Konu Başlıkları:
Giriş:
Masaüstü Ortamı Nedir?
GNOME:
KDE Plasma:
XFCE:
Cinnamon:
LXQt, Deepin, MATE
Tiling WM
Hangisini Seçeceğiz?
Kapanış
Masaüstü Ortamı Nedir?
GNOME:
KDE Plasma:
XFCE:
Cinnamon:
LXQt, Deepin, MATE
Tiling WM
Hangisini Seçeceğiz?
Kapanış
Selamlar arkadaşlar.
Linux'u yeni yeni çözmeye çalışan herkesin kafasındaki o meşhur soru: "Hangi masaüstünü kuracağım ben?" oluyor doğrusu. Forumda sıkça açılan konulardan da bunu anlayabiliriz.
Şöyle ki Windows'ta, macOS'ta falan böyle bir derdiniz yok, zira ne gelirse onu kullanıyorsunuz. Ama Linux'ta işler değişiyor. Yalan yok ben de ilk geçtiğimde sudan çıkmış balığa dönmüştüm. Çekirdek ayrı, üstündeki arayüz ayrı. Başta kafa karışıyor gerçekten ama alışınca bu özgürlük gibisi yok, tüm samimiyetimle söylüyorum bunu.
Hemen hemen kullanmadığım dağıtım, denemediğim ortam kalmadı. Kendi yaşadıklarımdan yola çıkarak sizlerin az çok fikir edinmesini sağlayacağım. Önceki Linux rehberlerimi de okumanızı tavsiye ederim.
Rehber: Neden Linux'a Geçmelisin | Tüm Detaylar 2025
Eski bir Windows kullanıcısının itirafları ve Linux macerası... Şunu en baştan söyleyeyim, bu yazı seni Linux'a geçmeye ikna etmek için yazılmadı. Valla bak. Amacım sana kartları açık oynamak. Çünkü internette gördüğün "Linux uçuyor kaçıyor, Windows çöp" lafları ne kadar boşsa, "Linux çok zor...
Rehber: Linux'un Kitabını Yazıyoruz: 101 | Başlangıçtan Ustalığa Komutlar ve Sistem Yönetimi!
LINUX'UN KİTABINI YAZIYORUZ: BAŞLANGIÇTAN USTALIĞA "Linux Bilmeyeni Dövüyorlar Bu Piyasada" İÇİNDEKİLER Giriş: Neden Linux be Abi? Bölüm 1: Olayın Mantığı ve Felsefesi Bölüm 2: Terminal ve Kabuk (Shell) Bölüm 3: Dosya ve Dizin İşlemleri Bölüm 4: Metin İşleme (Sihirbazlık) Bölüm 5...
Masaüstü Ortamı DE
Teknik detaya boğmayacağım. DE dediğimiz şey, bilgisayarla muhatap olduğun ekranın ta kendisi. Çubuğu, penceresi, ayar menüsü falan.
Seçtiğin ortama göre bilgisayarın ya yağ gibi akar ya da hiç istemediğin bir hale döner. Ben zamanında yanlış seçim yüzünden "Linux kasıyor yeaa" deyip Windows'a dönen çok adam gördüm. O yüzden burası önemli...
GNOME:
Ubuntu kurunca direkt önünüze bu geliyor. Benim şahsi fikrim GNOME'u ya çok seversin ya nefret edersin. Ortası yok.
Benim deneyimim şöyle: Adamların kafası "Kullanıcıya ayar mayar gösterme, kafası karışır" modunda. O yüzden her şeyi sadeleştirmişler. macOS çakması gibi biraz. Başlat menüsü yok, masaüstüne simge koymak bile dert. Ben ilk kullandığımda "Kardeşim küçültme butonu nerede bunun?" diye yarım saat aradım, meğer varsayılan kapalıymış. Şaka gibi.
Artısı ne?
Şu "Activities" ekranı güzel, yalan yok. Fareyi köşeye atınca tüm pencereler önüne seriliyor. Alışınca işler seri yürüyor. Bir de dokunmatik ekranlı bir laptopum vardı, onda cillop gibi çalıştı.
Eksisi ne?
Abi RAM sömürüyor bu meret. Boşta 1.5 - 2 GB yediğini gördüm ben. Eski bir laptopunuz varsa sakın bulaşmayın, fan sesi kafa ütüler. Bir de özelleştirme sıfır. Saatin yerini değiştireceğim diye eklenti kuruyorsun, güncelleme geliyor eklenti patlıyor. Ben o yüzden saldım GNOME'u, uğraşamam, boğuyor insanı.
KDE Plasma:
KDE tam tersi. Adamlar "Ne istiyorsan yap kardeşim" demiş. Ben bunu kurduğumda ilk işim her yerini kurcalamak oldu, lakin sonra sistemi bozdum tabi. Ama korkmayın, sıfırlaması kolay.
Artısı ne?
Özelleştirmenin zirvesi diyebilirim. İster Windows 10'a benzet, ister Mac yap, ister uzay üssü gibi yap. Ben geçen gün can sıkıntısından paneli tepeye alıp dock ekledim, Mac gibi oldu. Kaynak tüketimi de eskisi gibi değil, bayağı toparladılar. GNOME'dan az RAM yiyor şu an, şaşırtıcı ama gerçek. Kendi uygulamaları Dolphin falan çok iyi, sırf onun için bile kullanılır.
Eksisi ne?
Çok fazla ayar var. Bazen basit bir ayarı bulacağım diye menülerde kayboluyorum. "Lan bu ayar neredeydi" diye Google'ladığım çok olmuştur. Bir de bazen saçma sapan hatalar verebiliyor, görsel olarak GNOME kadar tok durmuyor bence.
XFCE:
Bakın burası net. Eski bir bilgisayarınız varsa ya da "Benim görsellikle işim yok, PC uçsun" diyorsanız XFCE.
Ben bunu 12 yıllık, ölmek üzere olan bir laptopa kurdum. Alet hayata döndü resmen.
Artısı ne?
Sistemi yormuyor, kokluyor. 400-500 MB RAM ile çalışıyor. Stabilite desen beton gibi. Çökme donma yaşamazsın. Tipi de bildiğin Windows 7 havasında, başlat menüsü filan yerli yerinde. Amcamın bilgisayara bunu kurdum, adam yadırgamadı bile.
Eksisi ne?
Tipi biraz demode arkadaşlar. İlk kurduğunda "Bu ne ya 2005'ten mi kaldık" diyebilirsiniz. Ama tema mema yükleyip adam ediliyor, ben biraz uğraşıp modernleştirmiştim. Wayland desteği falan daha tam yok ama çok da dert değil.
Cinnamon:
Linux Mint'in varsayılanı. Ben Linux'a geçecek arkadaşlara direkt bunu öneriyorum. Neden? Çünkü Windows'un aynısı.
Başlat menüsü solda, saat sağda. Macera aramaya gerek yok. GNOME teknolojisini kullanıyor ama onun gıcıklıklarını barındırmıyor. Ben bir ara uzun süre kullandım, "oh be dünya varmış" dedim. Ne GNOME kadar kısıtlı ne KDE kadar karışık. Tam tadında.
Diğer Ufaklıklar
- LXQt: XFCE'den de hafif diyorlar ama ben tipini sevemedim. Çok kütük duruyor. Ama tost makinesi gibi PC varsa mecburen kuracaksınız.
- Deepin: Çinliler yapmış, yalan yok görsel olarak efsane. Animasyonlar falan akıyor. Ama sistem sömürüyor ve bazen sapıtıyor. Ben bir heves kurdum, 2 gün sonra sildim.
- MATE: GNOME 2'yi özleyenler için. XFCE ayarında, hafif. Seveni var ama benlik değil.
Tiling WM
Bir de forumda görürsünüz "Ben i3 kullanıyorum, Hyprland kullanıyorum" diyen şahısları. Onlar masaüstü ortamı değil, pencere yöneticisi.
Ben bir ara gaza gelip i3 kurdum. Simsiyah ekran geldi, kaldım öyle. Meğer her şeyi klavyeyle yapıyormuşsun, ayar dosyasını elle yazıyormuşsun falan. Abi manyak işi. Yazılımcıysanız, klavyeden elimi kaldırmam diyorsanız bakın ama normal kullanıcıysanız bulaşmayın, kafayı yersiniz.
Hangisini Seçmeliyim?
Kişisel önerim;
PC kötüyse 4 GB altı RAM varsa direkt XFCE kur geç. Hiç düşünme.
Windows'tan yeni geçtiysen, Cinnamon Linux Mint ile beraber kur, keyfine bak. Alışma süreci sıfır.
Ben kurcalamayı severim, her yerini değiştiririm: KDE Plasma.
Sade olsun, modern olsun, PC de iyiyse: GNOME.
Çok da kasmayın, beğenmezseniz siler başkasını kurarsınız. Linux'un olayı bu zaten. Ben hala ayda bir değiştiriyorum zevkine... Umarım yardımcı olmuştur bu rehber, iyi sosyaller.
