DarksPowers
Yoctopat
- Katılım
- 31 Aralık 2025
- Mesajlar
- 4
Daha fazla
- Cinsiyet
- Erkek
Merhaba, bunu Fedora'yı herhangi bir şekilde kullanmadan söylüyorum.
Şöyle ki, Fedora'da ki daha önce dnf Ptyhon ile yazılıyordu ancak bu DNF5'nin gelmesiyle C++ yazılım diline geçildi. Ancak halen SELinux, firewalld(alternatifleri var tabii ki), bazı sistemin GUI scriptli betikleri ve kurulum aracı Ptyhon tabanlı yani, bu yüzden Ptyhon'u tamamen silmek halen riskli sayılabilir.
Ayrıca sistemin orta halli güncel olması bazen kırılmalara sebep verebiliyor, bu durum Ubuntu/Debian tabanlılarda ise daha azdır. Sıfır kırılganlık hiçbir işletim sisteminde yok; Windows 11'de koyu temada beyaz flash, WinSxS'nin halen geri dönük olması sebebiyle olması, Linux'da NVIDIA'nın sürücülerinin halen tam olgunlaşmaması.(Bunu doğrudan araştırdım, ve kendimde deneyimleyip gördüm ki Wayland'da NVIDIA halen tam olgun değil Xorg'dada tam olgun sayılmaz.)
Fedora'nın ayrıca Ptyhon bağımlılığı can sıkıcı, peki bu durum diğer Linux dağıtımlarında nasıl:
1-) Ubuntu/Debian sistemlerinde, Ubuntu installer'ı ise Subiquity installer'dır. -> Bu Ptyhon tabanlıdır, ama Arch gibi sistemi kurmak isterseniz debootstrap veya başka manuel yapıandırmalar ile kurmak mümkün, ancak uğraştırıcı.
2-) Arch sistemlerinde, Arch'nın installer'ı ise Archinstall'dır -> Bu da Ptyhon tabanlıdır ancak manuel yapılandırma zaten mevcut, bu seçenek daha çok Arch'ı denemek isteyenler için.
3-) Ubuntu/Debian sistemlerinde, Ptyhon dilini kullan varsayılan şeyler şunlardır;
4-) Arch sistemlerinde, Ptyhon dilinin kullanan (AUR'da ki paketler) şunlardır;
Fedora, Red Hat tarafından desteklenen ve yenilikçi özellikleriyle bilinen bir dağıtımdır. Ancak yapılan kullanım istatistikleri ve akademik araştırmalar, Fedora’nın masaüstü ve sunucu tarafında düşük pazar payına sahip olduğunu gösteriyor. W3Techs’in 2025 verilerine göre Fedora’nın web sunucularındaki kullanım oranı %1’in altında kalırken, Ubuntu %30’un üzerinde, Debian ise %15 civarında kullanılıyor. Bu farkın temel sebepleri şunlardır:
Benim diyebileceklerim bu kadar, başka eklemek istediğiniz birşey olursa ekleyebilirsiniz.
Şöyle ki, Fedora'da ki daha önce dnf Ptyhon ile yazılıyordu ancak bu DNF5'nin gelmesiyle C++ yazılım diline geçildi. Ancak halen SELinux, firewalld(alternatifleri var tabii ki), bazı sistemin GUI scriptli betikleri ve kurulum aracı Ptyhon tabanlı yani, bu yüzden Ptyhon'u tamamen silmek halen riskli sayılabilir.
Ayrıca sistemin orta halli güncel olması bazen kırılmalara sebep verebiliyor, bu durum Ubuntu/Debian tabanlılarda ise daha azdır. Sıfır kırılganlık hiçbir işletim sisteminde yok; Windows 11'de koyu temada beyaz flash, WinSxS'nin halen geri dönük olması sebebiyle olması, Linux'da NVIDIA'nın sürücülerinin halen tam olgunlaşmaması.(Bunu doğrudan araştırdım, ve kendimde deneyimleyip gördüm ki Wayland'da NVIDIA halen tam olgun değil Xorg'dada tam olgun sayılmaz.)
Fedora'nın ayrıca Ptyhon bağımlılığı can sıkıcı, peki bu durum diğer Linux dağıtımlarında nasıl:
1-) Ubuntu/Debian sistemlerinde, Ubuntu installer'ı ise Subiquity installer'dır. -> Bu Ptyhon tabanlıdır, ama Arch gibi sistemi kurmak isterseniz debootstrap veya başka manuel yapıandırmalar ile kurmak mümkün, ancak uğraştırıcı.
2-) Arch sistemlerinde, Arch'nın installer'ı ise Archinstall'dır -> Bu da Ptyhon tabanlıdır ancak manuel yapılandırma zaten mevcut, bu seçenek daha çok Arch'ı denemek isteyenler için.
3-) Ubuntu/Debian sistemlerinde, Ptyhon dilini kullan varsayılan şeyler şunlardır;
- Subiquity → Ubuntu’nun modern installer’ı. Python ile yazılmıştır.
- Curtin (Curt Installer) → Subiquity’nin backend’i. Disk bölümlendirme ve sistem kurulumunu Python tabanlı framework üzerinden yapar.
- Cloud-init → Bulut ortamlarında sanal makinelerin ilk yapılandırmasını yapan araç. Python tabanlıdır.
- Apport → Ubuntu’nun hata raporlama sistemi. Çökmeleri ve bug raporlarını toplar, Python ile yazılmıştır.
- Update-manager → Grafiksel güncelleme yöneticisi. Python tabanlıdır.
- Software-properties → “Yazılım & Güncellemeler” aracı, PPA yönetimi için Python kullanır.
- Do-release-upgrade → Sürüm yükseltme aracı. Python tabanlıdır.
- Landscape client → Canonical’ın kurumsal yönetim aracı. Python ile yazılmıştır.
- Ubuntu Advantage tools (ua-tools) → Abonelik ve destek yönetimi için kullanılan resmi araç. Python tabanlıdır.
- Canonical Livepatch client → Kernel livepatch yönetimi için kullanılan istemci. Python tabanlıdır.
- Snapcraft → Snap paketlerini inşa etmek için kullanılan resmi build tool. Python tabanlıdır.
4-) Arch sistemlerinde, Ptyhon dilinin kullanan (AUR'da ki paketler) şunlardır;
- yt-dlp → YouTube ve diğer sitelerden video/müzik indirme.
- calibre → E-kitap yönetimi ve dönüştürme.
- deluge → Torrent istemcisi.
- speedtest-cli → İnternet hız testi.
- httpie → Modern HTTP istemcisi, API testlerinde yaygın.
- glances → Sistem kaynaklarını izleme.
- pipx → Python uygulamalarını izole ortamda çalıştırma.
- poetry → Python paket yönetimi.
- ansible → Sunucu/konfigürasyon yönetimi.
- aws-cli (Python sürümü) → AWS yönetimi için.
- numpy / pandas / matplotlib → Veri analizi ve görselleştirme.
- scikit-learn / tensorflow / pytorch (AUR varyantları) → Makine öğrenmesi framework’leri.
Fedora, Red Hat tarafından desteklenen ve yenilikçi özellikleriyle bilinen bir dağıtımdır. Ancak yapılan kullanım istatistikleri ve akademik araştırmalar, Fedora’nın masaüstü ve sunucu tarafında düşük pazar payına sahip olduğunu gösteriyor. W3Techs’in 2025 verilerine göre Fedora’nın web sunucularındaki kullanım oranı %1’in altında kalırken, Ubuntu %30’un üzerinde, Debian ise %15 civarında kullanılıyor. Bu farkın temel sebepleri şunlardır:
- Kısa destek döngüsü: Fedora sürümleri yaklaşık 13 ay destekleniyor. Ubuntu LTS sürümleri ise 5 yıl boyunca güncelleme alıyor. Kurumsal kullanıcılar uzun vadeli destek istediği için Fedora’yı tercih etmiyor.
- Algı ve konumlandırma: Fedora genellikle “Red Hat’in test yatağı” olarak görülüyor. Akademik makalelerde bu algının, kararlılık isteyen kullanıcıları uzaklaştırdığı belirtiliyor.
- Paket ekosistemi: Fedora RPM tabanlıdır, ancak AUR gibi devasa bir topluluk deposu yoktur. Ubuntu/Debian ekosistemi daha geniş paket çeşitliliği sunuyor. Araştırmalar, kullanıcıların daha büyük ekosistemlere yöneldiğini gösteriyor.
- Kurumsal yaygınlık: Bilimsel raporlara göre üniversiteler ve şirketler üretim ortamında daha çok Ubuntu/Debian tercih ediyor. Fedora daha çok Ar-Ge ve deneme ortamlarında kullanılıyor.
- Popülerlik döngüsü: Kullanıcı sayısı az olduğu için topluluk desteği de sınırlı kalıyor. Bu durum yeni kullanıcıların Fedora’ya yönelmesini zorlaştırıyor.
Benim diyebileceklerim bu kadar, başka eklemek istediğiniz birşey olursa ekleyebilirsiniz.
