamasına rağmen kendi düşüncesi olmayan birşey söyledi, bunun adı ironi değil düpedüz yalan ve insanların zamanını çalmaktır. Ali hatalı.)

Ahmet'in (doğru) ironi örneği:

(Şahıs): "Ahmet senden de rahatı yok ha, sabahtan akşama kadar iş yerinde yatıp para alıyorsun."
Ahmet: "Aynen kardeşim benden rahatı yok, ben sabahtan akşama kadar gidip o iş yerinde beygir gibi sabahtan akşama kadar belge doldurup, kağıt imzalatıp, dosyaları sahiplerinin ayaklarına kadar götürüyorum ya, benden rahatı yok. Çok hoşuma gidiyor sabahtan akşama kadar canımın çıkması."

(Ahmet burada kendisine yattığı yerden para kazanıyor damgası vuran kişiyle, yaşadığı zorlukları yüzüne vurarak dalga geçiyor. Ahmet kimseyi yanıltmıyor, kimsenin zamanını çalmıyor. Ahmet sadece içini döküyor. Ahmet haklı.)

Umarım bu yazı birkaç kişiye olsun yardımcı olur da ironi kullanımı bir nebze olsun düzelir, girdiğimiz tavsiye veya anket başlıklarında gördüğümüz sonu ünlemle biten alakasız kelimeler biraz azalır. Herkese iyi forumlar.
 
Kelimelerin sözlük anlamları on yılda, on saatte hatta on dakikada bile değişebilir ancak resmi kurumlar buna ayak uyduramaz. Kısacası TDK'da her yazan o kelimenin "mevcut" anlamı olmuyor veya yazmıyor diye de o kelime o anlama gelmiyor değil. Yanlış ironi dediğin doğru olabilir yani, ama bu örnekte olduğu gibi yine gereksiz duracaktır.
 
Bu konunun linkini panonuza kaydedin. İllaki bir gün lazım olur...
 
Kelimelerin sözlük anlamları on yılda, on saatte hatta on dakikada bile değişebilir ancak resmi kurumlar buna ayak uyduramaz. Kısacası TDK'da her yazan o kelimenin "mevcut" anlamı olmuyor veya yazmıyor diye de o kelime o anlama gelmiyor değil. Yanlış ironi dediğin doğru olabilir yani, ama bu örnekte olduğu gibi yine gereksiz duracaktır.
İroni kelimesi anlamı her an değişen kelimelerden değildir, popüler kültür sonucu oluşmuş iki gün sonra unutulacak sözlükler için geçerlidir o dediğiniz. İroni sözcüğü gayet eskiye dayanan temelleri olan, kökleri Eski Yunan'dan geldiği düşünülen bir sözcüktür. Anlamı da hemen hemen aynı kalmıştır. Zaten vurgulamaya çalıştığım kelimenin anlam değişiklikleri değil burada, kelime istediği kadar değişmiş olsun yine de forumda kullanılan şeklinin bilgi kirliliği yaptığı ve her konuda yüz kere görünce sinir bozmaya başladığını söylüyorum.
 
İroni kelimesi anlamı her an değişen kelimelerden değildir,
Her kelime değişebilir, hiçbiri istisna değildir, en temel veya en çok kullanılan kelimeler bile.
İroni sözcüğü gayet eskiye dayanan temelleri olan, kökleri Eski Yunan'dan geldiği düşünülen bir sözcüktür
Kelimenin eski olması daha çok değişme potansiyeline sahip olması demek, Ön Türkçe, Ön Hint-Avrupaca dillerindeki kelimelerden gelen günümüz kelimeleri anlam ve kullanım olarak farklıdır hep.

Bir şey yazıp sonuna ünlem koymak popülerleşti, buna da ironi dediler. Zaten bir ironi kullanımı vardı, bu da yeni bir kullanım oldu. Benzer bir durum dark mizahta da var. Zaten kara mizah diye bir şey varken insanlar bunu popülerleşince kullanmaya başladıkları için dark mizah dediler.

Kaldı ki ironi artı diyerek eksiyi kastetmek ve bunu alay amaçlı kullanmaktır. Verdiğin örnekte ve benzerlerinde tek fark alay amaçlı olmaması. Bu da onu gereksiz ama gayet normal bir durum yapıyor.
 
Her kelime değişebilir, hiçbiri istisna değildir, en temel veya en çok kullanılan kelimeler bile.

Kelimenin eski olması daha çok değişme potansiyeline sahip olması demek, Ön Türkçe, Ön Hint-Avrupaca dillerindeki kelimelerden gelen günümüz kelimeleri anlam ve kullanım olarak farklıdır hep.

Bir şey yazıp sonuna ünlem koymak popülerleşti, buna da ironi dediler. Zaten bir ironi kullanımı vardı, bu da yeni bir kullanım oldu. Benzer bir durum dark mizahta da var. Zaten kara mizah diye bir şey varken insanlar bunu popülerleşince kullanmaya başladıkları için dark mizah dediler.

Kaldı ki ironi artı diyerek eksiyi kastetmek ve bunu alay amaçlı kullanmaktır. Verdiğin örnekte ve benzerlerinde tek fark alay amaçlı olmaması. Bu da onu gereksiz ama gayet normal bir durum yapıyor.
Her kelime değişebilir, ama her kelime 10 dakikada bir değişmez. İroni kelimesi değişen bir kelime değil yanlış kullanılan bir kelimedir. Anlamı, insanların ironi deyince akıllarında canlanan tanım değişmedi ama kullanım şekli nedeniyle ironi sözcüğü tanımına uymamaya başladı. İroni artı diyerek eksiyi kastetmek ama bunu alaylı bir şekilde yapmaktır, ama her şeyin ironisi yapılmaz. İroninin kullanım yerleri vardır. Gidip de her konuya yalan yanlış bilgi doldurup sonuna (!) koymazsın, ironiyi ironi yapan yerinde kullanmaktır. Herşey için ironi adı altında tersten konuşacaksak tümden bırakalım o zaman normal konuşmayı, herşeyi tersen söyleyelim?
 
Her kelime değişebilir, ama her kelime 10 dakikada bir değişmez.
Başındaki "hatta" abartma amaçlıydı zaten.
İroni kelimesi değişen bir kelime değil yanlış kullanılan bir kelimedir. Anlamı, insanların ironi deyince akıllarında canlanan tanım değişmedi ama kullanım şekli nedeniyle ironi sözcüğü tanımına uymamaya başladı.
Buna değişim deniyor:)
İroni artı diyerek eksiyi kastetmek ama bunu alaylı bir şekilde yapmaktır, ama her şeyin ironisi yapılmaz. İroninin kullanım yerleri vardır. Gidip de her konuya yalan yanlış bilgi doldurup sonuna (!) koymazsın, ironiyi ironi yapan yerinde kullanmaktır. Herşey için ironi adı altında tersten konuşacaksak tümden bırakalım o zaman normal konuşmayı, herşeyi tersen söyleyelim?
Şu an hissettiğin şeyleri ben de "meeting schedulela"ma da hissediyorum. Yanlış geliyor, kötü geliyor, kullanılmamalı diyorsun ama işin sonunda dilin doğası diye bir şey var.

Diller değişir, anlamlar farklı şekilde kullanılır veya direkt yanlış kullanılır ama yine de değişir. Yapacak bir şey yok. Zaten değişimlerin çoğu da böyle yanlış kullanımlardan kaynaklanıyor. Dediğim gibi gayet normal.
 

Bu konuyu görüntüleyen kullanıcılar

Technopat Haberler

Yeni konular

Geri
Yukarı